Mentionsy
Najbardziej jadowite zwierzęta świata
Czy wiesz, że 15% wszystkich gatunków zwierząt jest jadowitych? Że naukowiec celowo dał się użądlić ponad 80 gatunkom owadów? Że istnieje meduza, po której ofiary błagają lekarzy o śmierć? I że Łowcę Krokodyli tak naprawdę zabiła jadowita ryba?W tym odcinku prześledzę fascynujący i przerażający świat jadów – od cytotoksyn rozpuszczających tkanki, przez neurotoksyny paraliżujące ciało przy pełnej świadomości, po hemotoksyny zamieniające krew w kisiel. Dowiesz się, jak działa skala bólu Schmidta, dlaczego mrówka pociskowa boli jak postrzał przez 24 godziny i czemu tajpan pustynny – właściciel najsilniejszego jadu na świecie – nigdy nikogo nie zabił.Opowiem też o jadowitych zwierzętach, których byś się nie spodziewał: dziobaku z jadowitymi kolcami na nogach, polskich ryjówkach z toksyczną śliną, agamach brodatych z resztkami aparatu jadowego i ślimaku, który zabija insuliną. A na koniec – jak jady ratują ludzkie życie jako leki przeciwbólowe, kardiologiczne i przeciwcukrzycowe.W odcinku między innymi:Intro: jadowita ryba, która zabiła Steve'a IrwinaJadowity świat – 220 000 gatunków i ewolucja konwergentnaRodzaje jadów: cytotoksyny, neurotoksyny, hemotoksyny, miotoksyny, kardiotoksyny, algogenySkala bólu Schmidta – ranking najbolesniejszych użądleńMrówka pociskowa i rytuał inicjacyjny plemienia Sateré-MawéWęże: żmija łańcuszkowa, tajpan, czarna mamba, kobra, żmija zygzakowataCzy jadowity wąż może ugryźć się w język?Jadowite jaszczurki: helodermy i agamyDziobak i polskie jadowite ssakiMorskie potwory: ślimaki stożki, płaszczki, osa morska, meduza IrukandjiJady jako leki – od konotoksyn po terapie cukrzycyŹródła: 1. https://www.mdpi.com/2227-9059/9/4/413 2. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31739... 3. https://pl.wikipedia.org/wiki/Dendroc... 4. https://www.sciencedirect.com/topics/... 5. https://academic.oup.com/trstmh/artic... 6. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8744981/ 7. https://actanaturae.ru/2075-8251/arti... 8. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26983... 9. https://beeswiki.com/what-is-a-tarant... 10. • Warrior wasps making the sound of a marchi... 11. • Could You Pass the Bullet Ant Test? | Nati... 12. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24765... 13. https://www.sciencefriday.com/wp-cont... 14. • The 25th First Annual Ig Nobel Prize Ceremony 15. • STUNG by a TARANTULA HAWK! 16. https://journals.plos.org/plosntds/ar... 17. https://en.wikipedia.org/wiki/Russell... 18. https://www.forbes.com/sites/scotttra... 19. https://www.forbes.com/sites/scotttra... 20. https://pl.wikipedia.org/wiki/Heloderma 21. https://www.sciencedirect.com/topics/... 22. https://platypus.asn.au/platypus-veno... 23. https://www.sciencedaily.com/releases... 24. https://link.springer.com/article/10.... 25. https://elifesciences.org/articles/41574 26. https://mlml.sjsu.edu/geooce/wp-conte... 27. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29803... 28. • Stung by stingray!! #californiafishing #fi... 29. • I got STUNG by a STINGRAY #shorts 30. • 😱Stung by a stingray😱 #shorts #fish #fishi... 31. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles... 32. https://en.wikipedia.org/wiki/Steve_I... 33. https://en.wikipedia.org/wiki/Death_o... 34. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36583... 35.
Szukaj w treści odcinka
Język polski jest bardziej elastyczny w kwestii definicji, ale nauka wyraźnie rozróżnia zwierzęta jadowite od trujących na bazie tego czy toksyna jest wykorzystywana czynnie poprzez aktywne wprowadzenie w ranę
Każde jadowite zwierzę wykształciło swój własny, indywidualny sposób na wyrządzenie krzywdy, a każdy jad jest mieszanką wielu różnych toksyn o różnym działaniu.
Jadowite stworzenia korzystają najczęściej z kilku różnych typów toksyn, mamy więc setki tysięcy różnych kombinacji, w różnych proporcjach i z różnymi dodatkami, które potęgują efekt toksyny, bądź wprowadzają dodatkowe, koszmarne bonusy.
2,5 miliona osób rocznie zostaje pokąsanych przez jadowite węże, z czego pół miliona umiera lub odnosi trwałe kalectwo.
W podobny sposób działa jad jedynego jadowitego węża na terenie naszego kraju, czyli żmii zygzakowatej, bo ona też stawia na hemotoksyczność i koagulopatię.
Czy jadowite zwierzę może zostać zatrute własnym jadem?
A węże i inne jadowite gatunki wykształciły też mutacje receptorów komórkowych, które blokują toksynom możliwość wiązania się z własnymi komórkami, a także enzymy, które szybko rozkładają jad, który dostał się do krwi przypadkowo.
Jadowite są również niektóre jaszczurki.
Jeszcze do niedawna jedynymi znanymi jaszczurkami, które były jadowite, były helodermy.
Wypłynięcie jadu pod górę wbrew grawitacji zajmuje sporo czasu, przez co jadowite ukąszenie zamiast być błyskawiczną obroną trwa irytująco długo.
Ale co najciekawsze jadowite bywają również ssaki i to również polskie ssaki.
Jadowite kolce umieszczone są na jego tylnych nogach.
Oczywiście ogromne bogactwo, które jeszcze nie zostało nawet tak bardzo dobrze zbadane, jeżeli chodzi o jadowite organizmy, znajdziemy w morskich wodach.
Mamy też jadowite ryby, np.
A na przykład jad helodermy, czyli tej jadowitej jaszczurki, poprawia wydzielanie insuliny i kontrolę poziomu glukozy u chorych z cukrzycą typu 2.
Ostatnie odcinki
-
Pandy to żart ewolucji
08.02.2026 18:32
-
Najbardziej jadowite zwierzęta świata
01.02.2026 22:43
-
Co się dzieje, gdy człowiek zachoruje na wściek...
24.01.2026 12:34
-
Naukowcy przewiercili 3,5 kilometra lodu. Oto c...
03.01.2026 14:16
-
Narwale są niesamowite
26.12.2025 00:16
-
Toksoplazmoza - pasożyt, który zmienia Twoje za...
23.12.2025 20:13
-
Po co ludziom menstruacja?
10.11.2025 14:58
-
100% ŚMIERTELNOŚCI. Dlaczego nie ma leku ani sz...
28.10.2025 18:15
-
Naukowy wywiad z polskim astronautą
19.10.2025 17:34
-
Ślady życia na Marsie - przełomowe odkrycie
03.10.2025 10:20