Mentionsy
18 - UC84 - rewolucja w przyłączeniach
Prezydent podpisał nowelizację Prawa energetycznego. Ustawa z dnia 13 marca 2026 roku — znana jako UC84 — obowiązuje. Po prawie roku prac legislacyjnych, szeregu kontrowersji i poprawkach Senatu mamy finalny tekst. Czas powiedzieć wprost co się zmieniło i co to oznacza dla inwestorów i deweloperów projektów BESS i OZE.
W odcinku: skrócenie ważności warunków przyłączenia z dwóch lat do jednego i co to oznacza dla procesu deweloperskiego; trzy nowe instrumenty finansowe — opłata za wniosek, podwojona zaliczka i zupełnie nowe zabezpieczenie wykonania zobowiązań — z konkretnymi kwotami; kamienie milowe w umowach przyłączeniowych i klauzule siły wyższej które Senat wprowadził w ostatniej chwili; dwa nowe typy umów przyłączeniowych — dlaczego umowa elastyczna i konfigurowalna to dwie zupełnie różne rzeczy i dlaczego przy tej drugiej bank nie sfinansuje Wam pełnej mocy; rozszerzenie cable poolingu na magazyny energii — na co czekał rynek; oraz retroaktywność — najbardziej kontrowersyjny element ustawy i konkretny kompromis który ostatecznie trafił do tekstu.
Pytania? Napisz: [email protected]
Szukaj w treści odcinka
To jest jeden z tych momentów, kiedy trzeba się zatrzymać i powiedzieć wprost co się zmieniło i co to oznacza dla inwestorów i deweloperów projektów BESS i OZE i gdzie są ryzyka, które warto rozumieć zanim zaczniecie planować kolejny projekt.
Projekt gdzieś tam wisi w portfolio jako Active Development, jest pokazywany inwestorom jako aktywo do kupienia, no a w rzeczywistości raczej nigdy nie powstanie.
To jest mechanizm, który realnie spowalniał tempo rozwoju OZE w Polsce i to był jeden z głównych postulatów branży.
UC84 jest próbą odpowiedzi na ten postulat, ale, no i to jest bardzo ważne, odpowiedź ta zawiera zarówno elementy sensowne, jak i elementy, które budzą poważne wątpliwości.
A teraz przejdźmy przez konkretne zmiany, chronologicznie od tego, co dotyka projekt najwcześniej, czyli warunków przyłączenia, aż po mechanizmy, które wpływają na cały rynek.
To była prawda do momentu wejścia w życie UC84.
No bo development projektu BESS od uzyskania warunków przyłączenia do podpisania umowy przyłączeniowej to nie jest tydzień ani miesiąc.
Przy projekcie, który wymaga prostowania dokumentacji albo ma skomplikowaną trasę kabelową,
Po drugie, dla inwestorów kupujących projekty na etapie Early Development sprawdzajcie datę wydania warunków przyłączenia.
Rok leci szybko, szczególnie jeśli projekt wymaga doregulowania dokumentacji.
No i tu trzeba też być precyzyjnym, bo UC84 wprowadza trzy osobne instrumenty finansowe, nie jeden, i każdy z nich uderza w innym momencie procesu.
Instrument pierwszy to nowa opłata za samo złożenie wniosku o warunki przyłączenia.
Mechanizm, którego wcześniej nie było.
Dla projektu 50 Mega to 50 000 zł, tylko za to, że złożyłeś wniosek.
Instrument drugi to podwojona zaliczka na poczet opłaty przyłączeniowej z 30 zł do 60 zł za kW z maksymalnym pułapem 6 mln zł.
Dla projektu 10 Mega zaliczka wynosi teraz 600 tysięcy zamiast 300, dla projektu 50 3 miliony zamiast półtorej.
Instrument trzeci to zupełnie nowe zabezpieczenie wykonania zobowiązania z umowy przyłączeniowej.
Dla instalacji do 100 Mega 30 złotych za kW, dla instalacji powyżej 100 Mega 60 złotych za kW z maksymalnym pułapem 12 milionów złotych.
Projekt 50 Mega.
To jest fundamentalna zmiana struktury kosztów wejścia w projekt.
Polskie Stowarzyszenie Fotowoltaiki i Magazynowania Energii alarmowało w trakcie prac legislacyjnych, że UC84 może doprowadzić do sytuacji, w której rynek developmentu projektów OZE i BESS skupi się w rękach kilku dużych graczy.
Istnieje ryzyko, że zahamujemy ten segment na samym początku jego wzrostu.
Trzeci element UC84 to kamienie milowe w umowach przyłączeniowych.
Na czym polega mechanizm?
24 miesiące na pozwolenie na budowę to przy normalnym dewelopmencie w zupełności wystarczające.
Standardowo uwzględniając poprawki i uzupełnienia dokumentacji PNB uzyskuje się w 3 do 6 miesięcy.
Ale jeśli projekt ma takie problemy, najczęściej oznacza to, że miał je od samego początku.
Zastrzeżenia mam trochę inne, może nie do samego terminu, ale do tego, co dzieje się po stronie operatora.
