Mentionsy

Doktor z TikToka
Doktor z TikToka
18.04.2026 10:36

Tajemnica diabła tasmańskiego

Diabeł tasmański miał wyginąć do 2030 roku przez zaraźliwy nowotwór, który przenosi się przez ugryzienie. Tymczasem wszystko wskazuje, że będzie straszył w buszu jeszcze długo, bo zaczął ewoluować w tempie, które zaskoczyło naukowców. Największy mięsożerny torbacz świata radzi sobie z dwoma niezależnymi szczepami zakaźnego nowotworu (DFTD i DFT2), jego mleko zawiera peptydy hamujące wzrost komórek rakowych, a naturalna odporność niektórych populacji rozwija się w tempie widocznym międzypokoleniowo. Diabelski PR to osobna historia. Nazwę dostał od europejskich osadników, reputację mordercy owiec zbudował niesłusznie, a piekielny wizerunek utrwaliła kreskówka Warner Bros z 1954 roku. W rzeczywistości to gatunek zwornikowy ekosystemu Tasmanii, z najsilniejszym w przeliczeniu na masę zgryzem wśród ssaków lądowych, długimi wibrysami na głowie, ogonem magazynującym tłuszcz i wyjątkowo krwawym życiem rozrodczym. Samica rodzi do 40 młodych wielkości ziarnka ryżu, a szansę przeżycia ma tylko czwórka, która jako pierwsza dotrze do sutków w torbie. Samce potrafią więzić partnerki w norze nawet przez 8 dni. Film pokazuje też historię relacji diabła z wilkiem workowatym, rolę w wyginięciu tego drugiego, reintrodukcję na kontynentalną Australię po 3000 lat oraz fakap z wyspą Maria, gdzie ubezpieczeniowa kolonia diabłów wyżarła 3000 par pingwinów małych.Źródła:1. https://www.sciencedaily.com/releases/2011/06/110627151710.htm2. https://en.wikipedia.org/wiki/Bite_force_quotient3. https://royalsocietypublishing.org/rspb/article-abstract/272/1563/619/75766/Bite-club-comparative-bite-force-in-big-biting?redirectedFrom=fulltext4. https://link.springer.com/article/10.1007/s10914-022-09638-05. https://phys.org/news/2023-12-animals-tasmanian-devils-teeth.html6. https://connectsci.au/am/article-abstract/44/1/126/36155/Torn-limb-from-limb-the-ethology-of-prey7. https://www.semanticscholar.org/paper/A-Field-Study-of-Communication-and-Social-Behavior-Pemberton-Renouf/1dd3564293ee745eca5504bee74e7f2b7fe235288. https://ielc.libguides.com/sdzg/factsheets/tasmaniandevil/diet9. https://connectsci.au/zo/article-abstract/41/5/507/43099/A-Field-Study-of-Communication-and-Social-Behavior?redirectedFrom=fulltext10. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7345153/11. https://link.springer.com/rwe/10.1007/978-981-19-1282-5_62-112. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7614631/13. https://nre.tas.gov.au/conservation/threatened-species-and-communities/lists-of-threatened-species/threatened-species-vertebrates/save-the-tasmanian-devil-program/tasmanian-devils-faqs14. https://www.nature.com/articles/ncomms1268415. https://www.pnas.org/doi/abs/10.1073/pnas.071123610516. https://scifundchallenge.org/firesidescience/2016/04/11/amazing-marsupials/17. https://www.abc.net.au/news/2021-06-22/tasmanian-devils-decimate-wildlife-on-maria-island/100234550

Rozdziały (4)

1. Introdukcja i historia diabła tasmańskiego

Opis fizjologii, zachowań i specyficznych cech diabła tasmańskiego, w tym jego użebienie i zastosowanie padliny.

2. Nowotwór pyska u diabłów tasmańskich

Opis nowotworu pyska u diabłów tasmańskich, jego rozwój, przyczyny i wpływ na populację.

3. Badania i próby uratowania diabłów tasmańskich

Opis działań naukowców i organizacji w celu uratowania diabłów tasmańskich, w tym badania i próby szczepionek.

4. Zakonczenie i podziękowania

Podziękowania za wsparcie i zachęta do dalszego oglądania.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 39 wyników dla "Tas"

No i ostatecznie to właśnie diabeł tasmański pełni w ekosystemie Tasmanii rolę gatunku zwornikowego, a więc

Kluczowego dla zachowania równowagi środowiskowej i jak się okazuje kluczowego dla zachowania szczęścia tasmańczyków, ponieważ stał się dla nich on tym, czym handla dla Chińczyków.

Dzisiaj zapraszam Was na absolutnie fascynującą historię o diabłach tasmańskich.

Nazwa naukowa diabła tasmańskiego, którą wyświetlam na ekranie, bo bez przesady nie będę tego czytał, jest obecnie nieco niefortunna, jeśli przetłumaczyć ją na polski, bo dosłownie oznacza miłośnika mięsa harrisa.

W rzeczywistości diabeł tasmański trochę jedzie na opinii, bo wcale nie jest taki straszny jak go malują.

Z wyglądu diabeł tasmański przypomina skrzyżowanie niedźwiadka z pitbulem.

