Mentionsy

Druga to książka zatytułowana Sprawa Witosa.

Sprawa Witosa.

Na nazwisko kuzynów mojego ojca jako uczestników akcji wywiezienia Witosa z Wierzchosławic do Krakowa w celu przerzucenia go do Londynu.

To jest epizod oczywiście w bogatym życiu politycznym Witosa,

No tak, zaangażowani w tę akcję wywiezienia charyzmatycznego przywódcy ludowego jakim był Wincenty Witos

Swojego brata użył do przewiezienia Witosa, gdyż brat dysponował samochodem, to wtedy jeszcze nie były tak częste sytuacje.

A Bolesław udzielił Witosowi w Krakowie schronienia w swoim mieszkaniu i Witos tam przebywał plus minus około 8 tygodni.

Przypomnijmy, że w roku 1940 Paderewski został przemycony ze Szwajcarii do Ameryki, bo zarówno Paderewskiego jak Witosa chcieli Niemcy wykorzystać.

Tak, Witosa kilkakrotnie namawiano do tego, by

A kiedyś, przytaczam to w książce, z powodu gorszego samopoczucia, gorszej sytuacji zdrowotnej, skierowano go do sanatorium, jednego z tych więzień, po czym rodzina otrzymała rachunek za pobyt Witosa w sanatorium.

Przypomnijmy też, że Witos, jak i Korfanty,

Witos został zwolniony nieco wcześniej.

Witosa nie zesłali do obozu, bo tak jak powiada pan, wydawało im się, że wywrą na nim presję i będzie tym drugim kisslingiem.

No i tak, dziś nie doceniamy prawdopodobnie, mówiąc Witos widzimy tytuł Big Daidzie, nie doceniamy potężnego wpływu tego charyzmatycznego przywódcy.

I on marzył o dwóch rzeczach, że Witos z jednej strony wesprze go w ogóle swoim autorytetem, a o drugiej, że może uda mu się spowodować, że to Witos zostanie wtedy w 44 roku prezydentem Rzeczpospolitej na uchodźstwie, no co by jeszcze mocniej osadziło Mikołajczyka.

No więc powiedzmy teraz o tej akcji, jak z filmu sensacyjnego wywiezienia Witosa pilnie strzeżonego przez Niemców, wywiezienia do Krakowa, no a potem dalej.

Witos miał w zasadzie rodzaj aresztu domowego.

I stworzono sytuację, w której poza Witosem nie było nikogo.

W domu Witosa samochód został zatrzymany na drodze prowadzącej do Wierzchosławic przez uzgodnionego członka ruchu oporu, członka AK, ten drugi kuzyn.

No więc zgodzili się, wzięli Witosa.

Kierowca Witosa do końca podróży nie rozpoznał na szczęście.

W Krakowie były też różnego rodzaju warianty sytuacji, bo Witos był dość charakterystyczną postacią, prawda?

No tak, oczywiście Witos bez krawata, wąsy, wzrosty.

Ten samochód dopiero został użyty po 8 tygodniach, kiedy z trzech przyczyn Witos nie wyleciał do Londynu.

Wtedy, kiedy Witos był przygotowywany do tego przerzutu,

Nowym premierem został Arciszewski, a Witos nie był mu do niczego potrzebny.

Może nie tyle więcej sytuacji, faktów, ile więcej pewnych odczuć, rozmów tego Władysława Skąpskiego z Witosem.

Na przykład on zanotował opinię Witosa o Piłsudskim.

W końcu Piłsudski powinien być pamiętany przez Witosa jak najgorzej.

A jednak Witos po latach doceniał wkład Piłsudskiego w uzyskanie niepodległości i w zbudowanie II Rzeczpospolitej.

Otrzymujemy bardzo interesującą, powiedziałabym, prywatną charakterystykę Wincentego Witosa.

Witos żądał całego wachlarza prasy.

I na jednym ze zdjęć, książka jest bogata w ilustracje, na jednym ze zdjęć z procesu brzeskiego widzimy bardzo skupioną twarz Wincentego Witosa.

Witosa z przywódcami Okręgowego AK, którzy się zmieniają w tym czasie.

Na delikatne prośby Witosa o wywiezienie go z Wierzchosławic, bo on po tych wielu naciskach Niemców, żeby z nimi zaczął wreszcie kolaborować, obawiał się i było to bardzo prawdopodobne, że Niemcy, uciekając przed frontem radzieckim, wywiozą go w głąb Niemiec hitlerowskich.

Potem następuje wywiezienie Witosa do Piotrkowa, do majątku pod Piotrkowem, no ale potem wraca on, właśnie zmienia się... Wraca już schorowany do Wierzchosławiec już po wyzwoleniu, gdzie znowu jest poddawany pewnym naciskom.

Witos wraca do Wieszosławic po kilku dniach i jest naciskany przez nową władzę, przez przedstawicieli nowej władzy, między innymi Edwarda Ochaba, by włączył się w struktury nowego państwa.

Witos nie odpowiedział na to zaproszenie.

Zastanawiam się, czy gdyby Witos, ten charyzmatyczny przywódca ludowy, centroprawicowy, ale ludowy, w odpowiednim czasie znalazł się w Londynie, no to właśnie ta pozycja przetargowa rządu londyńskiego w epoce Jałty byłaby lepsza.

Książkę Sprawa Witosa Kraków 1944 wydało Muzeum Niepodległości i tam mogą Państwo ją kupić.

Mówiliśmy o sprawie Witosa, czyli o akcji Most III, bo tak nazwana była ta akcja z 1944 roku.

Sprawa Witosa.