Mentionsy

Dzieje zbrodni
Dzieje zbrodni
22.09.2025 20:00

Zagadka śmierci Tutanchamona I Dzieje zbrodni #2

Najsłynniejszy faraon starożytnego Egiptu odszedł z tego świata w wieku zaledwie 18 lat, akurat w chwili, gdy mógł przejąć pełnię władzy. To rzuca podejrzenie na okoliczności śmierci. Czy chorowity syn heretyka padł ofiarą spisku pałacowego? Kto mógł wyeliminować faraona? Podejrzani są ambitny wezyr, doświadczony generał i... siostra samego króla. Co ta śmierć ma wspólnego z tzw. klątwą Tutanchamona? I czy współczesna nauka może pomóc rozwikłać zagadkę śmierci sprzed 3300 lat? Na biegłego powołujemy dra Filipa Taterkę, starożytnika z Instytutu Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych Polskiej Akademii Nauk.

Sponsorzy odcinka (1)

Lord Cavernon post-roll

"Lord Cavernon, sponsor badań, owszem zmarł zaledwie rok po odkryciu grobowca władcy"

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 17 wyników dla "Achenaton"

Odpowiedź na to pytanie być może kryje się w wydarzeniach poprzedzających narodziny samego władcy, a sięgających panowania jego ojca, Achenatona.

Krajem wówczas wstrząsnęła prawdziwa rewolucja religijna, której prowadorem był nie kto inny jak właśnie Achenaton.

Tutaj też trwają dyskusje wśród specjalistów, czy to był taki rzeczywisty monoteizm, czy coś powiedzmy tak nie do końca, ale niewątpliwie w pewnym momencie każe Achenaton skuwać przedstawienia i imiona innych bóstw, zwłaszcza Amonar, boga czczonego w Tebach, dotychczasowej stolicy Egiptu.

Dzisiaj mówi się raczej też o tym, że w dużej mierze to wynika, te wszystkie reformy Achenatona wynikają z tego, co się dzieje w czasach jego ojca Amenhotepa III, który pod koniec swojego panowania przeprowadza proces własnego ubóstwienia, to znaczy ukłasza się Bogiem, któremu należy oddawać kult jeszcze za życia, a nie dopiero po śmierci, jak było w przypadku innych władców starożytnego Egiptu.

Więc jeśli wydaje wam się, że toksyczny ojciec namieszał wam w głowach, to pomyślcie o Achenatonie, który być może przez manię wielkości własnego taty wywrócił do góry nogami dotychczasowy porządek w swoim kraju.

W tym sensie rewolucja Achenatona musiała ruszyć w posadach społeczny porządek w państwie nad Nilem, ale uderzała też w jego filar, czyli wspomnianych kapłanów Amona.

I choć rewolucja zakończyła się wraz ze śmiercią Achenatona, to żyjącym wspomnieniem po tamtych czasach był przecież jego syn Tutanchamon.

Jego, to znaczy Achenatona.

Zapewne jest już człowiekiem wiekowym, no bo on służył jeszcze Achenatonowi przez większość czasu jego panowania, a pewnie karierę robił jeszcze w czasach Amenhotepa III w jakimś stopniu, to znaczy to nie jest tak, że ci ludzie się tak biorą zupełnie znikąd.

Badacze dopuszczali możliwość, że córka wielkiej królowej Nefertiti, przypomnijmy kobiety, która sama prawdopodobnie została faraonem po śmierci swojego męża Achenatona,

Bardzo podobnie brzmiące imię Niphururia występuje w odniesieniu do Achenatona, to znaczy do jego imienia teanowego Neferheperura.

Najwyraźniej musiało się tu wymawiać jakoś na tyle podobnie, że prawdopodobnie mamy tu tycznienie jednak z Achenatonem.

Ale jeżeli to było po śmierci Achenatona, co się wydaje bardziej prawdopodobne także ze względu na sytuację, która jest opisana tam w tej wstępnej części całej tej opowieści, gdzie król Chetytów dokładnie przebywał, to to musiało być trochę wcześniej, tak?

Czyli właśnie po śmierci Achenatona.

Gdy dowódca doszedł już do pełni władzy po śmierci Aja, wyjątkowo brutalnie, jak na owe czasy, rozprawił się z pamięcią o Achenatonie, Tutanchamonie, a nawet o swoim poprzedniku Aju.

Koram Hep jest władcą, który jako pierwszy zaczął na większą skalę rozbierać budowle wzniesione przez Achenatona.

Horem Hep występuje bezpośrednio po Amenhotepie III, to znaczy pomija się zupełnie Achenatona i jego bezpośrednich następców, nawet tych, którzy przywracają dawno religię.