Mentionsy
"Jam posełkini jego", czyli średniowieczne początki feminatywów. Gość: dr Łukasz Kozak - kurator wystawy
Posełkini, opacicha, przezdziatkini, prorokini, wozatarka, walecznica – to nie są nowoczesne feminatywy, a kilka słów wyjętych ze średniowiecznych tekstów. "Posełkini" pojawia się w Psałterzu floriańskim, w objawieniach św. Brygidy, a w końcu w epickiej pieśni o Zwiastowaniu, gdzie Maryja odpowiada na anielskie pozdrowienie: "jam posełkini jego". To, co dziś może wydawać się nowe, a dla niektórych kontrowersyjne, było w naszym języku u jego zarania.
Szukaj w treści odcinka
Więc mamy oczywiście tego bardzo dużo w psałterzu floriańskim.
Tak naprawdę rzeźby bardzo konkretnie są inspirowane miniaturami psałterza Floriańskiego, kolejnego bezcennego zabytku polszczyzny.
Trójjęzyczny psałterz, prawdopodobnie nie tyle należący, co tworzony dla królowej Jadwigi, jest również eksponowany.
Takie psalterium, triplex, powstawały akurat takie wersje psałterza, no bo psałterz był bardzo ważny dla średniowiecza, również dla kształtowania emocjonalności, bo w psalmach mamy wszystkie
Jeśli trzeba komuś przyfasolić, też mamy oj dużo psalmów takich, więc psał też jest bardzo ważny.
Psał też floriański jest tym bardziej ważny, bo mamy tam
Akurat psał też jest otwarty w tym miejscu, w którym są naprawdę piękne miniatury.
Więc oczywiście było trochę obaw, była jednocześnie duża ekscytacja, no i po odpowiednich tutaj przygotowaniach mamy te rzeźby, które po prostu, mówimy, że one po prostu nam wylazły jakoś, wypełzły z psałterza floriańskiego.
Ciekawe nowe propozycje naukowe dotyczące pochodzenia psałterza, ale o tym nie powiem, bo za długo by gadać.
Są tam nawet pewne elementy z psałterza floriańskiego, więc jeśli ktoś chciałby
Zrekonstruować jakąś kartę z psałterza floriańskiego, bądź stworzyć na przykład średniowieczną wersję swojego, nie wiem, ulubionego mema, zdjęcia rodzinnego, czegokolwiek.
Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Ostatnie odcinki
-
Paul Klee. Myślenie o sztuce, które zmieniło XX...
24.07.2026 06:59
-
Ole Morten Vågan w Studiu Jazzowym Polskiego Radia
23.07.2026 15:10
-
Śląska sztuka średniowieczna wraca do Pawilonu ...
23.07.2026 14:30
-
Carnaval Sztukmistrzów wkrótce znów zagości na ...
23.07.2026 07:30
-
Jarosław Iwaszkiewicz odkrywany na nowo w książ...
22.07.2026 14:30
-
Grażyna Torbicka przewodnikiem po Dwóch Brzegach
22.07.2026 06:30
-
Startuje 26. Festiwal Tauron Nowe Horyzonty
21.07.2026 14:30
-
Teatr pod namiotem, czyli "Lato w teatrze" rusz...
21.07.2026 07:09
-
Festiwal "Wawel o zmierzchu"
20.07.2026 14:30
-
Sztuka, która wędruje. 18. Międzynarodowy Festi...
20.07.2026 06:30