Mentionsy

Kryminalnych zbrodni jeszcze w Czechostacji nie było. W tym i w kolejnym odcinku trochę bawię się z niezwykle popularną formułą true crime, chociaż - by być względem słuchaczy i słuchaczek uczciwym, raczej lekko tylko do niej nawiązuję. Prawdziwe zbrodnie jakie odegrały się w Czechosłowacji i Czechach stanowią bowiem - w tej dwuodcinkowej (znów) miniserii - tylko punkt wyjścia do opowieści, jak korzystała z nich kultura i popkultura, jak odbijały się one w filmie, dokumencie, powieści kryminalnej czy współcześnie - w sieci.

Waszym i moim przewodnikiem po tym temacie jest Mariusz Czubaj - autorytet podwójny. Z jednej strony autor licznych, nagradzanych powieści kryminalnych, z drugiej naukowiec - badacz właśnie kultury i kultury masowej.
W 119 odcinku Czechostacji możecie więc posłuchać opowieści o bestii na rowerze, mordercy ze Spartakiady czy po prostu Ladislawie Hojerze - mordercy kanibalu który nie doczekał się własnego przydomka.
Mariusz jednak nie tylko przybliża postacie zabójców czy śledczych, jacy doprowadzili do ich ujęcia. Pokazuje też konkretne chociażby filmy - nierzadko z najwyższej artystycznej półki, jakie wyrosły z wymienionych kryminalnych przypadków. Sporo jest też w odcinku kryminalnego czesko-polskiego słowniczka.
Sama rozmowa zaś kończy się na przełomie lat 80. i 90. Jej kontynuacji, tym razem poświęconej już - mniej więcej - współczesności, będziecie mogli posłuchać za tydzień.
Dla zainteresowanych, zgodnie z obietnicą - w rozmowie przywołujemy serię filmów kryminalnych Petra Schulhoffa: Strach, Vrah skrývá tvář oraz Po stopách krve.
Mariusz wspomina też książki Eduarda Fikera - legendarnego czeskiego autora powieści kryminalnych, szpiegowskich i przygodowych, do tego bardzo płodnego - napisał on z 40 różnych książek; pod koniec życia bohaterem serii z nich był właśnie major Kalaš, główny bohater wspomnianej przed chwilą filmowej trylogii Schulhoffa.
Drugą wspomnianą serią filmów są współczesne produkcje - Metoda Markovič: Hojer oraz Metoda Markovič: Straka. Pierwszy miał premierę dwa lata temu, drugi będzie ją miał dopiero w tym roku. Reżyserem pierwszego jest Pavel Soukup, drugiego - Tomáš Pavlíček i Jan Vejnar. Niestety nie wydaje mi się, by którakolwiek z tych produkcji była obecnie dostępna w Polsce, chociaż filmy Schulhoffa zostały, jeszcze w PRL, wprowadzone nad Wisłą do dystrybucji.

W rozmowie odwołuję się też do wcześniejszych odcinków Czechostacji, m.in. o historii Słowacji i tym, jak sobie z nią radzi ten kraj współcześnie, o czechosłowackiej konkulturze i roli jaką odegrała w antykomunistycznej opozycji, o początkach stalinizmu w Czechosłowacji, czeskim kryminale czy komunistycznych morderstwach sądowych, popełnionych m.in. w praskim więzieniu Pankrac.

***


Jeśli podcast Wam się podoba i chcecie pomóc go rozwijać, możecie zostać Patronami lub Patronkami Czechostacji w serwisie Patronite. W tym tygodniu zdecydowali się na to:

Grzegorz, Szymon i Tomasz

Bardzo Wam dziękuję <3

Jeśli ktoś chce wesprzeć moją pracę a nie ma ochoty zobowiązywać się na dłużej, może mi też po po prostu postawić wirtualną kawę w serwisach Suppi, bądź Buy Coffee - gdzie Wam wygodniej.

Za wszelkie wsparcie, także to dobrym słowem, łapką w górę, subskrypcją czy komentarzem - również bardzo dziękuję. 

Jak zawsze proszę też o wszelkie sygnały zwrotne w komentarzach czy mediach społecznościowych Czechostacji.
Interakcje z Wami nie tylko są dla mnie często inspiracją przy wymyślaniu tematów kolejnych rozmów. One po prostu bardzo mnie motywują. Za co również - a właściwie to najbardzej, dziękuję.

No i karmią algorytmy - dzięki waszej aktywności platformy podcastowe czy media społecznościowe uznają, że warto Czechostację pokazać też tym, którzy do tej pory jej nie znali.


Na okładce kadr z filmu kryminalnego Petra Schulhoffa "Vrah skrývá tvář" (1966)

W jinglu podcastu wykorzystuję fragment IX symfonii „Z Nowego Świata” autorstwa Antoniny Dvořáka, działającego z MUSOPEN.ORG