Mentionsy

No tak gremialnie my ludzie, przynajmniej tutaj w Europie, uwielbiamy stare zdjęcia.

To istotne i w gruncie rzeczy kluczowe pytanie zadał Sebastian Rypson, syn Wandy Michalak, kurator tej wystawy.

Chociaż o tym powiedział tak.

Ale mi się wydaje, że dla wielu ludzi tutaj to może się jakoś odnosić.

Nasza rodzina nie jest jakaś nadzwyczajna, to nie jest jakaś specjalna.

I to jest w ogóle bardzo intrygująca perspektywa, bo Wanda od lat żyje w Amsterdamie, Sebastian wychowywał się za granicą, więc proszę wziąć poprawkę na jego polszczyznę, ale warto zauważyć, jak ważny jest życiorys jego babci i probabci, w tym jego tu i teraz.

W ogóle, jak Kobiety z Kiedyś, ten mój cykl podcastowy trochę nawiązuje do wystawy, która dotyczy mamy Wandy Michalak.

I to może się wpisywać w ten cykl, tak na marginesie Kobiet z Kiedyś.

Nie wiemy do końca, bo moja prababcia była kobietą, która bardzo dbała, jak wygląda i też dbała o to, ile miała lat.

I ona chciała być oczywiście młodsza niż była, więc prawdopodobnie zmieniła też akt urodzenia

Nie w jakiejś takiej podłej wiedzie, ale nie była to rodzina bardzo bogata w ogóle.

W ogóle nie, ale chyba nie mieli na przykład lepianki na podłodze, tylko rzeczywiście prawdziwą podłogę na przykład, żeby tak dać.

Moja babcia zaczęła pracować chyba w czterdziestym roku jakoś, kiedy miała czternaście lat, o ile ja to rozumiem, że wtedy wszyscy Polacy musieli pracować po prostu.

Więc ona pracowała dla takiego sklepu fotograficznego, wtedy już prowadzonego przez Niemca, ponieważ już jej szef był Niemcem i ona tam zaczęła pracować.

W tym sklepie fotograficznym była taka komórka podziemna, nie?

AK, jeśli ja się nie mylę.

Złapali ją jednak, już była w ciąży dopiero.

Złapali ją i poszła do obozu w takim miejscowości.

Bili ją strasznie, no i potem musiała gdzieś pracować i wróciła do fotografii, do retuszowania i tak dalej, więc tam się jakby też zaczęła taka historia fotograficzna.

Które z tych zdjęć jest dla Ciebie takie najważniejsze, najciekawsze?

Bo one są wszystkie albumowe, to one nie są zdjęciami artystycznymi, to jest zapis życia, wydarzeń, rodziny, ale nie znając większości z tych osób, masz takie zdjęcie, które do Ciebie przemawia szczególnie?

Jedno chyba najbardziej takie duchowe, sercowe dla mnie.

To jest jak babcia stoi, patrzy się gdzieś tam na horyzont i wygląda jakby stała na wodzie, ale to chyba stoi na kamieniu, czy coś takiego.

To jest może naj... jakby takie okrutniejsze dla mnie zdjęcie, ale tylko symbolicznie.

Stoi przy torach kolejowych i ktoś, który zrobił to zdjęcie wstawił palec przed obiektyw, więc wygląda jakby taka czarna chmura nad nią tam zaczęła się tam burzyć powiedzmy.