Mentionsy
Crazy Nauka
Crazy Nauka
22.04.2026 17:40

162. Pluskwiaki, mumie i arszenik. Pokręcona historia barwników

Kilka barwników, które zmieniły historię malarstwa. Brzmi mało porywająco? A jednak za kolorami, które trafiały na obrazy dawnych mistrzów i na tkaniny noszone przez elity, kryją się historie zaskakujące, momentami wręcz absurdalne. Są tu niezwykłe źródła barwników, wielkie pieniądze, ludzkie cierpienie, a nawet wzloty i upadki całych imperiów. Opowiadamy o tym, co naprawdę kryło się za pięknymi kolorami. 

Posłuchajcie najnowszego odcinka Podcastu Crazy Nauka!

Zachęcamy też do posłuchania dwóch serii podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem:
“Laboratorium zbrodni”
https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac
“Sekcji teorii spiskowych”
https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv 
https://open.spotify.com/show/60LKeNI1gjweNju6P7Bpsu 

Kody kolorów, o których mówimy w tym odcinku:
#7B4726
#B0002A
#960018
#478800
#50C878 

Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków: 
https://patronite.pl/crazynauka

Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊
https://buycoffee.to/crazynauka 

A tu znajdziecie nasze koszulki 😊
https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109

Dzieła sztuki, które omawiamy:
Mumiowy brąz:
https://www.musee-delacroix.fr/en/collection/new-acquisitions/hercules-binds-nereus-sketch-for-the-salon-de-la-paix-in-the-hotel-de-ville-in-paris
https://news.artnet.com/art-world/mummy-brown-edward-burne-jones-2439399 

Czerwień / karmin:
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Stefan_Czarniecki_by_Brodero_Matthiesen.PNG 
https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%BBydowska_narzeczona#/media/Plik:Rembrandt_Harmensz._van_Rijn_-_Het_Joodse_bruidje.jpg
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Anthony_van_Dyck_-_Portrait_of_Agostino_Pallavicini_-_Google_Art_Project.jpghttps://en.wikipedia.org/wiki/Portrait_of_John_Burgoyne#/media/File:General_John_Burgoyne_-_Reynolds_c._1766.jpg
Zieleń Schelego / paryska:

https://en.wikipedia.org/wiki/Georg_Friedrich_Kersting#/media/File:Kersting_Embroidery_woman.jpg
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Monet_-_Bathers_at_La_Grenouill%C3%A8re.jpg 
https://artdone.wordpress.com/2016/11/03/pointylizm-albertina/vincent-van-gogh-interior-of-a-restaurant-1887-kroller-muller-museum-otterlo/

Przygotowując ten odcinek podcastu, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł:
https://www.hki.fitzmuseum.cam.ac.uk/archives/roberson
https://news.artnet.com/art-world/mummy-brown-edward-burne-jones-2439399 
https://books.google.pl/books?id=ooYZAAAAYAAJ&lpg=PA318&ots=8sZkcYsWsO&dq=delacroix%2520salon%2520de%2520la%2520paix%2520palette%2520mummy&pg=PA318&redir_esc=y#v=onepage&q=delacroix%2520salon%2520de%2520la%2520paix%2520palette%2520mummy&f=false 
https://www.eternalgoddess.co.uk/posts/the-deadly-history-of-green-victorian-gowns
https://www.musee-delacroix.fr/en/collection/new-acquisitions/hercules-binds-nereus-sketch-for-the-salon-de-la-paix-in-the-hotel-de-ville-in-paris
https://colourlex.com/pigments/pigments-colour/
https://www.nga.gov/research/publications/artists-pigments-handbook-their-history-and-characteristics-volume-1
https://www.nationalgallery.org.uk/research/publications/technical-bulletin/brown-and-black-organic-glazes-pigments-and-paints
https://www.nationalgallery.org.uk/research/publications/technical-bulletin/the-technology-of-eighteenth-and-nineteenth-century-red-lake-pigments
https://smarthistory.org/making-purple-science-of-art/
https://smarthistory.org/cochineal/
https://www.smithsonianmag.com/innovation/bug-had-world-seeing-red-180961590/
https://www.theparisreview.org/blog/2018/05/02/scheeles-green-the-color-of-fake-foliage-and-death/
https://cen.acs.org/analytical-chemistry/art-&-artifacts/Chemical-clue-suggests-spurned-account/96/i36

Polskim Radiem Karmin Kiplingowi Nereusa Edward Burne-Jones Google Berna Jonesa Laboratorium Zbrodni Unii Europejskiej C. Edwarda Berna Jonesa Donald Trump Burne'a Jonesa Eugène Delacroix Antoni van Leeuwenhoek

Rozdziały (15)

1. Wprowadzenie i anegdota o Edwardzie Burne-Jonesie i Rudyardzie Kiplingu

Podcast zaczyna się z anegdoty o Edwardzie Burne-Jonesie i Rudyardzie Kiplingu, którzy zdecydowali się pochować tubkę farby w ogrodzie.

