Mentionsy

Pierwszy z nich to Peter Hujar.

Trzy dni temu na festiwalu w Sundance odbyła się premiera filmu fabularnego Peter Hujar's Day, czyli Dzień Petera Hujara w reżyserii Iris Axa.

Dziś z kolei wieczorem w Londynie w galerii Raven Row otworzy się wystawa Peter Hujar – Eyes Open in the Dark, czyli kompletny przegląd twórczości Hujara.

Będziemy mogli zobaczyć obraz Davida Wojnarowicza, nieco z mentalności blaszanego bębenka, to tytuł tej pracy, a na tym obrazie zobaczymy też wizerunek jego mentora, jego przyjaciela Petera Hujara.

To jest książka, która portretuje właśnie tę nowojorską, queerową, awangardową scenę od lat 60. do 90. i jej dwoma bohaterami spośród wielu są właśnie Peter Hujar i David Wojnarowicz.

Joanna, wybrałaś zdjęcie Petera Hujara na okładkę tej książki.

Ja myślę, że to zdjęcie jest dobrą reprezentacją i tego, o czym jest ta książka i tej całej formacji i hasła odmieńcza rewolucja i zarazem jest jeszcze bardzo reprezentatywne dla sposobów, w jaki Peter Hujar fotografował swoich bohaterów, swoich gości, swoich przyjaciół, artystów i artystki nowojorskie.

Takim outsiderem, który tam się znalazł był właśnie Peter Hujar.

Peter Hujar fotografował osoby ze swojego otoczenia, ze swojego środowiska, ale to było środowisko, które jakby pączkowało.

Wiele z tych fotografii widzieliście, nie wiedząc, że ich autorem jest Peter Hujar.

Dzisiaj natomiast, i to jest też przykład samego Petera Hujara, odkrywa się ich, opowiada się o nich, wystawia się ich.

Peter Hujar miał w ciągu ostatnich pięciu lat chyba więcej wystaw niż nie tylko za życia, ale w ogóle przez poprzednie kilka dekad.

To była, mam wrażenie, taka właściwie misja chyba Petera Hujara, żeby zdążyć sfotografować tych ciekawych, wspaniałych ludzi przed śmiercią.

Ja widziałam wystawę 10 lat temu, wystawę Petera Hujara zatytułowaną Lost Downtown, czyli

Ale w 80 roku poznaje Davida Wojnarowicza, młodego artystę, który staje się jego nowym modelem i też wiele ikonicznych zdjęć wykonanych przez Petera Hujara, to właśnie portrety Davida Wojnarowicza.

I być może jedną z wielkich zasług Petera Hujara jest to, że mamy takiego artystę, niezwykłego artystę jak

To jest jedna z takich pięknych historii, ponieważ i Peter Hujar był z bardzo przemocowego domu i i Dawid Wojnarowicz, jak powiedziałaś polskiego pochodzenia, jego ojciec był po prostu polskim marynarzem, który

Tam zresztą Peter Hujar zdaje się natknął się po raz pierwszy na jego graffiti i murale i fotografował je.

W 1987 roku, w roku, w którym na AIDS umarł Peter Hujar, w Nowym Jorku zdążyło umrzeć już 10 tysięcy osób.

Rozmawiam z Joanną Krakowską o Peterze Hujarze i Davidzie Wojnarowiczu.

Peter Hujar umarł 26 listopada 1987 roku.

David Wojnarowicz zajmował się nim przez ostatni rok jego życia i był też przy jego łóżku w momencie śmierci Petera Hujara.

Przeciwko temu właśnie postanowił protestować David Wojnarowicz i ten tekst, fragment tego tekstu znalazł się właśnie w tej pracy Peter Hujar nie żyje.

To też jest 1987 rok, to też jest ten moment, kiedy umiera Peter Hujar i kiedy dzieje się bardzo dużo w tym obszarze, który dotyczy epidemii i wirusa, ponieważ to jest też ten czas, kiedy

Także Wojnarowicz można powiedzieć, że chciał uczynić te osobiste tragedie, pojedyncze tragedie manifestem politycznym, bo to właśnie zrobił w tej pracy Peter Hujar nie żyje.

David Wojnarowicz i Peter Hujar dosyć długo czekali na takie poważne rozpoznanie ich roli w historii sztuki.

Oni byli ważnymi postaciami w tym swoim środowisku w tamtym czasie, ale tak naprawdę dopiero retrospektywa Wojnarowicza w Whitney Museum w 2018 roku i w tym samym roku retrospektywa Petera Hujara w Morgan Library w Nowym Jorku, to były takie momenty, kiedy oni rzeczywiście trafili w jakimś sensie do mainstreamu i doceniono tą ich sztukę.

I to jest... Peter Hujar jest tutaj świetnym przykładem, bo tak jak powiedziałaś na początku, on zaczynał u Richarda Avedona swoją praktykę fotograficzną.

Jest takie zdjęcie Petera Hujara, kobiety z wężem.

Proszę wejść sobie na stronę Peter Hujar Archive, gdzie te zdjęcia można po prostu obejrzeć i znaleźć to zdjęcie i znaleźć zdjęcie Avedona i wtedy dowiemy się dlaczego jeden należał do mainstreamu od początku, a drugi dopiero się do niego przebija.

Moją gościnią była Joanna Krakowska, a rozmawiałyśmy o amerykańskich artystach Peterze Hujarze i Davidzie Wojnarowiczu.

Wystawa Petera Hujara w Raven Row w Londynie potrwa do 6 kwietnia.

Ekspozycja pierwsza kolekcji Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, na której zobaczą Państwo obraz Davida Wojnarowicza, o którym rozmawialiśmy i wizerunek Petera Hujara w tym obrazie.

Film Peter Hujar's Day będzie niebawem pokazywany na festiwalu filmowym w Berlinie i miejmy nadzieję także na którymś z polskich festiwali i także my będziemy mogli go już niedługo zobaczyć.