Mentionsy
Florian Czarnyszewicz: pisarz, żołnierz, policjant
Florian Czarnyszewicz (1900-1964) nie doczekał publikacji swoich powieści w kraju. Tworzył na emigracji, w Argentynie. Jego niewielki dorobek, ledwie cztery powieści, spotkał się jednak, zarówno na emigracji, jak i po latach, w kraju, z entuzjastycznym przyjęciem. Porównania np. do Mickiewicza, Reymonta, Sienkiewicza padały z wielu ust. Zachwycali się jego twórczością Wańkowicz, Pawlikowski, Giedroyc, Czapska...
Rozdziały (18)
Wprowadzenie do biografii Floriana Czarnyszewicza, autorstwa Bartosza Bajkowa i Dianny Maksymiuk.
Wyjaśnienie kryteriów podziału życiorysu Czarnyszewicza na dwa tom.
Opis pracy nad biografią i krytyka historiografii.
Wyjaśnienie źródeł mylnych dat urodzin Czarnyszewicza.
Opis rodziny Czarnyszewicza i jej pochodzenia.
Opis pracy w policji i powodów zwolnienia z wojska.
Opis małżeństwa i pierwszych lat małżeństwa Czarnyszewicza.
Opis powodu i sytuacji emigracji do Argentyny.
Opis pracy w Argentynie i jej warunków.
Opis stanu i struktury Argentyńskiej Polonii.
Opis kontaktów z rodziną w Białorusi i jej losy pod sowieckim rządzeniem.
Rozmowa o ocenach powieści 'Nad Berezyńcem' przez różnych autorów i czytelników.
Opowieść o zainteresowaniach innych twórców, takich jak Pawlikowski, Wańkowicz i Miłosz, w twórczości Czarnyszewicza.
Opis sposobu kolportażu powieści 'Nad Berezyńcem' i jej odbioru w Argentynie.
Opowieść o odbiorze i ocenie powieści Czarnyszewicza w Białorusi.
Opis i analiza drugiej powieści Czarnyszewicza, 'Wicik Żywica'.
Analiza poglądów społecznych Czarnyszewicza, jego stanowiska wobec własności prywatnej i chrześcijańskiego socjalizmu.
Podsumowanie rozmowy i zachęta do czytania biografii Czarnyszewicza.
Szukaj w treści odcinka
Dziś w Rozmowach po zmroku porozmawiamy o Florianie Czarnyszewiczu, znakomitym pisarzu, którego wielu porównywało do Mickiewicza, Reymonta, Sienkiewicza.
Pretekstem do tej rozmowy jest pierwsza, niezwykle obszerna, 696 stron, biografia autora nadberezyńców, zatytułowana Florian Czarnyszewicz.
A więc niecały życiorys Czarnyszewicza.
Zostało państwu 11 lat z jego życia, z życia Czarnyszewicza.
Ja zająłem się Czarnyszewiczem dlatego, że po przeczytaniu wszystkich jego czterech powieści nie bardzo mogłem znaleźć jakichś informacji na temat jego życia, bo ich bardzo mało.
Panie Bartoszu, data urodzin Czarnyszewicza jest jednoznaczna, ale w obiegu była też data o 5 lat wcześniejsza.
Powinna wiedzieć, kiedy Czarnyszewicz się urodził, bo sam jej o tym napisał.
Na pewno Czarnyszewicz urodził się w 1900 roku.
Ci, co tam pozostali później po wyjeździe Czarnyszewicza, to też częściowo się przenieśli do innej miejscowości, no i tam trwali je, aż niektórzy z nich nie przetrwali niestety.
Co się dzieje z Czarnyszewiczem w tym czasie?
I Czarnyszewicz służył tam w tej policji.
Powstał taki twór państwowy pod nazwą Litwa Środkowa i to tam się znalazł Czarnyszewicz.
23 lipca 1924 roku Czarnyszewicz opuszcza Europę.
Nieźle, ale zwłaszcza raczej trochę w późniejszym okresie, wtedy jeszcze był na dorobku, więc tu na pewno Czarnyszewicz nie chciał żyć na jego garnuszku, no ale przede wszystkim wydaje się, że na przeszkodzie stanęło prawo amerykańskie, które właśnie wtedy się zmieniło, tam dwukrotnie, w 21 i 24 roku nastąpiły pewne zmiany, które ograniczały możliwość łatwego przyjazdu do Ameryki.
No właśnie, Czarnyszewicz jako działacz społeczny.
Z panem Bartoszem Bajkówem rozmawiamy o pierwszym tomie biografii Floriana Czarnyszewicza, której pan Bajków jest współautorem.
Czarnyszewicz miał możliwości utrzymywania z nimi jakiegoś kontaktu i co się z tą rodziną działo?
Nawet sam Czarnyszewicz w liście do Wańkowicza pisał, że pozwolono postawić polski kościół w Łączy, czyli w Kliczewie.
Proszę powiedzieć, kiedy Czarnyszewicz zaczął pisać nad Berezyńców i w jaki sposób doszło do wydania książki?
No ale Czarnyszewicz tam wysłał swoją córkę.
I sam Czarnyszewicz też w którymś tam z listów podawał, że to wszystko jest prawdziwe, ale właśnie tak trochę przetworzone, pozmieniane, czasami trochę jakoś skorygowane, może lekko upiększone, ale wszystko jest prawdą.
Także co dokładnie dotyczyło samego Czarnyszewicza,
Jest takie wrażenie, myślę, że ono się może brać stąd, że, nie wiem, on chyba nie przeczytał w całości tej powieści, bo tak jak niektórzy mówią, że świat siedzieli na tych, którzy albo o Czarnyszewiczu nie słyszeli, albo jak już przeczytali, no to są zachwyceni.
Ważne jest to, że tylu innych Czarnyszewiczem się zachwycało, czy Wańkowicz, czy Czapski, czy nawet Miłosz, chociaż on tak trochę ostrożnie, można powiedzieć.
No Pawlikowski to był jeden w ogóle z wielkich fanów Czarnyszewicza, chociaż głównie tylko właśnie w przypadku Nadberezyńców i potem jeszcze w przypadku ostatniej powieści, Łopcy znowu Szyszek, o której już za bardzo nie zdążył z Czarnyszewiczem porozmawiać, no bo ten
Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Ostatnie odcinki
-
Paweł Rzewuski o nowym kryminale "Czarne złoto"
13.08.2026 06:30
-
Eliza Orzeszkowa. Pierwsza obywatelka Rzeczypos...
12.08.2026 15:10
-
Nie tylko gwizd pociągów. Scena letnia Teatru P...
12.08.2026 14:30
-
"Człowiek na granicy". Nowa odsłona festiwalu H...
12.08.2026 07:28
-
Muzyka dawna znów zabrzmi w Lubuskiem. Rusza Mu...
11.08.2026 14:30
-
Marcin Masecki i jego "Suity Bluesowe"
11.08.2026 14:10
-
"Hamlet" wciąż jest wyzwaniem. Laureaci Festiwa...
11.08.2026 06:59
-
Sztuka dźwięku w Sanatorium w Sokołowsku
10.08.2026 14:50
-
Nowe otwarcie w Teatrze Polskiego Radia. Rozmow...
10.08.2026 14:30
-
"Muzeum dla demencji" w Muzeum Śląskim
10.08.2026 07:04