Mentionsy

Wiadomo za to, że na liście autorów tych 11 prac byli między innymi Damien Hurst, Takashi Murakami, czyli najdrożsi żyjący artyści, Linda McCartney i bohater dzisiejszego odcinka, czyli Banksy.

Bo nie ma bardziej uznanego artysty street artu niż Banksy.

Może nie tak długą jak Banksy, od wandala do ikony świata sztuki, ale mimo wszystko polecam ten odcinek, bo faktograficznie wszystko się zgadza.

I polecam to każdemu, bo kawiarnia, czy też po prostu lobby tego hotelu, to jedna wielka galeria prac Banksy'ego.

W Betlejem Banksy razem z reżyserem Danem Boylem wystawił też szopkę o wdzięcznej nazwie Alternativity, a godzinny film o jej powstawaniu można zobaczyć na YouTube.

Nie będę się bawił przedstawienie postaci, bo Banksy to jeden z najpopularniejszych, jeśli nie najpopularniejszy współczesny artysta, a wszystko czego się dotknie zamienia się w złoto.

Jak skończy Midas, wszyscy wiemy, a jak skończy Banksy, no to jest wielka zagadka.

Właściwie to wsibscy dziennikarze z gazety Mail on Sunday już w 2008 roku wygrzebali, kim dokładnie jest Banksy, gdzie chodził do szkoły, kim są jego rodzice itd.

Banksy to Banksy, a jego obsesyjne dbanie o anonimowość tylko dodaje mu atrakcyjności.

Sam zainteresowany, to znaczy facet, którego zidentyfikowano jako Banksy'ego, zaprzeczył i sam Banksy też zaprzeczył, że jest tym facetem.

No więc Banksy ma dzisiaj około 50 lat, dokładnie 51 jeśli przyjąć, że dziennikarze Mail on Sunday mają rację i w samym Bristolu po jego szczenięcych latach wiele nie zostało, ale na pewno został mu sentyment oraz mural Mild, Mild West z pluszowym misiem rzucającym koktajn Mołotowa.

To swoją drogą jedna z ostatnich prac, jakie Banksy zrobił w Bristolu, gdzieś w 1999 roku.

Albo próba jakiejś biografii, choć akurat to jest trudne w przypadku Banksy'ego.

Sam Banksy ponoć był aresztowany tylko raz, dawno temu, w Nowym Jorku.

Na kolejnych wystawach Banksy zaczął już wydziwiać.

I za to bardzo cenię sobie Banksy'ego.

Kolejna wystawa była z mechanicznymi zwierzętami i Banksy skomentował to tak.

W 2006 roku Banksy we współpracy z producentem Danger Mouse'em, czyli Niebezpieczną Myszą, podmienił około 500 płyt debiutującego albumu Paris Hilton w prawie 50 brytyjskich sklepach muzycznych.

Dla ciekawości, Banksy jest autorem jednej prawdziwej okładki muzycznej zespołu Blur, płyta Think Tank.

No i jeszcze z działki muzycznej jest teoria, że Banksym jest Robert Lennaya, scydany jako 3D z Massive Attack, ale to prawie na pewno nieprawda.

Historia zaczęła się tak, że 18 lat temu Banksy wynajął ten tunel i zorganizował pierwszą sesję malowania, do której zaprosił swoich ziomeczków i nie tylko ziomeczków, no i malował razem z nimi.

A wiecie, pokazać swoje nazwisko obok Banksy'ego to znaczy od razu awans do elity artystów, chociaż niekoniecznie graficiarzy, bo niektórzy graficiarze toczą z nim wojny, mówiąc, że się sprzedał, skończył i tak dalej.

Tak naprawdę dzisiaj pracom Banksy'ego nie grozi, że je zamalują władze miejskie, ale właśnie jakiś nieprzychylny mu kolega po fachu.

Banksy wspiera często różne akcje charytatywne, najbardziej spektakularnie podczas COVID-u, gdy obraz Game Changer został sprzedany za ponad 23 miliony dolarów, a cały dochód poszedł na szpital w Southampton.

