Mentionsy

W państwach typu Holandia, Kalwińska Holandia, w większości Kalwińska, luterańska Szwecja czy Dania, czy właśnie państwa niemieckie typu Saksonia i Prusy, Hanower i Brunswick i tak dalej, Hesja.

tam gdzie też do tych źródeł Polacy gdzieś jak dużo poszło i tak dalej, to to były rejony, gdzie w wioskach jest kościół protestancki, przeważnie tam luterański, to już jest zaczyn jakiegoś fermentu.

No ja nie ukrywam, znam sporo luteran ze Szczecina, z Poznania i troszkę też z Gdańska.

I chrześcijanie, mówię już ci protestanci, oni dzielą się albo na tych, tak uproszczając, historycznych, czyli z czasów reformacji, te nurty luterańskie, karwińskie i te nurty później ewangelikalne, gdzieś łączone gdzieś od XVIII wieku wzwyż.

I tak luteranie, przecież w Szwecji jeszcze

Chyba do 1970 roku, jak się rodziłeś w Szwecji, to byłeś zapisywany do kościoła luterańskiego szwedzkiego.

Jakbyś poszedł na luterańskie nabożeństwo, no to tam i ten pastor będzie w takich strojach, będzie miał jakąś tam...

Tam też luteranizm był dominującą religią.

I to jest tam chyba ze 60 tysięcy ludzi, może trochę mniej, bo jeszcze Luteran jest tam trochę.

Tam polscy i luteranie też po czeskiej stronie mają te tak zwane leśne kościoły.

Ja z kolei uważam, że większość ludzi, ja mam takie wrażenie, rozmawiałem kiedyś właśnie, mam dużo znajomych protestantów ze Szczecina, to są luteranie i oni mówili, że oni są raczej z takiego liberalnego luteranizmu i raczej to są te kościoły tworzone już po odzyskaniu niepodległości od komunistów, można tak powiedzieć w Polsce.

I to nawet jest takie luterańskie, że nie chciał odwołać.

Zresztą wydaje mi się, że to też w tym samym czasie w Niemczech powstaje Unia protestancka karwińsko-luterańska.

też to postulowali, zresztą Fryderyk wolał protestantyzm, najbardziej lubił kalwinizm, tradycyjne wyznanie Hohenzollernów, ale lubił także luteran i lubił także pietystycznych luteran i lubił też katolików, jeżeli byli tak dowcipni jak biskup Krasicki, to też przytulił i nawet długi popłacił Krasickiemu.

Także ja się tutaj absolutnie nie dziwię, że to powstało, tylko niesamowite jest to, że anglikanizm tak się dobrze ma, bo ma się lepiej niż luteranizm na przykład, przynajmniej co do ilości.

wiernych i też trochę lepiej niż kalwinizm, bo luteranizm ma trochę większe cyferki też niż... W ogóle najwięcej to macie wy, tak?

On oczywiście w ogóle Lutera nie przypomina.

Lutera powinien grać ktoś w stylu Jana Holma raczej.

To jest właśnie niesamowite, że ten film, ja myślę właśnie, że Ian Holm albo, no on nie mógłby zagrać młodego Lutera, ale no tak czy inaczej, Joseph Fiennes nie wyglądał zupełnie jak Luther, ale już bardziej jak Melanchthon, o.

Kielecczyzna, no to bardziej luteranizm był.

I jeszcze też opisałeś, jak wygląda takie luterańskie spotkanie kościoła.

I tu właśnie przejdę do tego luterańskiego modelu, że powiedziałaś, że jest kazanie, a potem takie spotkanie z pastorem i ciasteczka się tam ustawiają.

O metodystów też chciałbym cię spytać, bo mi się czasem wydaje, że oni są takim pomostem między tym anglikanizm, kalwinizm, luteranizm, a baptyzm, pentakostanizm.

Także takie mniej więcej rozkminy mieli ci anabaptyści, że właśnie ci luteranie zostawili to bierzmowanie i to się u nich nazywa jakoś...

Protestanci ich też prześladowali, ci luteranie czy tam kalwini ich protestowali, bo oni mówili, że dopiero dorosły, świadomy, no dorosły, to ja nie mówię, że 18 lat, bo ktoś może być dorosły mając 14 lat, nie?