Mentionsy
Życie w cieniu Słońca Karpat Rumunia pod rządami Nicolae Ceaușescu cz. 1. Prof. Błażej Brzostek
Komunizm w Rumunii miał inną dynamikę niż w Polsce. Na przestrzeni czterdziestu pięciu lat rządziło nią tylko dwóch liderów: Gheorghe Gheorghiu-Dej’a i Nicolae Ceaușescu, a nie siedmiu jak w PRL. Wraz z przejęciem władzy przez tego ostatniego w 1965 r., nastał okres otwarcia Rumunii na świat i rozwoju gospodarczego. Sieć kurortów nad Morzem Czarnym – wybudowanych jeszcze za czasów poprzednika – przyciągała turystów nie tylko z bloku wschodniego, lecz także z Europy Zachodniej. Po niezwykle brutalnym reżimie Gheorghiu-Dej’a elita władzy nie obawiała się liberalizacji systemu, ze względu na brak doświadczenia buntów społecznych. Nicolae Ceaușescu prowadził zdystansowaną od Moskwy politykę zagraniczną. Bez konsultacji z ZSRR w 1967 r. nawiązał stosunki dyplomatyczne z RFN, po wybuchu wojny izraelsko-arabskiej nie zerwał stosunków dyplomatycznych z Izraelem (jako jedyny przywódca państwa Układu Warszawskiego), a w 1968 r. nie wziął udziału w inwazji na Czechosłowację, ale ją potępił, czym zyskał dużą popularność w społeczeństwie. Od tego czasu jednak zaczął budować dyktaturę i zaostrzył politykę wobec społeczeństwa.Zapraszamy do wysłuchania i obejrzenia rozmowy z dr. hab. Błażejem Brzostkiem, profesorem Uniwersytetu Warszawskiego.#historiabezkitu Zapraszamy do wsparcia naszej działalności poprzez serwisy: Patronite.pl/historiabezkitu.pl czyBuycoffee.to/historiabezkituZajrzyjcie również na naszą stronę internetową: https://historiabezkitu.pl
Szukaj w treści odcinka
No, chodzi oczywiście o Nikolaja Czałszewsku i o jego rządach chciałem z panem porozmawiać.
Poprzedni w Czałszewsku.
Czy ten 65. rok, kiedy w Czałszewsku obejmuje władzę, przyniósł przywrócenie jej do łask?
Natomiast niedługo później Czałszewsku zaczął realizować pewien plan, który miał stopniowo odsunąć sferę mroku jego poprzednika.
W wydaniu rumuńskim Moczara nie było, ponieważ Czałszewsku sobie skutecznie poradził z potencjalnym Moczarem Aleksandru Dragici, czyli szefem bezpieczeństwa, którego
Natomiast Moczarem samym mógł być tylko sam Czałszewsku.
kopalnia paradoksów epoka Czałszewsku, my ją postrzegamy w dosyć zwykle komiksowy sposób.
Karykaturalna, z tym niesamowitym, niewiarygodnym kultem Czałszewsku i jego żony Eleny, z tymi wszystkimi szaleństwami ekonomicznymi, z tymi wielkimi planami, żeby...
Były w nim okresy, w którym Czałszewsku się cieszył autentycznym, międzynarodowym autorytetem.
De Gaulle jest od Czałszewsku starszy o 28 lat i sprawuje władzę.
Czałszewsku, gdy obejmuje partii w roku 1965, ma 47 lat.
Urodzony w 1918, Gomułka urodzony w 1905, Breżniew urodzony w 1906, Żiwkow urodzony chyba w 1912, nie pamiętam, w każdym razie parę lat starszy od Czałszewsku i jest politykiem młodym jak na standardy bloku.
I to będzie bardzo ważnym elementem osobistej, psychologicznej sytuacji Czałszewsku.
Jego ojciec przenosi się do pracy w Bukareszcie, do fabryki i także dzięki jakiejś pomocy rodziny Czałszewsku...
Czałszewsku nigdy nie zrealizował żadnego życiowego zadania, które byłoby inne niż związane z działaniem w partii komunistycznej.
No i wtedy dla młodych, sfrustrowanych ludzi, a jeszcze dla ludzi bardzo ambitnych, a Czałszewsku taką osobą,
I to są cechy Czałszewsku, które do ostatnich chwil, do momentu, w którym stanie pod ścianą w Tyrgowisztę,
I Czałszewsku taką lojalność objawia, wykonuje wszystkie zlecenia, jakie są mu przedkładane, łącznie z tymi bardzo trudnymi.
