Mentionsy

Jej sygnał, a później słowa pierwszego dyrektora Sekcji Polskiej Radia Wolna Europa Jana Nowaka-Jeziorańskiego.

Strząsy, jakie wywołały audycję pułkownika Światły, więcej opowiadam o tym w odcinku o polskim październiku 56 roku i o zmianach, konsekwencjach politycznych, były gigantycznym sukcesem ekipy Nowaka-Jeziorańskiego, jak się wydaje, można powiedzieć, w dużym stopniu odniesionym przez przypadek.

Wedle samego Nowaka on po prostu przez przypadek wpadła mu w ręce informacja o właśnie o ucieczce takiego wysokiego funkcjonariusza bez piekin i tak długo drążył i chodził swoich amerykańskich szefów, aż pozwolono mu nagrać, a konkretnie Zbigniewowi Błażyńskiemu, jednemu z bliskich współpracowników Nowaka, pierwszą rozmowę ze światłem, który się okazał bardzo dobrym mówcą, miał talent do występów radiowych.

Nowak Jeziorański zawsze uważał, że nie można zanadto podsycać nastrojów.

I to można powiedzieć był argument w tym momencie już dla Nowaka i też dla części bardziej racjonalnie rozumujących Amerykanów, że te rozgłośnie nie mogą się posuwać zbyt daleko, znaczy nie mogą wzywać do chwytania zabroń w sytuacji, kiedy nie mogą udzielić realnej, Zachód nie może udzielić i nie chce udzielić żadnej realnej pomocy właśnie buntującym się społeczeństwom.

Nowak Jeziorański bardzo mocno początkowo stawiał na Gomułkę.

W latach 60. dla ekipy Nowaka Jeziorańskiego ogromnym problemem stał się, ten problem zresztą był już wcześniej, ale w latach 60. on się mocno nasilał, problem granicy zachodniej Polski.

Jedno jest pewne, Nowak Jeziorański od pewnego momentu kategorycznie, to było już w latach 50., przestał się zgadzać

I tutaj oczywiście głównym źródłem informacji byli ludzie przybywający z Polski, którymi Nowak i jego dziennikarze spotykali się w całej Europie, a często i poza Europą.

Oczywiście te źródła były anonimowe, ale to właśnie z nich Nowak Jeziorański pozyskiwał informacje dotyczące tego, co się dzieje, zwłaszcza w elicie PRL-owskiej władzy.

Nowaka Jeziorańskiego.

I wtedy się pojawił u niego wywiad PRL-u, mówiąc mu, że albo pan będzie z nami współpracował, albo ten list, który pan do nas wysłał, trafi do Nowaka Jeziorańskiego, to zakończy tu pana karierę.

Mało tego, oczywiście Wolna... Służba Bezpieczeństwa, ale także służby wojskowe na różne sposoby próbowały podchodzić poszczególnych czołowych redaktorów Wolnej Europy, wykorzystując ich różnego rodzaju słabości, ale także ich niechęć do Nowaka Jeziorańskiego, który był tutaj niekwestionowanym liderem, ale zarazem osobowością bardzo trudną, dość despotyczną.

Uważał, że Nowak jest zbyt liberalny w swoich poglądach, a przede wszystkim, że w Polsce jest struktura, która ciągle przechowuje ducha patriotycznego i tą strukturą jest Wojsko Polskie.

Nie został klasycznym agentem, natomiast był człowiekiem, który dostarczył cały szereg informacji po to, żeby zniszczyć Nowaka.

W tym między innymi mówił, że należy się skupić na przeszłości okupacyjnej Jana Nowaka Jeziorańskiego.

Przypomnę, Nowak Jeziorański był w czasie II wojny światowej między innymi kurierem Armii Krajowej, ale...

W marciu o te papiery Trościanko sugerował, że należy przedstawić, mówiąc krótko, Nowaka jako niemieckiego kolaboranta z czasów II wojny światowej.

Znalazł się w sytuacji na tyle niezręcznej, że nie będąc w stanie doprowadzić do zwycięstwa w tych procesach, bo nie był w stanie przedstawić wystarczająco poważnych dokumentów dotyczących realiów okupacyjnych, ostatecznie Amerykanie uznali w 1975 roku, że Nowak jest wartością dodaną dla rozgłośni i został nakłoniony do ustąpienia.

Można powiedzieć w tym czasie już prawa ręka Nowaka Jeziorańskiego.

Michałowskiemu przyszło kierować rozgłośnią w drugiej połowie lat 70., w okresie, którego Nowak wyczekiwał, ale nie doczekał.

W osiemdziesiątym drugim roku nowym dyrektorem sekcji polskiej Radia Wolna Europa został Zdzisław Najder, profesor Zdzisław Najder, literaturoznawca, człowiek, który nie pochodził z emigracji jak Nowak czy Michałowski, tylko był uciekinierem z Polski, człowiekiem, który wyjechał z Polski w osiemdziesiątym pierwszym roku, a wcześniej był