Harmonogram rozpatrywania wniosków, czy terminowość wydawania uzgodnień, potem czas odpowiedzi na dokumentację techniczną, to są elementy poza kontrolą inwestora, które potrafią generować opóźnienia w łańcuchu.
Dlatego moja rekomendacja jest prosta.
Moim zdaniem jest to ważny element, który zdecydowanie przyspieszy pracę nad projektami, no i wyeliminuje taką niepewność też inwestora robić czy nie robić, bo jeśli pojrzymy na rynek magazynów energii w dniu dzisiejszym,
Czwarty element UC84 to nowe typy umów przyłączeniowych.
I tu jest jeden z bardziej złożonych elementów całej tej ustawy, który wymaga dokładnego wyjaśnienia.
Umowa konfigurowana pozwala na ograniczenia zmienne w czasie, uzależnione od bieżących parametrów pracy sieci.
To trochę jak otwarcie restauracji na 100 gości, do której operator sieci może w dowolnym momencie wpuścić tylko 30 i bez gwarancji kiedy i na jak długo.
I tu dochodzimy do punktu, który jest moim zdaniem największym ukrytym ryzykiem tego mechanizmu.
Oczywiście możemy powiedzieć, że w tej chwili Curtailment robi dokładnie to samo.
Natomiast moim zdaniem magazyny energii miały być odpowiedzią na Curtailment.
To mechanizm, który pozwala kilku instalacjom współdzielić jedno przyłącze do sieci.
Best był z tego mechanizmu wykluczony.
Co prawda ten rok pokazuje trochę coś innego, bo w chwilę obecną wychodzi, że i wieje i świeci w tym samym momencie.
Ustawa zmienia też nomenklaturę w kluczowych artykułach z odnawialnego źródła energii na magazyny energii elektrycznej i użytkownicy systemu, co formalnie legitymizuje hybrydyzację polskiej energetyki.
Wyobraźcie sobie istniejącą farmę PV o mocy 20 Mega z przyłączem również 20.
Capture rate tej farmy spada, curtailment rośnie.
W godzinach, gdy PV produkuje maksymalnie, BESS absorbuje nadwyżkę, zamiast tracić ją na curtailmencie lub sprzedawać po niskiej cenie.
To powinno z jednej strony usprawnić działanie samego operatora, a z drugiej strony to też da inwestorom możliwość planowania swoich inwestycji, czy już nie grania tak naprawdę w rosyjską ruletkę i strzelania na ślepo.
To element, który musi być uwzględniony w architekturze EMS już na etapie projektowania.
Zmusi to naszego inwestora do zaprojektowania instalacji o odpowiednich parametrach.
To jest ułatwienie proceduralne dla projektów, które chcą jak najszybciej wejść w fazę komercyjną.
No ale wreszcie element, który tak naprawdę wywołał najgłośniejszy sprzeciw branży, no i moim zdaniem trochę słusznie, a mianowicie retroaktywność.
W toku prac parlamentarnych Senat wypracował kompromis w sprawie wysokości retroaktywnych zabezpieczeń.
PMA, PSF i ME wskazywały, że inwestor podejmował decyzję o wejściu w projekt w oparciu o określone ramy regulacyjne.
Argument ministerstwa był taki, że bez retroaktywności właściciele projektów zombie nie mieliby żadnej motywacji do działania.
I ten argument rozumiem w odniesieniu do projektów leżących od lat bez żadnego postępu.
Natomiast ta sama retroaktywność dotknęła projekty w trakcie realnego, aktywnego developmentu.
No i to jest zmiana reguł w złym momencie.
Zagraniczni inwestorzy instytucjonalni czy fundusze infrastrukturalne, banki finansujące, wszyscy oni oceniają stabilność regulacyjną jako jeden z kluczowych parametrów przy decyzji czy wchodzi na dany rynek.
Names mentioned in BESS.
Natomiast może się okazać, że w momencie kiedy przyjdzie ten boom na inwestycje
Również dzięki tym mechanizmom, które wprowadza UC84,
Oczywiście one dopiero będą wydawane, więc na ten moment
Po trzecie, jeśli macie istniejące farmy PV i zastanawialiście się nad dobudowaniem BESS, wejście cable poolingu dla magazynów to jest właśnie moment, kiedy ta rozmowa powinna się zacząć na serio.
Ostatnie odcinki
-
18 - UC84 - rewolucja w przyłączeniach
18.04.2026 14:07
-
17: Due Diligence projektu BESS
11.04.2026 17:10
-
16: Arbitraż cenowy – podstawa czy uzupełnienie...
04.04.2026 09:32
-
15: FCR, aFRR oraz mFRR
28.03.2026 14:26
-
14: Rynek bilansujący i certyfikacja BESS
21.03.2026 10:48
-
13: Negocjacje kontraktu EPC
15.03.2026 09:05
-
12: Finansowanie projektów BESS
07.03.2026 12:22
-
11: NIS2 i cyberbezpieczeństwo w projektach BESS
28.02.2026 14:04
-
10: Wszystko co musisz wiedzieć o BESS
21.02.2026 06:26
-
09: Zapytanie ofertowe - wybór wykonawcy EPC
14.02.2026 11:09