Te roboty były brudne, które Czałszewsku wykonuje.
I Czałszewsku widzimy go następnie jako ministra rolnictwa.
Tym bardziej, że Czałszewsku nie miał wielkiego pojęcia o Związku Radzieckim.
Natomiast Czałszewsku był od tego zupełnie wolny, bo on spędził całe swoje życie w Rumunii i znał tamtejsze realia.
No tak, dlatego, że Czałszewsku był człowiekiem całkowicie niewykształconym, był człowiekiem o wiedzy czerpanej z życia.
Czałszewsku obejmuje władzę w momencie, w którym ten system jest bardzo skonsolidowany.
Czałszewsku odziedziczył tę sytuację gotową i postanowił iść dalej.
Tylko w hotelach, aczkolwiek w czasach wczesnego czałszewsku Le Monde zaczyna się pojawiać w kioskach w Bukareszcie i można go kupić.
Zwłaszcza, że od połowy dekady właśnie w czasach wczesnego Czałszewsku zaczyna się taki już widoczny import samochodów do Rumunii, wtedy się tam ich nie produkuje jeszcze.
I to są już gesty epoki Czałszewsku.
To jest Czałszewsku, więc Czałszewsku to, co odziedziczył, kontynuuje i nawet nadaje temu wielki rozmach.
Hasła nacjonalistyczne są oparte z kolei na pewnej wykładni historii, która jest bardzo propagowana w czasach Czałszewsku, czyli przede wszystkim jest to powrót do koncepcji dacko-rzymskiej.
I to była jedna z moim zdaniem bardzo istotnych pobudek Czałszewsku i jego ludzi, to znaczy
Czałszewsku się z tym nie godził, ponieważ był człowiekiem ambitnym i chciał, żeby Rumunia była...
Partia dała Czałszewsku wszystko.
Bez partii i jej rządów Czałszewsku byłby szefcem.
I przez cały czas przy nim znajduje się Elena Czałszewsku.
I Elena Czałszewsku też zaczyna rosnąć politycznie.
Natomiast Lena Czałszewsku nie chciała być pierwszą damą.
W związku z tym skłonność polityka czałszewsku lat 70. do częstej rotacji na stanowiskach.
I to jest bardzo trafna uwaga, ponieważ z lektury protokołów Biura Politycznego Rumuńskiego z lat 60. bardzo wyraźnie wynika, że Czałszewsku i jego ludzie traktują Rumunię jak firmę.
I Czałszewsku, jak wynika z tych protokołów, ja czytałem protokoły z lat 67, 8, przede wszystkim 9, tak uważniej, zachowuje się jak szef rady nadzorczej firmy.
spójną krytykę gospodarki planowej, to w tej opowieści o Czałszewsku, jako naczelnym menedżerze pewnego przedsiębiorstwa pod hasłem Rumunia, jednej rzeczy nie rozumiem, dlaczego ten menedżer, chyba jak pozostali towarzysze w tym wielkim wysiłku inwestycyjnym, znowu pchał pieniądze przede wszystkim w ciężki przemysł, oczywiście w turystykę nastawioną na zachodnich turystów, ale tego lokalnego przemysłu konsumpcyjnego to chyba nie do końca udało się dobrze rozwinąć.
Samochody, wyjazdy, koniaki, zegarki Doxa, pióra Pelikan, wszystko importowane do Rumunii właśnie w okresie wczesnego Czałszewsku.
Co Czałszewsku wykorzystuje?
I jest otoczony takim ciepłem i jakimiś takimi sugestiami różnymi wobec Francji, że rodzi się fama de Gaulle'a wschodu, jaki miałby być Czałszewsku.
Jak się dziś ogląda przywitanie przez Czałszewsku de Gaulle'a na lotnisku w Bukareszcie, lotnisku Beneasa, jeszcze nie było to Penny wtedy, no to oczywiście wygląda dość śmiesznie, bo jest ten wyniosły wielki de Gaulle i ten mały, karykaturalny Czałszewsku.
I Czałszewsku wtedy, on wyszedł na taki, to się nazywa scena balkonowa.
To jest taras przed budynkiem Komitetu Centralnego, na który Czałszewsku wychodzi w otoczeniu swoich kolegów i przemawia do ogromnego tłumu, odrywa się od tekstu, który miał przygotowany i zaczyna...
