Mentionsy

CBWA, bo tak w skrócie nazywano Centralne Biuro Wystaw Artystycznych, zorganizowało eksperyment, serię wystaw współczesnych awangardowych artystów i artystek na terenie warszawskich zakładów przemysłowych, którym towarzyszyły spotkania z autorkami i autorami.

Zanim przejdziemy do samego programu, kilka słów prowadzenia o działalności edukacyjnej CBWA.

Działalność oświatowa CBWA rozwijała się w dwóch wyraźnych etapach.

Ten właściwy rozpoczął się na przełomie lat 50. i 60., kiedy bogate w dotychczasowe doświadczenia CBWA zaczęło wypracowywać własny, oryginalny i przede wszystkim skuteczny system oświaty estetycznej.

Założenia programu najlepiej oddaje jeden z archiwalnych dokumentów, którego autorką była Halina Osterloff, jedna z pracownic w Zespole Oświatowym CBWA.

CBWA stanęło przed fundamentalnym wyzwaniem.

CBWA musiało zbudować taki system, jeśli chciało pozyskać wyjdownię dla nowych na Polskim Grucie Fenomenów Sztuki, które w bardzo odmiennych środowiskach społecznych przytulonych do realizmu częściej wzbudzały niechęć niż aprobaty.

To właśnie te spotkania, szczególnie z początku lat 70., dla których też zachowały się szczegółowe sprawozdania pracowników i pracownic CBWA, które uczestniczyły w tych spotkaniach,

Głosy te odsłaniają złożoność procesu demokratyzacji kultury i zadania, którego się podjęła CBWA.

Z jednej strony CBWA podejmowało rzeczywistą próbę włączenia klasy robotniczej do obiegu kultury wysokiej, łamania barier klasowych i demokratyzacji dostępu do sztuki.

W tym samym okresie, gdy CBWA organizowało spotkania w warszawskich fabrykach, w Brazylii rozwijała się pedagogika krytyczna Paulo Freire, która zaktywizowała tradycyjną edukację bankową, jak ją określał Freire.

Podobnie więc jak w CBWA, francuscy animatorzy kultury organizowali spotkania w fabrykach, domach kultury i klubach robotniczych.

Historia spotkań CBWA z robotnikami dostarcza współczesnym edukatorom kulturowym cennych wskazówek dotyczących budowania profesjonalnej tożsamości.

Model, który realizowało CBWA pokazuje potencjał przekraczania tych granic i tworzenia sojuszy z instytucjami z innych sektorów.

CBWA rozwijało swój program oświatowy przez dziesięciolecia, pozwalając na ewolucję metod, budowanie kompetencji zespołu, tworzenie tradycji i jej ciągłości.

Gdy CBWA zakładało uniwersalną wartość sztuki wysokiej, współczesne muzea coraz częściej kwestionują hierarchie kulturowe.

To podejście, można powiedzieć, ma swoje korzenie w takich programach jak te rozwijane przez warszawskie CBWA.

Podsumowując, historia spotkań robotników z artystami w ramach programu CBWA to więcej niż nostalgiczna opowieść o minionych czasach.