Mentionsy
#117 Sonderaktion Krakau. Nieznany gryps o śmierci prof. Stanisława Estreichera
W tym odcinku opowiadam o Sonderaktion Krakau - akcji,podczas której Niemcy 6 listopada 1939 roku aresztowali profesorów Uniwersytetu Jagiellońskiego i Akademii Górniczej. Pokazuję też nieznany gryps o śmierci prof. Stanisława Estreichera, który otrzymał jego syn, Karol.
Zapraszam do odsłuchu 🎧
🔴 https://patronite.pl/sigillum
☕ https://buycoffee.to/sigillum.authenticum
🕰️ Wykorzystane archiwalne wypowiedzi - Relacja Józefa Wolskiego - Cyfrowe TVP
Prowadzenie: Artur Wójcik (Sigillum Authenticum)
Montaż: Mirek Kubic
#historiearturiańskie #publichistory
Szukaj w treści odcinka
Grypsten otrzymał jego syn, Karol Estreicher Młodszy, przebywając wówczas już na zachodzie przy rządzie generała Władysława Sikorskiego, gdzie pełnił funkcję sekretarza Rady Narodowej, nieformalnego sekretarza samego generała, ale także już pracował nad organizacją specjalnego referatu dotyczącego notowania strat kulturalnych na ziemiach polskich.
Profesor Stanisław Estreicher był historykiem prawa, bibliografem i nauczycielem akademickim.
To właśnie Stanisław Estreicher.
Na wiosnę 1939 roku, widząc rosnące zagrożenie ze strony Niemiec i Związku Sowieckiego, Estreicher należał do grupy profesorów z Krakowa, Lwowa i Wilna, którzy udali się na audiencję do prezydenta Ignacego Mościckiego.
Podczas tego spotkania to właśnie Estreicher zabrał głos.
Według jednej z relacji, wychodząc, Estreicher miał trzasnąć drzwiami.
Warto dodać, że w 1921 roku Wincenty Witos proponował Estreicherowi taką ministra spraw zagranicznych.
Lecz Estreicher każdą z tych ofert odrzucił.
Stanisław Estreicher był zatem człowiekiem poważnym, o jasnych zasadach życiowych, ale mający też dystans do siebie.
Przepraszam, czy pan zna profesora Estreichera?
Estreicher, nie okazując dziwienia, odparł jedynie, no to pan zobaczy.
Estreicher spokojnie, bez emocji powiedział, proszę o indeks.
Niemniej podczas wykonywania kwerendy w Archiwum Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie, oczywiście do tematu Karola Estreichera, natrafiłem na niezwykle ciekawy dokument gryps, który Karol Estreicher otrzymał od generała Kazimierza Soskowskiego.
Estreicher był na emigracji przy rządzie Sikorskiego.
I taką to właśnie drogą Estreicher dowiedział się na temat okoliczności śmierci swojego ojca w ramach Sonderaktion Krakau.
Autorką grypsu była prawdopodobnie Teresa Lasocka, narzeczona późniejsza żona Karla Estreichera.
Wielce szanowny Panie General, przesyłam na ręce Pana Generała wiadomość i szczegóły o śmierci profesora Stanisława Estreichera.
Znając Karola Estreichera, musiał Pan wiedzieć, jak wyjątkowo przywiązanym i kochającym był synem, jak straszny będzie dla niego ten cios.
Mowa tutaj o Tadeuszu Estreicherze, profesorze chemii, który również został aresztowany w ramach akcji Sonderaktion Krakau, brat Stanisława.
Profesor Estreicher z powodu zatrzymania moczu konał w strasznych męczarniach przez kilka tygodni.
Jak ważną postacią w życiu Karola Estreichera był jego ojciec, co o nim sądził, jak wyglądała jego relacja, jak te informacje z tego grypsu wpłynęło na życie Estreichera, o tym wszystkim będziecie mogli przeczytać już w przyszłym roku w książce, którą przygotowuję razem z Tomaszem Siewierskim, książkę biograficzną o Karolu Estreicherze.
Ostatnie odcinki
-
#133 UFO (UAP) bez teorii spiskowych. Dlaczego ...
19.02.2026 05:00
-
#132 UFO nad Phoenix czy jednak wojskowe flary?
12.02.2026 05:00
-
#131 Kraków po krakosku. O gwarze krakowskiej s...
05.02.2026 05:00
-
#130 Czy potrafimy robić filmy historyczne?
29.01.2026 05:00
-
#129 Wierzenia Słowian. Co wiemy, a co sobie do...
22.01.2026 05:00
-
#128 Pamięć, historia i wina. Jak Niemcy patrzą...
08.01.2026 16:38
-
#127 Historia okrągłym stołem się toczy. Polska...
30.12.2025 05:00
-
#126 Polscy burmistrzowie i holokaust. Wokół ks...
19.12.2025 05:00
-
#125 Polscy piloci a UFO
18.12.2025 05:00
-
#124 Monopoly po kórnicku
10.12.2025 20:52