Mentionsy

Zapiski ze współczesności Dorota Gacek, witam bardzo serdecznie i zapraszam na kolejne spotkanie z Krzysztofem Czyżewskim, animatorem kultury, praktykiem idei, współtwórcą i dyrektorem Ośrodka Pogranicze Sztuk, Kultur, Narodów w Sejnach.

Krzysztof Czyżewski jest inicjatorem programów dialogu międzykulturowego w Europie Środkowej, na Bałkanach, Kaukazie, Azji Środkowej, Indonezji, Butanie, Afryce Północnej i innych pograniczach świata.

Jest jakimś paradoksem mojego życia, naszej pracy w Pograniczu, że mówiąc o naszym warsztacie, o budowaniu mostów, o ludziach Pogranicza, o etosie Pogranicza, często jesteśmy posądzani o idealizm, o takie jednostronne, pozytywne tylko odniesienie się do tej rzeczywistości Pogranicza, która jest w gruncie rzeczy ciemna i pełna

Miłusz był przecież takim człowiekiem, który przeszedł przez piekło XX wieku, ale tacy są też inni nasi ludzie Pogranicze.

Bardzo blisko tego, jak zamierzaliśmy pracować na Pograniczu i właściwie ich odpowiedzią na to całe zło.

Byłem w sytuacji człowieka pogranicza, który mówił, że Serbowie i Albańczycy powinni żyć osobno, że powinniśmy dać im szansę oddzielenia się i dopiero po latach zbliżenia na nowo, jeżeli to będzie możliwe, bo nie można na ludziach wymuszać tego, żeby

Wcześniej jeszcze były wojny na Kaukazie, byłem gdzieś w Ace, w Indonezji, na tamtym płonącym pograniczu.

Rosnących ciągle nacjonalizmów w Serbii zwłaszcza, prawda, ale też gdzie indziej również, więc słowo, które wprowadzili do świata dla nas Ukraińcy, czyli słowo peremoha, jest czymś zupełnie nowym w moim doświadczeniu Pogranicz.

Pogranicze, kultur, narodów.

Czołgi są jakby na drugiej linii tego frontu, rozumieją to doskonale Ukraińcy, ale już dużo trudniej, żeby Zachód to zrozumiał, więc nasza praca ludzi z tym doświadczeniem Pogranicza w dużej mierze to jest praca na froncie tego, żebyśmy w ogóle zmienili kulturę jako taką, bo nie zrobimy tego kulturą festiwalową, nie zrobimy tego kulturą eventów, która teraz jest dominująca w świecie liberalnym, my się po prostu bardzo dobrze bawimy.

Żyjemy w festiwalowej kulturze, więc pytania o kulturę, ale też pytanie, czy takim małym ośrodkiem jak Pogranicze, na przykład w Sejnach, w ogóle można stawiać opór.

I szukamy nowego Goliatha również dla siebie, a to jest ta pułapka, bo Goliath sobie doskonale z tym poradzi, natomiast boi się Dawida, a my się ciągle nie wierzymy w to, że on może mieć siłę sprawczą i zmieniać świat, więc nie chcę, żeby na tym froncie było wielkie jakieś potężne centrum pogranicza, chcę, żeby ich było tysiące, żeby to były właśnie małe centra świata,

Nawet do Charkowa, jak podróżowałem, żeby spotkać się z Serhijem Żadanem, wtedy mieliśmy takie sympozjum, herezja pogranicza, to myślałem o przyszłości Charkowa i o jego dziedzictwie.