Mentionsy

Goście Dwójki
Goście Dwójki
29.10.2025 08:30

"Jam posełkini jego", czyli średniowieczne początki feminatywów. Gość: dr Łukasz Kozak - kurator wystawy

Posełkini, opacicha, przezdziatkini, prorokini, wozatarka, walecznica – to nie są nowoczesne feminatywy, a kilka słów wyjętych ze średniowiecznych tekstów. "Posełkini" pojawia się w Psałterzu floriańskim, w objawieniach św. Brygidy, a w końcu w epickiej pieśni o Zwiastowaniu, gdzie Maryja odpowiada na anielskie pozdrowienie: "jam posełkini jego". To, co dziś może wydawać się nowe, a dla niektórych kontrowersyjne, było w naszym języku u jego zarania.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 11 wyników dla "psał"

Więc mamy oczywiście tego bardzo dużo w psałterzu floriańskim.

Tak naprawdę rzeźby bardzo konkretnie są inspirowane miniaturami psałterza Floriańskiego, kolejnego bezcennego zabytku polszczyzny.

Trójjęzyczny psałterz, prawdopodobnie nie tyle należący, co tworzony dla królowej Jadwigi, jest również eksponowany.

Takie psalterium, triplex, powstawały akurat takie wersje psałterza, no bo psałterz był bardzo ważny dla średniowiecza, również dla kształtowania emocjonalności, bo w psalmach mamy wszystkie

Jeśli trzeba komuś przyfasolić, też mamy oj dużo psalmów takich, więc psał też jest bardzo ważny.

Psał też floriański jest tym bardziej ważny, bo mamy tam

Akurat psał też jest otwarty w tym miejscu, w którym są naprawdę piękne miniatury.

Więc oczywiście było trochę obaw, była jednocześnie duża ekscytacja, no i po odpowiednich tutaj przygotowaniach mamy te rzeźby, które po prostu, mówimy, że one po prostu nam wylazły jakoś, wypełzły z psałterza floriańskiego.

Ciekawe nowe propozycje naukowe dotyczące pochodzenia psałterza, ale o tym nie powiem, bo za długo by gadać.

Są tam nawet pewne elementy z psałterza floriańskiego, więc jeśli ktoś chciałby

Zrekonstruować jakąś kartę z psałterza floriańskiego, bądź stworzyć na przykład średniowieczną wersję swojego, nie wiem, ulubionego mema, zdjęcia rodzinnego, czegokolwiek.