Banksy oczywiście zaprosił się sam i też sam sobie wszystko opłacił, a projekt polegał na tym, że każdego dnia października 2013 roku będzie tworzył jakieś jedno dzieło gdzieś w mieście.

Kto pierwszy zobaczy, spodografuje nowego Banksy'ego, a potem jakby tutaj położyć na nim łapę.

Dlatego graficiarze śpieszyli się, żeby otagować te dzieła, będąc jednocześnie wkurzonymi, że jakoś policji nie ma, gdy Banksy maluje, a oni jak robią wrzuty, no to od razu się zjawiają.

Do dziś został tylko jeden Banksy na Manhattanie, oczywiście schowany za pleksi, Hammer Boy, bez problemu odnajdziecie go sobie na Google Maps.

Jest za to tak zwane muzeum Banksy'ego, oczywiście nieautoryzowane i bez oryginalnych prac, za to drogie.

Banksy zawsze deklarował, że chciałby, żeby jego prace były dostępne dla normalnych ludzi w normalnych cenach.

W każdym razie, jak możecie sobie policzyć, nie przyniosło to Banksymu wielkiej fortuny, jeśli jeden print kosztował, dajmy na to, uśredniając 200 funtów.

Do obrotu trafiło pi razy oko ze 30 tysięcy takich printów, no więc tak, parę milionów funtów z tego było, ale nie tyle, żeby zrobić z Banksy'ego wielkiego milionera.

Można się zastanawiać, czy nie byłoby lepiej sprzedawać te printy po prostu drożej na starcie i Banksy by więcej zarobił i spekulacja byłaby mniejsza.

To znaczy, Banksy jest lewakiem oczywiście, jak większość artystów i co najmniej sceptycznie odnosi się do kapitalizmu.

Banksy broni się jak może od czasu do czasu dając znać co o nim myśli.

I to jest ta wielka zmiana, o której mówią znawcy sztuki i specjaliści, że dzięki Banksymu street art urósł do rangi pełnoprawnej sztuki i pojawił się na salonach.

No a co o tym myśli Banksy?

Trzy lata później, we wciąż zniszczonym mieście, Banksy stworzył około 17 murali, w tym ikoniczną Nole, znaną także jako Umbrella Girl czy Rain Girl.

Otóż, Banksy przyjechał stoczyć walkę z szarym duchem.

Banksy wyróżnił szarego ducha aż na dwóch muralach, na których czyni świat, no właśnie, szarym, na przykład zamalowując kolorowe słoneczniki.

Na swojej stronie Banksy napisał dość czerstwą anegdotę, którą wszyscy słyszeliśmy w takim czy innym kontekście, że jechał taksówką, wyjrzał przez okno i powiedział taksówkarza rety, jakie zniszczone miasto.

Jesienią 2022 roku Banksy objawił się w kilku miastach, tworząc siedem prac na zrujnowanych budynkach.

Oni zawsze się tak tłumaczą, że są fanami sztuki, fanami Banksy'ego i chcą je tylko chronić.

Na to Banksy odpowiada, że taka jest natura street artu, że jednego dnia jest, a drugiego dnia znika.

Swoją drogą, na Ukrainę Banksy musiał jechać przez Polskę, bo wciąż nie ma innej drogi.

Cytując Banksy'ego, to innego rodzaju familijna rozrywka.

W Guardianie Banksy wyłożył motto Dismalandu.

Bilety, jak zawsze u Banksy'ego, były w uczciwej cenie 3 funtów, a wejście było limitowane do 500 osób dziennie i przez 5 tygodni trwania park odwiedziło 150 tysięcy ludzi.

Banksy pomagał im nie tylko metaforycznie, to znaczy zwracając uwagę na problem, jak na tej wystawie, ale bardzo dosłownie, bo kupił łódź patrolową, która wyławiała ich z Morza Śródziemnego.

Banksy.

No i oczywiście Pia myślała, że to żart, ale nie był to żart i skończyło się tak, że Banksy kupił statek, pomalował go na różowo, a Pia ruszyła w jego pierwszą misję.

Strach pomyśleć, co będzie, jeśli Banksy wystawi go kiedyś na aukcji, bo przecież to też jest już dzieło sztuki.