Tak, z taką bardzo witany, jak najlepszy przyjaciel, wielka manifestacja w Pradze wokół Czałszewsku, autentycznie ludzie się garną jak do gwiazdy filmowej.
I ten moment 68 jest momentem, w którym Czałszewsku stał się liderem Rumunów.
I w związku z tym to, co zrobił Czałszewsku, uruchamia te sentymenty, które były wśród nie tylko elit rumuńskich, stale obecne.
Czałszewsku przekroczył pewien moment psychologiczny i zarazem polityczny, który go czyni kim innym.
No stąd moja sugestia, że można było się z tym Czałszewsku, nie może w 68, ale 2-3 lata później rozprawić, ale jednak Sowieci tego nie czynią.
z jednej strony jest bardzo twardy w rozmowach, to trzeba powiedzieć, i jest jakoś szanowany przez Breżniewa, bo Breżniew wie, że z Czałszewsku sobie nie można pozwolić na jakieś grube różne rzeczy.
Czałszewsku przyjeżdża, są publikowane rozmowy Czałszewsku z Breżniewem w różnych momentach, bardzo twarde.
Czałszewsku robi zarazem coś, co jest dla niego ważne.
Czałszewsku się tego obawia cały czas, ponieważ...
Tak, Ion Iliescu właśnie wtedy zaczyna robić wyskutliwą karierę właśnie za wczesnego Czałszewsku, ale Czałszewsku się go szybko pozbył, bo chyba uznał, że to jest facet zbyt...
krzywdy w Iliesku politycznej istniał na tyle silny, że on potem się przyłączył do tej grupy, która już Czałszewsku wiedziała, że jest w stanie odsunąć.
Właśnie na tym polega polityka Czałszewsku, że o ile w czasach wczesnego derza się każdy działacz polityczny bał, że jeżeli zrobi niewłaściwy krok, no to może wprost spaść
w odchłań piekieł, no to w czasach Czałszewsku to najwyżej nie zrobi kariery.
Ona się opiera na serwilizmie, w wypadku rumuńskim bardzo wyraźnie i bliscy ludzie odkrywają szybko cechę Czałszewsku, jaką jest nieopanowana pycha.
I gra na tej pysze jego oraz Eleny Czałszewsku staje się bardzo skutecznym narzędziem robienia kariery.
Georgie Maurer, czyli premier, nie miał w ogóle zamiaru w żaden sposób schlebiać Czałszewsku.
Tylko, że Czałszewsku chce więcej i uspokaja relacje ze Związkiem Radzieckim.
No i to wszystko partia uważa, Czałszewsku osobiście, który jest ze swoją żoną poglądów bardzo staroświeckich na życie społeczne, będąc komunistą, uważa to wszystko za zepsucie.
Chcę powiedzieć, że dzisiaj Rumunia ma 17 z czymś miliona mieszkańców, czyli ten sen Czałszewsku się nie spełnił.
Czałszewsku jest obecny.
Pojawia się rytuał, w którym Czałszewsku staje się jak gdyby ojcem chrzestnym pewnych grup nowych obywateli.
Przy czym psucie się stopniowe gospodarki rumuńskiej i opinii Czałszewsku będzie powodowało, że on stopniowo będzie utrzymywał te kontakty już tylko z tym globalnym południem.
Ostatnie odcinki
-
Węgry w XX wieku: od monarchii do upadku komuni...
18.02.2026 09:00
-
Dzieje Karabachu: W cieniu konfliktu armeńsko-a...
11.02.2026 09:00
-
Kolonizacja, rewolucja, represje: Kazachstan od...
04.02.2026 09:00
-
Polski James Bond czy hochsztapler? Kim był sze...
28.01.2026 09:00
-
Gorzki smak wolności Gruzja po 1989 r. cz.2. Pa...
21.01.2026 09:00
-
Niezłomni na obczyźnie: Polska emigracja polity...
14.01.2026 09:00
-
Losy PPS w czasie II wojny światowej i po niej....
07.01.2026 09:00
-
Bitwa o Anglię. Dr Jan Szkudliński
30.12.2025 09:00
-
Wietnam w ogniu I wojny indochińskiej (1946–195...
23.12.2025 09:00
-
Rumunia po 1989: długa droga do normalności. Pr...
17.12.2025 09:00