Mentionsy
Historia kieleckich ulic. Pakosz
Pakosz to południowa część Kielc znajdująca się pomiędzy Kadzielnią a Pasmem Posłowickim i Pasmem Dymińskim. To także krótka ulica wiodąca od ulicy Marmurowej do ulicy Biesak. Pakosz został włączony administracyjnie do Kielc na początku minionego wieku. Obecnie zabudowę tej części stolicy województwa świętokrzyskiego tworzy głównie ciasna zabudowa domów jednorodzinnych. - Pakosz to południowe przedmieścia Kielc położone za Kadzielnią, dawnymi terenami przemysłowymi - mówi Krzysztof Myśliński, Świętokrzyski Wojewódzki Konserwator Zabytków. - Pakosz wspomniany został po raz pierwszy w 1664 roku. Wówczas w księgach chrzcielnych kieleckiej katedry zapisano imię i nazwisko Jakub Pakosz. Kolejny raz nazwa Pakosz pojawia się w XIX wieku przy zapisie właściciela młyna. Pakosz rozwinął się bowiem za sprawą niewielkiej rzeki Silnica, nad którą powstało ówczesne zaplecze gospodarcze Kielc. W tej części miasta znajdowało się wiele młynów i kuźni - opowiada. Z Pakoszem, przez który przepływa rzeka Silnica, sąsiaduje Kadzielnia, gdzie od XVIII wieku wydobywano skały wapienne. Eksploatacja kamienia trwała do 1962 roku. Wówczas utworzono rezerwat przyrody Kadzielnia. W 1971 roku otwarto natomiast amfiteatr. Na Pakoszu znajduje się budynek dawnego kina Skałka, które funkcjonowało od lat 50-tych do końca lat 70-tych minionego wieku. - To ostatni zachowany budynek po tzw. wapiennikach na Kadzielni - dodaje Krzysztof Myśliński. I dodaje, że na Pakoszu można dostrzec jeszcze pozostałości pierwszej w Kielcach oczyszczalni ścieków oraz zabudowania po koszarach 2 Pułku Artylerii Lekkiej Legionów. Z Pakoszem graniczy Stadion Leśny, którego teren wyznaczają ulice Marmurowa, Szczepaniaka, Kusocińskiego i Okrężna oraz aleja Na Stadion, a także tereny leżące na zachód od ulicy Kusocińskiego, na których znajdowała się między innymi jednostka wojskowa (Brygada Łączności Ziemi Kieleckiej), a teraz część tych terenów wykorzystuje policja. Obecnie, w północnej części, znajdują się cmentarz żydowski oraz Stadion lekkoatletyczny i Hala Legionów, a w południowej części Park Baranowski, na terenie którego był basen leśny. W czasie II wojny światowej Stadion Leśny był miejscem masowych egzekucji kielczan, między innymi Wojciecha Szczepaniaka - członka Szarych Szeregów, żołnierza Armii Krajowej. Wcześniej, na przełomie lat 20-tych i 30-tych XX wieku, w tej części Kielc powstał kompleks sportowo-rekreacyjny składający się z boisk, skoczni narciarskiej, toru saneczkowego, basenu, kortu tenisowego i toru do wyścigów konnych.
Szukaj w treści odcinka
A sam Pakosz trudno byłoby powiedzieć jak jest stary, ale stary.
Pakosz wspomniany został po raz pierwszy w roku mniej więcej 1664, bo wówczas w księgach chrzcielnych katedry kieleckiej zapisano Jakuba Pakosza.
Poniewątpliwie nazwa Pakosz jest nazwą pochodzącą od imienia, powiedzielibyśmy nazwiska, przydomka.
Później pojawia się po raz kolejny dopiero w wieku XIX przy zapisie właściciela młyna, bo warto to sobie uświadomić, Pakosz rozwinął się nad silnicą, a ta część silnic położona w Dłużlicy Krakowskiej to było takie jedno z gospodarczych zapleczy miasta, bo silnica niosła ze sobą znaczne ilości wody, tam było kilka stawów, począwszy od tych stawów nieistniejących przy Urzędzie Wojewódzkim,
Skończył się właśnie na stawach na Pakoszu.