A dlaczego w ogóle Banksy, chłopak z Bristolu, pomaga ludziom na morzu?

Tutaj trzeba przyznać, że nawet najbardziej zjadli krytycy Banksy'ego bili mu brawo.

To jest jedno z najbardziej znanych w ogóle dzieł Banksy'ego.

A propos sondaży, to w 2019 roku z kolei Banksy został wybrany ulubionym artystą Wielkiej Brytanii.

W ramie była ukryta niszczarka i kiedy tylko po zaciętej licytacji stuknął młotek na znak kupna za cenę 860 tysięcy funtów, ktoś z agencji zajmującej się ochroną praw Banksy'ego, czyli Pest Control, nacisnął guzik pilota i cyk, na oczach zszokowanej widowni obraz został w połowie zniszczony.

W połowie, bo jak mówi sam Banksy, coś się zacięło w mechanizmie, bo praca miała się zniszczyć cała.

To znaczy, Banksy ogłosił, że teraz to się nazywa nie Love is in the Air, bo taki był oryginalny tytuł, tylko Love is in the Bean, miłość w koszu na śmieci, wydał nowy certyfikat autentyczności, a wartość obrazu skoczyła od razu o 100%.

W 2021 roku w tym samym Sotheby's Love is in the Bean poszła za ponad 25 milionów dolarów, stając się tym samym najdroższym dziełem Banksy'ego.

I być może zwróciliście uwagę na ten certyfikat autentyczności, bo Banksy takowe wydaje.

To ich można zobaczyć publicznie, ale samego Banksy'ego nie.

Swoją drogą print, czyli nie obraz, Balloon Girl w kolorze fioletowym został sprzedany na aukcji w 2020 roku za prawie 800 tysięcy funtów, stając się też najdroższym printem Banksy'ego i w ogóle najdroższym printem sprzedanym kiedykolwiek na aukcji.

Fabuła tego nominowanego do Oscara dokumentu leci mniej więcej tak, że jest sobie pan Thierry Guetta, który kompulsywnie filmuje wszystko co się da, filmuje również artystów ulicznych i wkręca się w ten świat, poznaje w końcu Banksiego, filmuje Banksiego i Banksy mimochodem rzuca mu pewnego dnia...

Natomiast zatrudnia wielu innych artystów, którzy tworzą dla niego dzieła w stylu właśnie Banksy'ego i innych artystów publicznych, których po prostu kopiuje.

I najlepsze jest to, że tak naprawdę nie wiemy, czy to jest alter ego Banksy'ego.

czy to jest prawdziwy człowiek, który coś takiego sobie wymyślił, czy to jest po prostu kreacja Banksy'ego, który postawił w ten sposób, zrobił sobie żart z rynku sztuki.

Banksy sam na swojej stronie napisał, że to wszystko jest prawda i Thierry jest prawdziwym artystą.

A Banksy w dokumencie mówi, że zawsze zachęcał każdego, żeby tworzył sztukę, że każdy może być artystą, ale po sukcesie pana Brainwasha stwierdził, że już więcej tak nie będzie mówił.

Banksy wybrał sobie miejsce między sielankowym krajobrazem z XVIII wieku, a wejściem do sali i przykleił tam swoją pracę.

Obraz wisiał ledwie trzy godziny, zanim Clay puścił, ale ważne było to, że Banksy umieścił je w teit i został sfilmowany.

Tutaj warto zwrócić uwagę, że Banksy bardzo szeroko definiuje graffiti, szerzej niż graficiarze i inaczej niż ja to wcześniej w tym odcinku zrobiłem.

A w ciągu zaledwie kilku miesięcy Banksy z artysty znanego w Wielkiej Brytanii stał się sławny na całym świecie.

Wydaje mi się, że jednak działalność Banksy'ego w Palestynie jest najbardziej znacząca.

Nie ma drogowskazów, a mural nie jest schowany z apleksji, jak na przykład inne świąteczne dzieło Banksy'ego, czyli renifery slash świąteczny mural z bezdomnym, z Berlingham.

Renifery namalowane na murze ciągną ku niemu jak najbardziej prawdziwą ławkę, na której sypiają bezdomni, w tym Ryan, bohater krótkiego filmu, jaki Banksy nakręcił przy okazji.

