Mentionsy

Piasta jednak próżno było szukać, ale na horyzoncie pojawił się nowy kandydat, wojewoda siedmiogrodzki Stefan Batory.

Batory odpowiadał dążeniom średniej szlachty i był dobrą alternatywą wobec Habsburga, którego popierała magnateria.

Królem obrano Annę Jagiellonkę, siostrę zmarłego Zygmunta Augusta, a jedynym warunkiem objęcia tronu na Wawelu było małżeństwo z nią, na co Batory przystał.

Batory rozpoczął swe rządy w myśl zasady, że ci, którzy wynieśli go na tron, pozostaną mu wierni, trzeba było natomiast pozyskać dawnych zwolenników cesarza.

Batory postanowił ukarać zbuntowane miasto i rozpoczął jego blokadę, przenosząc cały handel do Elbląga.

Batory energicznie rozpoczął przygotowania do wojny z Moskwą.

W praktyce Batory zrzekł się swych prerogatyw na rzecz nowej instytucji.

Przed wyprawą Batory mianował Zamoyskiego kanclerzem wielkim koronnym.

Po drodze dochodziło do konfliktów, bowiem Batory wyraźnie faworyzował swoich węgierskich ziomków.

Batory okazał litość wobec ludności cywilnej.

Mielecki zarzucał Zamoyskiemu, że ten wtrąca się do spraw wojskowych, natomiast Batory

Batory wrócił do kraju jako pogromca Moskwy.

Jak się wkrótce okazało, Batory przyznał Buławę Zamoyskiemu dożywotnio, co stało się z kolei tradycją przy mianowaniu na urząd Hetmana.

Niestety również tym razem Batory nie zapobiegł rzezi.

Jak można się domyślić, Batory poparł tego pierwszego.

Batory wracał do kraju po raz drugi jako pogromca Moskwy.

Batory przestrzegał kaznodzieje, że Iwan robi to specjalnie, aby uśpić czujność Ojca Świętego.

Co prawda Batory uzyskiwał połock oraz inflanty, ale musiał oddać wielkie łuki.

Mimo braku zwycięstwa Batory odsunął na dłuższy czas zagrożenie ze wschodu, a Zamoyski z trzeciej wyprawy wrócił jako faktyczny wicekról Rzeczpospolitej.

Jak mawiali współcześni, Batory nie powinien chodzić bez Zamoyskiego na Sejm, a Zamoyski bez Batorego na wojnę.

Batory zaczął wprowadzać tam swoje porządki.

Kiedy wiadome stało się, że Batory jednak nie będzie królem szlacheckim, a jego panowanie zbiegnie się z łabędzim śpiewem ruchu egzekucyjnego,

Zamoyski zauważył, że Batory nie myśli o ewentualnym namaszczeniu Hetmana na swego następcę i wolałby oddać koronę któremuś ze swych krewnych.