Mentionsy

Mam tu na myśli czasy Czartoryskiego i Dmowskiego.

Ważniejszy jest tu Dmowski.

Ponieważ Dmowski w taki nowoczesny sposób w wydanej w 1908 roku książce Niemcy, Rosja i kwestia Polska uzasadnił, dlaczego Polska powinna upatrywać szansę na odbudowę swojej państwowości, czy właściwie na odbudowę swojej przyszłości w relacji z Rosją, a nie z drugą stroną.

W momencie, jak Dmowski wydawał tę książkę, był już zarysowany jakby blok państw centralnych, a więc Niemcy, Austro-Węgry, a z drugiej strony Antanta, czyli późniejsza Antanta, czyli Francja, Wielka Brytania i właśnie Rosja.

I teraz Dmowski analizował, kto jest większym zagrożeniem dla polskiego żywiołu znajdującego się pod zaborami i bardzo jasno powiadał tak, że polityka rusyfikacyjna wobec Polaków poniosła fiasko.

Natomiast jak spojrzymy na pozostałe zabory, powiadał Dmowski, to wprawdzie w Austro-Węgrzech, w Galicji Polacy mają najwięcej swobód, ale w rzeczywistości Austro-Węgry staczają się coraz bardziej do roli satelity Niemiec.

I to Niemcy, zdaniem Dmowskiego, są tym największym zagrożeniem,

A zatem dowodził Dmowski, Polacy powinni się zorientować na Rosję po to, żeby zbudować tam coraz większe wpływy i w jakichś okolicznościach, mając już te ogromne wpływy w Imperium Rosyjskim, próbować się wybić na niezależność.

Oczywiście polskie środowiska nacjonalistyczne są dziś podzielone na tych, którzy tak jak nasz słuchacz uważają, że absolutnie nie należy mieć nic wspólnego z Rosją i to jest główne zagrożenie dla Polski i dla tych, którzy można powiedzieć ciągle dźwięczą słowa Dmowskiego, no przecież kulturowo, gospodarczo Niemcy są potężniejsze, więc one są głównym wrogiem, one nam bardziej zagrażają, a Rosja kulturowo czy gospodarczo jest dla nas mniejszym zagrożeniem.