Więc niektóre murale Banksy'ego z Betlejem wywieziono, ku niezadowoleniu palestyńczyków i samego artysty, który konsekwentnie odmawia autoryzacji jakichkolwiek murali wywiezionych z oryginalnego miejsca.

Na przykład w 2007 roku Banksy namalował na opuszczonym izraelskim posterunku szczura z procą i ten 900-kilogramowy blok betonu trafił do Urban Gallery w Tel Awiwie, w bogatej dzielnicy finansowej, by mogli go oglądać Żydzi, którzy do Betlejem raczej się nie zapuszczają.

sklepie Banksy'ego, który wyrósł przed tym muralem.

Banksy zainspirował też lokalnych artystów, spośród których najbardziej rzuca się w oczy człowiek o pseudonimie

Cakes Stencils, czyli ciasteczkowe szablony, możecie zobaczyć sobie jego profil na Instagramie, będzie w opisie oczywiście, to inspiracja Banksym jest oczywista, bo gość maluje z szablonów, to raz, a dwa, że używa sylwetek dzieci, podobnych do tych z murali Banksy'ego.

U Banksy'ego zawsze jest nadzieja, te morale są raczej pozytywne, bo a to dziewczynka odlatuje na malonikach, a to wspina się po drabinie, żeby przeskoczyć mur, a to przyszykuje żołnierza, czyli jest w tej pozycji siły.

A Banksy, proszę, nawet w strefie gazy namalował coś tak jakby pozytywnego.

Do gazy Banksy dostał się w 2015 roku, oczywiście nielegalnie, tunelami szemytników, co jest oczywiście na filmie.

Możemy spokojnie założyć, że dzisiaj nic z Banksy'ego nie zostało w gazie, tak jak i samej gazy niewiele zostało.

Bo w filmie Banksy ironicznie zachwala Gazę jako nową, nieodkrytą destynację wakacyjną, którą miejscowi tak kochają, że w ogóle stąd nie wyjeżdżają.

To takie romantyczne widoki brzegów zburzonego morza, a na tych brzegach Banksy domalował kamizelki ratunkowe.

Od dwóch lat turystów w Betlejem właściwie nie ma i naprawdę ciężko mi powiedzieć za co teraz ci ludzie żyją, no ale wcześniej naprawdę sporo turystów przyjeżdżało tu właśnie dla Banksy'ego, co docenili zresztą sami palestyńczycy i w 2020 roku zorganizowali oddolną wystawę pod tytułem Dziękujemy Banksy i nie rozumiem tylko dlaczego na mapie katalogującej wszystkie istniejące i nieistniejące murale Banksy'ego, link oczywiście w opisie, nie ma tych właśnie prac z Palestyny.

To też jest, myślę, odpowiedź na pytanie, dlaczego Banksy pomaga migrantom.

No więc Banksy przez lata wyjazdów do Palestyny na pewno trochę ich poznał, zawarł trochę przyjaźni i tak po ludzku myślę, że po prostu nie mógł przejść obojętnie wobec tego, co się z nimi dzieje.

Tak, moi drodzy, wyglądają najciekawsze póki co akcje Banksy'ego.

Sam Banksy twierdzi, że chodzi o ochronę przed konsekwencjami prawnymi rzeczy, które robił.

Nawet nie chodzi o fałszywe banknoty z księżną Dianą, które Banksy swego czasu wyprodukował.

Jest całkowitym przeciwieństwem Banksy'ego, bo dla niego liczy się wyłącznie pojawienie się jego tagu i jest szeroko podziwiany w środowisku przyzwyczajony.

No ale umówmy się, czy naprawdę ktoś dzisiaj sądziłby Banksy'ego?

No ale na drugą nóżkę w 2013 roku Tom Doehurst, który obficie tagował w Manchesterze, otrzymał wyrok prac społecznych plus grzywne zamiast więzienia, a sędzia powiedział tak Prawdopodobnie dostanę za to po łapach, ale wydajesz się mieć talent i możesz być następnym Banksym.

To znaczy nie, żeby sędzia was ułaskawiał, tylko sukcesów na miarę Banksy'ego.