Mentionsy Mentionsy
Czas odzyskany
Czas odzyskany

Szekspir i polityka. Gość: prof. dr hab. Maciej Gdula

07.06.2026 ·1 godz 17 min · 12 rozdziałów

„Szekspir wiedział wszystko" – to chyba Allan Bloom tak orzekł i sformułowanie weszło do potocznego języka. A co to jest, to wszystko? Między innymi to, w jaki sposób uniknąć tragedii – nie osobistej, a ogólnospołecznej. W ten sposób w swej najnowszej książce o Szekspirze pisze prof. Maciej Gdula, socjolog, były poseł i były wiceminister nauki, badając mechanizmy, wedle których społeczeństwa, w których umieszczona jest akcja „Ryszarda III” czy „Miarki za miarkę”, znajdują się o krok od rozpadu.Z Gdulą rozmawiam o Szekspirze i sztukach, które w „Jak uniknąć tragedii” analizuje, ale też o tych, o których milczy – przede wszystkim o „Hamlecie”, traktowanym tutaj jako opowieść o intelektualiście w świecie politycznym. Gdula też nim był, a występ w tym podcaście to pierwsza tak długa z nim rozmowa, od kiedy z Sejmem i ministerialnymi korytarzami się pożegnał. Czy każdy intelektualista, który do polityki wchodzi, jest skazany na taki los? Zapraszam do wysłuchania odcinka.Podcastu „Czas odzyskany” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube. This podcast uses the following third-party services for analysis: Podtrac - https://analytics.podtrac.com/privacy-policy-gdrp

46:32 · Rola intelektualistów w polityce 11

Jest kwestia Kalibana.

Kaliban jest mieszkańcem tej wyspy.

I teraz Kaliban w którymś momencie rzuca się na Mirandę i chce ją zgwałcić.

Prospero zdominował, Kalibana... Biały kolonizator.

No dobra, tylko, że jak mówisz o Kalibanie, to też mówisz o kimś, kto trochę jest impregnowany na wszystko, co mógł mu Prospero dać.

W tym sensie Kaliban wypowiada wspaniałe stwierdzenie, że dobrze, że mnie nauczyłeś mowy, bo przynajmniej potrafię przyklinać.

Nie zgodziłbym się, że to jest takie wszystko wynaturzone, wykoślawione i postawione na głowie, bo rzeczywiście Kaliban jest istotą, która... I mówię istotą, bo on tam też nie jest jasne, czy jest człowiekiem i oczywiście to może być perspektywa Prospera i Mirandy.

I ta polityka powstrzymywania jest czymś, co cały czas Prospero robi wobec Kalibana.

Można powiedzieć, że Kaliban był pierwszy, ale różnica pomiędzy Prosperem a Trumpem jest taka, że Prospero jest wygnańcem, tak jak wygnańcem był Kaliban.

Kalibana i też w jakimś sensie wytrąca go z takiego życia naturalnego, takiego życia, które jest życiem trochę naiwnym, ale też takim przyrodniczym, można powiedzieć.

Bywa to tak pokazywane, że po prostu Kaliban musi zacząć żyć swoim własnym życiem w końcu.

Pokazano wszystkie 11 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.