Mentionsy
Litwa na rozstajach dziejów od zaborów do niepodległości. Prof. Rafał Wnuk
Nowoczesny naród litewski zaczął się kształtować w drugiej połowie XIX w. Przyszła litewska elita wyrosła z warstwy bogatych chłopów. Szczególnie ważną rolę w litewskim odrodzeniu narodowym odegrał Jonas Basanavičius, który zreformował litewską ortografię, a także przyczynił się do tworzenia kultury narodowej w oparciu o tradycję ludową. Główne zagrożenie dla litewskiej kultury i tożsamości upatrywano w polskiej dominacji. Począwszy od 1905 r. litewski ruch narodowy dążył do wywalczenia autonomii i praw narodowych kosztem Polaków w ramach Imperium Rosyjskiego. I wojna światowa umożliwiała Litwinom proklamowanie w 1918 r. niepodległości. Kością niezgody pomiędzy Polakami i Litwinami było jednak Wilno. Ostateczna klęska koncepcji federacyjnych Józefa Piłsudskiego („bunt” Lucjana Żeligowskiego) sprawiła, że znalazło się ono w granicach państwa polskiego. Od drugiej połowy lat dwudziestych w Republice Litewskiej zaznaczyły się tendencje autorytarne. Od 1926 aż do 1940 r. urząd prezydenta sprawował Antanas Smetona, który poszerzał kompetencje głowy państwa. Po wybuchu II wojny światowej Litwa znalazła się w sowieckiej strefie wpływów, ale początkowo zachowała niepodległość. Dopiero w czerwcu 1940 r. znalazła się pod okupacją sowiecką, a następnie włączono ją w skład ZSRR, jako kolejną republikę. Od tego momentu następowała stopniowa sowietyzacja kraju.Zapraszamy do wysłuchania i obejrzenia rozmowy z prof. Rafałem Wnukiem, dyrektorem Muzeum II Wojny Światowej i pracownikiem KUL Jana Pawła II.#litwa #aušra, #JonasBasanavičius, #wilno , #piłsudski, #LucjanŻeligowski, #LitwaŚrodkowa, #Smetona, #sowietyzacja#historiabezkitu Zapraszamy do wsparcia naszej działalności poprzez serwisy: Patronite.pl/historiabezkitu.pl czyBuycoffee.to/historiabezkituZajrzyjcie również na naszą stronę internetową: https://historiabezkitu.pl
Szukaj w treści odcinka
Jeżeli ktoś chce pojechać do Kowna, musi to zrobić przez Rygę z Polski.
Jeśli Litwin chce pojechać do Warszawy, musi to też zrobić przez Rygę, bo nie mamy stosunków dyplomatycznych.
Ostatnie odcinki
-
Dzieje Karabachu: W cieniu konfliktu armeńsko-a...
22.04.2026 08:25
-
Bukareszt – historia pisana architekturą. Prof....
15.04.2026 08:00
-
Ludowe fronty i Carlos Szakal – międzynarodowy ...
08.04.2026 08:00
-
Wielka Brytania w czasie II wojny światowej cz....
01.04.2026 08:00
-
Między Niemcami a Sowietami. Partyzantka w dyst...
25.03.2026 09:00
-
II Rzeczypospolita wobec wyzwań gospodarczych i...
18.03.2026 09:00
-
Nie tylko Breivik – terroryzm skrajnej prawicy....
11.03.2026 09:00
-
Leśni Bracia na Litwie. Z dziejów powojennej pa...
04.03.2026 23:36
-
Czas przełomu. Służba zdrowia PRL wobec wyzwań ...
25.02.2026 09:00
-
Węgry w XX wieku: od monarchii do upadku komuni...
18.02.2026 09:00