Mentionsy

Witamy w odcinku pod tytułem Jak doszło do Iranu?

Bo Iran, w momencie kiedy przygotowaliśmy ten odcinek Historii dla dorosłych, stał się najgorętszym tematem na świecie, jest w tym momencie, ze względu na atak Stanów Zjednoczonych i Izraela na ten kraj.

No ale właśnie, jak to się stało, że Iran, delikatnie mówiąc, nie przepada za Zachodem?

Słuchajcie, historia Iranu jest długa, piękna, wspaniała, bogata i skomplikowana.

Łatwiej było powiedzieć, kto nie bił się o te tereny obecnego Iranu.

Właśnie walczyli na terenie Iranu wczesnego.

I prawowierni w 642 roku naszej ery w bitwie pod Nahawand w zachodnim Iranie pokonali Sasanidów.

I oni tam wcześniej rządzili i raz, dwa zarabizowali Iran i tam wprowadzili islam.

Później w wieku IX Iran najechali tureccy wojownicy, później mongołowie i oni tam wszyscy utworzyli swoje imperia.

To co tworzyłeś imperium, tym bardziej, że Iran był i jest w zasadzie spory, dużo tam pustkowia, to podbiłeś stolicę i rządziłeś całym lokalnym piaskiem.

Dynastia tych ziomów zjednoczyła większość ziem dzisiejszego Iranu, czyli ówczesnej Persji byśmy tak nazwali roboczo.

Iran kiedyś nie był islamskim.

No i później po tym wszystkim Iran przechodził okres chaosu politycznego aż do XX wieku, no a później było jeszcze gorzej.

Wydarzenia zaczęły napierać i zaczęło się dużo dziać w Persji, czyli w przyszłym Iranie, podczas panowania Kadżarów.

W czasach kadżarów Iran, bo trzymajmy się tej nazwy, znalazł się pod silnym wpływem Rosji i Wielkiej Brytanii.

Persja, że tu pozwolimy sobie użyć tej tradycyjnej nazwy Iranu, ze względu na swoje strategiczne położenie, sobie otwórzcie globus, zobaczycie gdzie ona jest, i złoża ropy, już w XIX wieku stała się miejscem, gdzie o wpływy rywalizowały, no, również europejskie mocarstwa.

I jak zdobyć dla Iranu niezależność na antenie, nie na antenie, na arenie międzynarodowej.

I w 1935 roku on ogłosił, że chciałbym, aby od teraz we wszystkich oficjalnych korespondencjach nazywano nasz kraj Iran.

Iran, o i już wiecie w tym momencie właśnie skąd się wziął Iran.

Jak doszło do Iranu, skąd ta nazwa i co...

Ale Iran sobie był.

To, że Iran jest i trwa, to cieszyło ludzi światłych i przytomnych, gdyż takim ludziom zawsze zależy na dobru narodów.

Iran, choć leżący na, jak to mówią w podcastach premium, peryferiach głównych teatrów działań.

Iran.

Iran.

Iran, choć leżący na peryferiach głównych teatrów działań.

Tak, bo Iran posiadał dwie rzeczy.

Czyli Iran miał po pierwsze ropę naftową w dużej ilości, po drugie nowoczesną, jak na tamte czasy, sieć kolejową.

Tak, bo on widział w III Rzeszy takiego potencjalnego partnera handlowego dla Iranu i siłę, która mogłaby zrównoważyć nadmierne jego zdaniem wpływy Brytyjczyków czy nawet Sowietów w Iranie.

Najprościej było to dostarczyć właśnie koleją przez Iran.

I 25 sierpnia 1941 roku wojska brytyjskie od południa i sowieckie od północy najechały Iran.

Ale również dzięki temu, że Iran znalazł się w obozie sił światłości i sił dobra, Związek Radziecki wypuścił do Iranu 120 tysięcy ponad Polaków.

Tak, i on chciał nacjonalizacji Anglo-Iranian Oil Company.

Dodatkowo Stany Zjednoczone bały się, że premier Mossadegh może się dogadać z komunistami, że może przejść na ich stronę, a przypomnę, że Iran to jest sąsiad Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich, w sensie był.

On stwierdził, że będzie tam w Iranie budował normalne zachodnie państwa, zachodnie społeczeństwo, żeby dołączyć do grona tych takich krajów.

I robi taki wielki, systemowy update Iranu.

I on mówi, ej ludu Iranu, Shah sprzedaje naszą duszę.

I dwa tygodnie później w Iranie ląduje właśnie Khomeini.

I 1 kwietnia władze ogłaszają powstanie Islamskiej Republiki Iranu.

Iran z naszego zachodniego punktu widzenia, wtedy za jego czasów, jeśli chodzi o prawa człowieka, swobody obywatelskie, wolności, cofnął się o jakieś 100 lat.