2. Opis mumiowego brązu i jego zastosowania w sztuce

Podczas opowieści o mumiowym brązie, opisano jego zastosowanie w pracach malarzy, takich jak Berna Jones i Eugène Delacroix.

3. Historia produkcji i handlu mumiowym brązem

Podczas opowieści o mumiowym brązie opisano jego produkcję i handel, a także opublikowane ogłoszenia firmy C. Robertson & Company.

4. Kwestia ilości ludzkich kończyn w tubce farby i handel mumiami

Podczas rozmowy opisano, że nie jest pewne, z ilu ludzkich kończyn składa się tubka farby, a także opisano handel mumiami.

5. Afrodyzja i inne zastosowania mumia

Podczas rozmowy opisano zastosowanie mumia jako leku i afrodyzja, a także jego obecność na rynku jako suplementy zdrowotne.

6. Sponsorzy i prośba o wsparcie

Podcast kończy się prośbą o wsparcie przez sponsorów i podziękowaniem za komentarze i oceny.

7. Barwniki czerwiec i karmin

Rozpisana jest historia barwników czerwca i karminu, ich produkcja i wykorzystanie w Europie.

8. Koszenila meksykańska i jej wpływ

Opisana jest koszenila meksykańska i jej wpływ na rynek barwników w Europie.

9. Barwnik karminowy i jego produkcja

Opisane są właściwości barwnika karminowego i jego produkcja w Europie.

10. Zielony szelego i jego skutki

Rozpisany jest skutek używania barwnika zielonego szelego, jego toksyczność i zastosowania.

11. Napoleon i arszenik

Opowieść o Napoleonie i jego synu Józefinie, wskazania na wysoki poziom arszeniku w jego włosach.

12. Hipotezy na temat arszeniku

Mention of unconfirmed theories linking arsenic to mental illness and blindness in artists.

13. Koniec opowieści i propozycje

Podsumowanie opowieści i propozycje dla słuchaczy, jak mogą kontynuować nasze podcasty.

14. Informacje o podcastach

Informacje o innych podcastach i platformach, gdzie można nas posłuchać.

15. Słowo na dziś

Przeżegnanie na czerwiec.

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 13 wyników dla "Karmin"

Na karmin, bo jakby te czerwienie są bardzo podobne, ale zwróćcie uwagę, że są jakieś subtelne różnice.

I to jest Karmin.

No i tenże Karmin, nazywany również Koszenilą, pojawił się w Europie, dlatego że Hiszpanie dotarli do Ameryki Północnej i w...

Barwnik karminowy, otrzymywany a jakże z wysuszonych owadów, z koszenili meksykańskiej, zwanej również czerwcem kaktusowym.

Z kolei jeśli chodzi o rejon Morza Śródziemnego, to tam wykorzystywano do produkcji karminu pokrewnego owada o nazwie Kermes vermilio.

Tak, ale my tu mówiliśmy o karminie.

W ogóle ten karmin to jest po prostu bardziej oczyszczona postać tego barwnika koszenili.

To się przygotowuje z dodatkiem soli glinu, soli aluminium i tam jest kwas karminowy.

On ma niesamowitą szatę w takim bardzo głębokim odcieniu tego karminu.

To jest tak, że tam używano tego karminu do barwienia drogich tkanin, czyli na przykład mundurów oficerskich, żołnierzy brytyjskich.

Ten surowiec, z którego wyrabiano barwnik karminowy, no i on się temu wnikliwie przyjrzał.

Zwróćmy uwagę, że to jest właśnie moment, w którym też datuje się schyłek epoki tego karminu wyrabianego na bazie koszenili meksykańskiej.

Koszenila pochodzenia naturalnego, czyli głównie kwas karminowy, bo to on ten kolor daje, jest nadal bardzo intensywnie używany.

Ostatnie odcinki