Mentionsy
Najbardziej fascynujący teleskop świata
Jedno zdjęcie. 30 sekund naświetlania. Prawie 10 milionów galaktyk. Nie, to nie Hubble i nie Webb. To aparat fotograficzny wielkości SUV-a, który właśnie zaczął kręcić coś w rodzaju filmu nocnego nieba.Obserwatorium im. Very Rubin w Chile działa zupełnie inaczej niż inne teleskopy. Jego kamera LSST ma rozdzielczość 3200 megapikseli (Twój iPhone: 48), a co kilka nocy skanuje ten sam kawałek nieba i porównuje nowy obraz ze starym. Wszystko, co się przesunęło, rozjaśniło, przygasło albo wybuchło, zostaje wyłapane automatycznie.W tym filmie pokazuję:- jak działa największy cyfrowy aparat świata i czemu trafił do Księgi Rekordów Guinnessa- co widać na pierwszych obrazach i skąd tyle galaktyk na jednej klatce- jak teleskop w kilka nocy wyłapał ponad 2000 nowych asteroid (w tym 7 obiektów bliskich Ziemi)- czym jest obrazowanie różnicowe i po co nam „timelapse" wszechświata- jak samemu przeglądać dane z Rubin za darmo, z własnego komputera (Skyviewer)Obserwatorium ma pracować co najmniej dekadę. W tym czasie może zidentyfikować 20 miliardów galaktyk i odkryć 5 milionów nowych asteroid, co byłoby więcej niż cały dotychczasowy dorobek astronomii w tej dziedzinie.Źródła:1. https://eventhorizontelescope.org/sites/g/files/omnuum3116/files/eht/files/avgimage_afmhot_us_edit.png2. https://exoplanetes.umontreal.ca/wp-content/uploads/2024/06/dji-0652-scaled.jpg3. https://static.techno-science.net/illustration/Libre/2025/05/30/1-90.jpg4. https://youtu.be/NoQTrm8tebo?t=545. https://rubinobservatory.org/news/first-imagery-rubin6. https://www.youtube.com/watch?v=Gitit3LwQ207. https://www.mpg.de/24915532/vera-rubin-pioneer-of-dark-matter8. https://www.kwantowo.pl/2024/11/25/recenzja-biografii-vera-rubin-zycie/9. https://www.youtube.com/watch?v=cfAoe66HuS010. https://alejakto.pl/dlaczego-fizycy-poluja-na-wimp-y/11. https://www.uw.edu.pl/teleskop-w-chile/12. https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/728927-largest-digital-camera13. https://www.youtube.com/watch?v=jkaACPpg7cg14. https://www.youtube.com/watch?v=HJ3FHaQIhQQ15. https://rubinobservatory.org/for-scientists/rubin-101/telescopes16. https://www.youtube.com/watch?v=yTuytj0cYAE17. https://esahubble.org/images/heic0611b/18. https://science.nasa.gov/missions/webb/nasas-webb-delivers-deepest-infrared-image-of-universe-yet/19. https://www.youtube.com/watch?v=uIoPlVVHtQA20. https://rubinobservatory.org/gallery/collections/outreach-education/glp9q91ccd16r8n7b74ak20n1h21. https://www.youtube.com/watch?v=eS6FXc350Bs22. https://www.daviddarling.info/encyclopedia/R/RR_Lyrae_star.html23. https://rubinobservatory.org/news/rubin-first-look/rhythm-stars24. https://www.youtube.com/watch?v=hNGC8qDEntM25. https://www.youtube.com/watch?v=DTuq-vBsDJE26. https://www.youtube.com/watch?v=vfvo-Ujb_qk27. https://www.esa.int/Space_Safety/Planetary_Defence/40_000_near-Earth_asteroids_discovered28. https://skyviewer.app/29. https://www.skyatnightmagazine.com/advice/what-are-diffraction-spikes
Sponsorzy odcinka (1)
"A takie filmy mogę tworzyć dzięki wsparciu Patronów i Patronek"
Szukaj w treści odcinka
I nie, to nie jest teleskop Webba, nie jest to też Hubble.