Czyli taka tradycja Pakosza jest nie byle jaka, bo to było zawsze osiedle istotne gospodarczo dla miasta.
Ale ponieważ ich obecność w miastach aktywizowała te miasta gospodarcze, użyto przez pewien czas takiego fortelu polegającego na tym, że Pakosz został zamieniony w osobną osadę.
Jednak siła mieszczan kieleckich była taka administracyjna, wpływ na władzę był tak duży, że to i tak uniemożliwiło Żydom osiedlanie się na Pakosz.
I z biegiem czasu tam zaczęło rozwijać się osiedle wzdłuż ulicy nazywanej tradycyjnie Pakosz od całej dzielnicy.
Ulicy, która istnieje do dzisiaj, ma dość złożony przebieg, bo zaczyna się przy Młynie na Krakowskiej, a później na wprost nazywa się już ta ulica Marmurowa i ona obiega dalszą część Kadzielni, a zaś Pakosz skręca w prawo, później jest jeszcze jeden zakręt.
I na jedną i drugą stronę od ulicy Pakosz kilka mniej znanych kieleckich czy pakoszowskich ulic, takich jak Dzika, Dzielna, Granitowa, Boczna.
ulica Boczna powstała dlatego, że jest pomiędzy ulicą Pakosz a ulicą Dziką.
Większość tych ulic oficjalnie nazwy otrzymała tuż przed II wojną światową lub tak około roku 1955, bo to był taki okres, kiedy po raz drugi te nazwy na Pakoszu nadawano.
Gdybyśmy dzisiaj przejechali się ulicą Pakosz, to cóż my tam dziś interesującego widzimy?
Warto zwrócić uwagę na obiekt, o którym za chwileczkę powiem, bo jest on jedyną pozostałością tej przemysłowej tradycji ulicy Pakosz i Pakosza, czyli dawne kino Skałka.
Później Pakosz skręca w prawo i zaczyna się prawdziwy Pakosz, ten starszy, taka osada wzdłuż właśnie ulicy Pakosz z uliczkami prowadzącymi na bok, dość ciasna.
To tam są takie charakterystyczne właśnie dla Pakosza zabudowania, w większości parterowe, a później tereny będące już terenami gospodarczymi czy przemysłowymi.
A po drugiej stronie miejsca bardzo historycznie ważne sąsiadujący bezpośrednio z ulicą Pakosz cmentarz żydowski rozległy i później ogromny teren koszar drugiego pułku artylerii legionów, dzisiaj już niewojskowy, w zabudowaniach w dużej części z lat 30.
Warto też dodać, że Pakosz ma jeszcze swoją drugą twarz.
To jest ta część Pakosza położona między wiaduktami na Krakowskiej a rzeką.
Część Pakosza naprawdę niesłychanie klimatyczna.
Ostatnie odcinki
-
Historia kieleckich ulic. Wojska Polskiego
17.04.2026 06:00
-
Historia kieleckich ulic. Dzielnica przydworcowa
10.04.2026 06:30
-
Historia kieleckich ulic. Seminaryjska
03.04.2026 06:00
-
Historia kieleckich ulic. Nowy Świat, Targowa i...
27.03.2026 12:17
-
Historia kieleckich ulic. Żeromskiego
20.03.2026 13:51
-
Historia kieleckich ulic. Kościuszki
13.03.2026 07:00
-
Historia kieleckich ulic. Marszałkowska
06.03.2026 07:00
-
Historia kieleckich ulic. Głowackiego i Mickiew...
27.02.2026 07:00
-
Historia kieleckich ulic. Jana Pawła II
20.02.2026 07:00
-
Historia kieleckich ulic. Piekoszowska
13.02.2026 09:00