Mentionsy

Dzień dobry, witam Państwa bardzo, bardzo serdecznie i cieszę się, że Państwo przyszli na drugi już wykład w cyklu Być jak Thomas Mann w życiu i literaturze.

Zanim jednak porozmawiamy, chciałbym poczynić kilka uwag dotyczących samych Niemiec, tak zwanych Niemiec wilhelmińskich, których obywatelem był ostatecznie Thomas Mann.

No i za tę książkę Thomas Mann dostał w roku 1929 nagrodę Nobla, nie za Ciarodziejską Górę, która już wtedy oczywiście istniała od paru lat, ponieważ się ukazała 101 lat temu w roku 1924.

Thomas Mann miał wyraźnie skłonności homoerotyczne, z tym, że te jego skłonności miały charakter bardzo arystokratyczny.

Thomas Mann natomiast właściwie na rozdrożu nie był.

I teraz w jaki sposób Thomas Mann zareagował na tą wojnę, pierwszą wojnę, która jak Państwo pamiętają zapewne, rozpoczęła się od naruszenia neutralności Belgii.

Thomas Mann konstruuje tutaj bardzo wyraźnie, w tym wielkim moim zdaniem, najlepszym jego eseju, Fryderyki wielka koalicja, pewną konstrukcję, która będzie mu przez parę lat jeszcze towarzyszyła i z którą później przez resztę swojego życia będzie dyskutował.

Stąd Wagner, S., Fryderyk Wielki, plan Schlieffena i sytuacja Niemiec w roku 1915, którą Thomas Mann połączył w bardzo zręczny sposób ze sobą.

Nie tylko Thomas Mann wpadł na ten pomysł, żeby

Musimy teraz usłyszeć w tych kolejnych zdaniach, jeszcze dosłownie dwa, trzy zdania, w tych kolejnych zdaniach to, co Thomasa Manna fascynuje i to, o co mu chodzi.

No ale musimy zdawać sobie sprawę, no już pani Łukasiewicz to chyba wytłumaczyła, że Thomas Mann jest pisarzem z ogromnymi subtekstami, prawda, że dla niego słowo gra i gra jednocześnie buduje tę studnię czasu.

Tak oto Thomas Mann pisze.

I to jest nie tyle paradoks, ile to jest pewien gest Thomasa Manna, gest, który wynika z tego, że dobrze, jeżeli chodzi o pisanie, należy do was, Francuzi, Romain Rolland, prawda, ale jeżeli chodzi o wagę waszych pomysłów i w ogóle o wasze pomysły, to różnie się bardzo od was, tak samo jak się różnie od swojego brata.

Dlatego, że literatura, którą uprawia Thomas Mann, to jest sprawa człowieka cywilizmu.

Żaden postulat nie jest w danej sytuacji bardziej bezsensowny i bezwstydny niż roszczenie polityzacji ducha, pisze Thomas Mann.

Te dwa pytania Thomas Mann sobie cały czas zadaje, te dwa pytania, które też inteligentnie bardzo postawił Simmel.

Musimy sobie zdawać sprawę i Thomas Mann o tym pisze, a jest to esej, który nawiasem mówiąc rozpoczyna pisać pod koniec, właściwie w trakcie roku 1916, kończy natomiast pisać ten swój esej, tą swoją wielką książkę w roku 1918 już po zawarciu pokoju w Brześciu Litewskim, pokoju pomiędzy Rosją a Rzeszą Niemiecką.

Thomas Mann, dla czytelników tego pisarza, obecność wątków polskich nie jest tutaj, że się tak wyrażę, żadnym zaskoczeniem.

Ten drugi taki ciekawy wątek pojawi się jeszcze w Czerniejskiej Górze, ja do niego nawiążę, ale w rozważaniach człowieka politycznego Thomas Mann o Polakach pisze niezbyt pochlebnie, prawda.

I teraz Thomas Mann siedział gdzieś tam w swoich bawarskich górach, miał domek letniskowy w Alpach, prawda?

Taki komunikat byłby nieoportunistyczny, mówi Thomas Mann, z przyczyn taktycznych, a jeśli chodzi o urzeczywistnienie sprawiedliwości,

W tym Berlina Tagesblatt Thomas Mann nie raz, nie dwa, nie trzy, nie cztery publikował, nawiasem mówiąc.

Jak Thomas Mann zareagował na klęskę?

Jak już powiedziałem, S. Fischer opublikował w roku 1918, jeszcze przed zakończeniem działań wojennych, tą książkę Thomasa Manna.

Katastrofa i klęska odnotował Thomas Mann w dzienniku z 5 października 1918 roku, jeszcze przed zakończeniem działań wojennych, prawda?

Jeszcze jedna przesłanka świadcząca o specyfice myślenia politycznego Thomasa Manna.

Thomas Mann mieszkał cały czas w Monachium, czyli one miały dość krwawy przebieg właśnie związany ze stanowieniem tak zwanej Monachijskiej Republiki Rad.

Thomas Mann niegdyś przysłał nam jajka, adnotacje, 9 kwietnia 1919 roku.

Z drugiej strony te rozważenia człowieka politycznego są kluczem właściwie do całej twórczości, całej późniejszej twórczości Thomasa Manna.

On był wściekły na Hitlera z jednego prostego powodu, że ten Hitler zniszczył to, co Thomas Mann kochał najbardziej, muzykę niemiecką, konserwatyzm, ideę narodu.

ale takiego publicysty bardzo znanego, pana Hayao Kestinga, autora obszernej biografii Thomasa Manna.

Znowuż cytat Thomasa Manna, wędrownego mówcy na rzecz demokracji.