Bo to nie jest teleskop w tradycyjnym sensie.
Podczas kiedy inne teleskopy celują w jeden punkt i robią długie naświetlania, ten przeczesuje niebo jak kamera monitoringu i składa z tego coś na kształt naukowego timelapsu wszechświata.
W ostatnich latach wszyscy ekscytują się teleskopami.
Jedne podglądały czarne dziury, jak na przykład Teleskop Horyzontu Zdarzeń.
Tak naprawdę to jest sieć teleskopów.
Drugie strzelały fotografie planetom pozasłonecznym, na przykład Teleskop Hubble'a.
I tu oczywiście chodzi o Teleskop Jamesa Webba.
Nie jest ona po prostu teleskopem, ale aparatem.
Została zainstalowana przy ośmiometrowym teleskopie w obserwatorium imienia Wery Rubin w Chile i 23 czerwca 2025 roku zrobiła swoje pierwsze oficjalne zdjęcie.
Celują wycinek nieba i robią mu statyczne zdjęcie, a kamera należąca do teleskopu Rubin ma skanować wyznaczony obszar nieba południowego co 3-4 noce, po czym cykl będzie zaczynał się od nowa.
Początkowo kompleks nosił nazwę Large Synoptic Survey Telescope LSST, czyli Wielki Teleskop Przeglądu Synoptycznego, gdzie słowo synoptyczny znaczy tyle co szeroki, całościowy, obejmujący wiele rzeczy naraz, no ale musi być trudna nazwa, wiadomo naukowcy.
Druga rzecz to sam teleskop, znany pod skrótem SST.
Większym zwierciadłem dysponuje chociażby Wielki Teleskop Kanaryjski, nie mówiąc już o ekstremalnie wielkim teleskopie budowanym obecnie również w Chile.
Uwielbiam nazwy teleskopów.
Żaden inny duży teleskop nie jest aż tak zwrotny.
Nie wiem czy samolot jest bardziej fascynujący niż tak wspaniały teleskop, ale okej.
Tymczasem ten teleskop co noc zapełnia 10 takich domowych dysków, a to wszystko na totalnym odludziu na szczycie jakiejś góry w Andach.
Na początku dane trafiają do niewielkiego centrum technicznego przy samym teleskopie, potem światłowodem są przesyłane do podnóża góry i bazy w Laserenie, a stamtąd dalej do dużych centrów danych na całym globie.
I to może się wydawać niepozorne, ale to właśnie na tym polega prawdziwa wielkość omawianego teleskopu.
Podczas pierwszej obserwacji Rubin odkrył z marszu 46 takich obiektów, a ogólnie podczas całej pracy tego teleskopu liczba ta może przekroczyć nawet 100 tysięcy.
Do zadań teleskopu należy też monitorowanie samego Układu Słonecznego z naciskiem na asteroidy.
To znaczy, że Rubin w krótkim czasie może zwielokrotnić cały dotychczasowy dorobek wszystkich starszych teleskopów razem wziętych.
I to niejako przy okazji, ponieważ przyziemne liczenie kamyków w Układzie Słonecznym to jest tylko dodatkowe zadanie tego teleskopu.
I tak działają trochę obrazy ze wszystkich teleskopów, to znaczy one nie są tylko zdjęciami w przestrzeni, ale również w czasie.
Ostatnie odcinki
-
Tajemnica diabła tasmańskiego
18.04.2026 10:36
-
BORELIOZA
12.04.2026 09:14
-
Koale to żart ewolucji
08.04.2026 08:12
-
Wracamy na Księżyc!
06.04.2026 08:12
-
Najbardziej fascynujący teleskop świata
21.03.2026 11:05
-
Orki są niesamowite
03.03.2026 09:34
-
Największa porażka NASA
02.03.2026 12:32
-
Pandy to żart ewolucji
08.02.2026 18:32
-
Najbardziej jadowite zwierzęta świata
01.02.2026 22:43
-
Co się dzieje, gdy człowiek zachoruje na wściek...
24.01.2026 12:34