Mentionsy

W tym odcinku rozmawiamy z Izą Buszan, prawniczką, która pracuje w nurcie legal design i która pokazuje, że prawo można tłumaczyć jasno i bez nadęcia.

Przyszedł do mnie i naprawdę abstrakcyjnie, po prostu niespodziewanie, gdzieś z zakrętu padło hasło Legal Design.

No i tak zanurkowałam w legal design.

Więc to Legal Design przyszedł, mówię, no myślę, że nieprzypadkowo i no pociągnął mnie totalnie za sobą.

Mówiła o legal designie na takim poziomie ogólnym, czym to jest, jakby dawała takie wykłady, że jest takie nowe podejście wypracowane na Stanfordzie i ja tam zaczęłam grzebać, nie?

Tak mówimy o legal designie, może wyjaśnijmy, jaka jest definicja tego pojęcia, o czym my w ogóle rozmawiamy.

Ta stanfordzka jest jakaś tam, ale ja nie chcę tutaj was zanudzać, ja wam spróbuję powiedzieć o tym, co ja myślę o legal design, bo to nie jest jakiś kawałek, wiecie, takiego elementu, to nie jest jakiś obszar naukowy, jakiejś metodologii, to jest raczej pewien nurt,

I wiecie, i udawanie, że tak nie jest, po prostu jest takie, powiedziałabym, no słabe w tym sensie, że trzeba się mieć do tego odnieść, a nasze wielkie biurka dębowe zostały już zastąpione, wiecie, już zupełnie innymi atrybutami, więc ja widzę szansę w tej innej komunikacji, ale Legal Design jest takim kawałkiem, który przyniósł tą zmianę.

Ale wspomniałaś, jak to było, że zajęłaś się właśnie legal designem, a powiedz, w którym momencie powstał pomysł założenia projektu prawnego?

Design Thinking wymaga zespołu interdyscyplinarnego, czyli ja nie będę robiła dobrze Legal Design, jeżeli nie będę miała ludzi, którzy wesprą mnie w temacie projektowania, no bo to jest jeden z elementów Legal Design, i w temacie języka.

Bo Legal Design to jest kilka rzeczy, to jest przede wszystkim to odkrywanie potrzeb i empatyzowanie, czyli ja muszę najpierw z wami

Ale ja muszę zrozumieć, jakie ty masz realnie w związku z tym na przykład dokumentem, bo legal design jakby nie dotyczy tylko dokumentów.

Myślę, że na rynku unikalne i z tego co widzę po klientach, którzy pracowali z innymi ludźmi od Legal Design, to mamy taki feedback, że jesteśmy najbardziej kompleksowe i takie najbardziej mięsiste, że dostarczamy po prostu mięsa, nie tamte środka.

Właśnie umowy w Legal Design.

A legal design, więc to przekonanie o tym właśnie, wiecie, że umowy są na czas wojny i że muszą być takie skomplikowane, żeby były skuteczne prawnie, należy po prostu obalać, bo to nie jest prawda, nie?

Jeszcze wam powiem a propos, tak wracając na chwilkę do projektowania, że ja na konferencji, była taka konferencja Lublin Innovation, była ta cała, bo teraz będzie znowu edycja kolejna i tam był też element legal designowy i tam po raz pierwszy pojawili się w gronie w ogóle prawników, bo to była taka konferencja właśnie innowacyjna, ale tam też pojawili się projektanci różnego rodzaju.

I pamiętam, że po moim panelu takim o legal design podeszli do mnie ci ludzie i byli po pierwsze bardzo tacy wdzięczni za to, że jakby widzę potrzebę zaangażowania ich, wiecie, kompetencji w te procesy, bo prawnicy tego podchodzili w taki, wiecie, bardzo sceptyczny sposób, a po drugie właśnie byli też zainteresowani tym, że taka rzecz się dzieje, nie, czyli że pojawił się na rynku taki nowy obszar, zobaczcie, jakby działania, nie, ludzi, którzy projektują,

Bo generalnie to podejście Legal Design, wiecie, w Stanach, jak się ogląda dokumenty, które oni realizują w tym podejściu, to one są takie bardzo, bardzo graficzne, kolorowe, ale one są wszystkie w zamkniętych plikach, wiecie, w takich po prostu, nie wiem czy PDF-ach, ale w plikach zamkniętych, na pewno nie w Wordzie.

To już jest sobie anty-legal design.

Po drugie, musiałyśmy obalić obiekcje ludzi, którzy wyobrażali sobie legal design jako umowy graficzne.

Ten lęk, o którym powiedziałaś, ja bardzo tutaj rozpoznaję też lęki związane z AI w naszej branży, bo to trochę jest właśnie o tym, że zmienia się nasza rola i my się boimy tej zmiany roli, czy właśnie jesteśmy prawnikiem z Legal Design, czy jesteśmy grafikiem z AI.

Żeby nie było, ale w razie czego myślę, że można się też skonsultować czy z Izą, czy z innymi prawnikami, którzy już rozumieją czym jest legal design i można dostosować umowę jeszcze bardziej ściśle do swoich potrzeb.

W tym sensie, że naszym zadaniem jako prawników w procesie legal design jest dbanie o to, żeby czy obróbce słownej, pracy nad tym językiem, nie stracić poprawności prawnej.

Ja to szanuję, bo Legal Design jest o tym, żeby nie robić ludziom trudności, tylko jakby jeżeli inni chcą, bo coś znają i to będzie lepiej chodziło, no to