Diabeł tasmański jest padlinożercą doskonałym, zdolnym do skonsumowania 90% zwierzęcia, które znajdzie, włączając w to skórę, futro, wnętrzności i twarde kości.

Diabeł tasmański jest ewolucyjnie wyliczony do wygenerowania maksymalnej siły w przedniej części ciała.

W 1996 roku amatorski fotograf przyrody Christo Bars przebywający w północno-wschodniej Tasmanii zauważył coś

U diabłów tasmańskich komórki nowotworowe wywodzą się z komórek szwana, które normalnie tworzą osłonkę wokół nerwów obwodowych.

Diabły tasmańskie są

Dla diabła tasmańskiego upośledzenie siły zgryzu i brak możliwości gryzienia to jest wyrok śmierci.

I jakby jeden szatański rak nie wystarczył, w 2014 roku w południowo-wschodniej Tasmanii odkryto drugi niezależny szczep nowotworu zakaźnego.

No i takie nagłe znikanie drapieżnika szczytowego wywołało efekt domina w całym ekosystemie Tasmanii.

Naukowcy pracują więc na kilku frontach, żeby uratować diabły tasmańskie przed zagładą.

Obecnie diabły tasmańskie są klasyfikowane jako jeden gatunek zagrożony wyginięciem.

Diabeł tasmański w ogóle jest ewolucyjnym reliktem, jedynym ocalałym przedstawicielem swojego rodzaju, którego więksi krewni tacy jak Sarkophilus laniarius zamieszkiwali niegdyś kontynentalną Australię.

Współczesny diabeł przeżył również swojego największego konkurenta, czyli wilka workowatego, znanego również wilkoworem tasmańskim, który wyginął ostatecznie w 1936 roku, kiedy to ostatni osobnik tego gatunku padł w ogrodzie zoologicznym.

Relacje pomiędzy wilkiem workowatym a diabłem tasmańskim były opisywane przez badaczy jako bliskie i złożone.

Przez tysiące lat oba gatunki współistniały, dzieląc rolę szczytowych drapieżników Tasmanii i bezpośrednio konkurując ze sobą o pokarm oraz schronienie.

Przebierały i grzebały w talerzu, zostawiały niedojedzone resztki, podczas kiedy diabły tasmańskie wsuwały wszystko jak leci, skórę, kości, odpadki, zjadały prawie całą ofiarę.

Sama codzienność diabła tasmańskiego jest brutalna, ale naprawdę grubo zaczyna się robić w okresie rozrodczym.

Diabły tasmańskie żyją intensywnie i krótko.

Rozród ma charakter ściśle sezonowy ze względu na chłodny klimat Tasmanii.

Ciąża u diabła tasmańskiego jest niezwykle krótka i trwa zaledwie 21 dni.

Zanim na Tasmanię dotarli Europejczycy, diabeł tasmański współistniał z rdzennymi mieszkańcami Australii przez dziesiątki tysięcy lat.

W Nowej Południowej Walii znaleziono szkielet mężczyzny sprzed 7000 lat ozdobiony naszyjnikiem wykonanym ze 178 zębów pochodzących z prawie 50 diabłów tasmańskich.

Na samej Tasmanii rdzenni mieszkańcy traktowali diabły z szacunkiem i uwzględniali je w swoich opowieściach o stworzeniu świata.

Szybko po osiedleniu się pierwszych europejskich kolonistów diabły tasmańskie zyskały reputację morderców inwentarza.

Upolowane zwierzęta często zjadano, stąd wiadomo, że mięso diabła tasmańskiego w smaku przypomina cielęcinę.

W czerwcu 1941 roku diabeł tasmański został objęty całkowitą ochroną prawną.

W 1954 roku na ekranach zadebiutował Tas, głośny, nadaktywny, wiecznie głodny bohater kreskówki Looney Tunes.

W 1997 roku firma próbowała zastrzec nazwę Tasmanian Devil jako znak towarowy, co doprowadziło do sporu z rządem Tasmanii obawiającym się o wolność używania nazwy ich wyspy.

Ostatecznie osiągnięto porozumienie, a w 2006 roku studio pozwoliło na sprzedaż pluszowych zabawek Taza, z których całkowity dochód zasila badania nad radowaniem diabłów tasmańskich.

No i finalnie diabeł stał się ikoną, symbolem tasmańskich parków narodowych i centralnym punktem marketingu turystycznego całej wyspy.

Od tego wydarzenia, dzięki staraniom organizacji OSI-ARC, diabły tasmańskie zostały reintrodukowane do zamkniętego rezerwatu na kontynentalnej części Australii w Nowej Południowej Walii po raz pierwszy od ponad 3000 lat.

Sukces tego przedsięwzięcia i narodziny pierwszych kontynentalnych młodych dają nadzieję na to, że rola diabła jako szczytowego drapieżnika zostanie przywrócona w szerszym ekosystemie, a nie tylko w Tasmanii.

I w odpowiedzi na katastrofalne skutki dla populacji pingwinów i innych ptaków morskich władze w porozumieniu z naukowcami wdrożyli model naprawczy.

Żeby to utrzymać regularnie wyłapuje się nadmiarowe diabły i przenosi je z powrotem na Tasmanię, ale mimo tych działań powrót pingwinów małych na wyspę jest bardzo mało prawdopodobny.

Ostatnie odcinki