Mentionsy
Crazy Nauka
Crazy Nauka
13.01.2026 19:38

149. Ciemna, zimna i daleka: jak Polacy upolowali planetę swobodną

Jak znaleźć w kosmosie coś, co nie świeci, jest lodowato zimne i nie krąży wokół żadnej gwiazdy? Opowiadamy o odkryciu planety swobodnej, które na początku 2026 roku trafiło na łamy “Science” i zostało uznane za jedno z najważniejszych osiągnięć astronomii ostatnich lat. 

Wraz z prof. Łukaszem Wyrzykowskim z Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Warszawskiego wyjaśniamy, jak działa mikrosoczewkowanie grawitacyjne i dlaczego kluczową rolę odegrał w nim wieloletni projekt prowadzony przez Polaków. 

Polecajka: Universe Sandbox
https://universesandbox.com/

Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem: 
1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”:
https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac
2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”:
https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv 

Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków: 
https://patronite.pl/crazynauka

Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊
https://buycoffee.to/crazynauka 

A tu znajdziecie nasze koszulki 😊
https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109  

Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu! 

Przygotowując ten odcinek podcastu, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł:
https://www.science.org/doi/10.1126/science.adv9266 
https://www.uw.edu.pl/planety-swobodne-samotni-wedrowcy-w-drodze-mlecznej/
https://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news%2C111121%2Cplanety-swobodne-faktycznie-istnieja-dowiedli-astronomowie.html
https://ncn.gov.pl/aktualnosci/2026-01-01-o-planetach-swobodnych-w-science
https://www.space.com/astronomy/exoplanets/weve-officially-found-6-000-exoplanets-nasa-says-were-entering-the-next-great-chapter-of-exploration
https://pl.wikipedia.org/wiki/OGLE

Symulatory grawitacji:
https://gravitysimulator.org/
https://www.testtubegames.com/gravity.html

Paczyński Science Wyrzykowskiego Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Warszawskiego Łukaszowi Wyrzykowskiemu Nancy Grace Roman Universe Sandbox Lagrange Spotify KMT Jowisza NASA James Webb Hubble'a Einsteina

Sponsorzy odcinka (1)

Universe Sandbox post-roll

"polecajcie nasz Universal Sandbox"

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 9 wyników dla "Jowisza"

I tu chodzi o taki obiekt, który jest mniejszy niż wynosi 80 mas Jowisza.

No i to nie jest takie wcale łatwe, tak jak tu Ola wspomniała, przyjmuje się, że żeby powstała taka uczciwa gwiazda, no to musi być nie mniej niż 80 mas Jowisza.

Dlaczego Jowisza?

potencjalik bycia gwiazdą, znaczy jest na niego za mały, ale generalnie jakby tak tego Jowisza pomnożyć razy ileś, to by mogła powstać z tego gwiazda.

Tu się uznaje, że mniej więcej granica ich powstania to jest tak 10-11, ale formalnie powiedzmy 13 mas Jowisza.

Taka porządna gwiazda to jest właśnie 75-85 masjowisza i wtedy już rzeczywiście zachodzi tam już temperatura, która powstaje w środku pod wpływem grawitacji

No to może już teraz powiedzmy, że jej masa wynosi około 0,22 masy Jowisza lub 70 mas Ziemi, co oznacza, że jest to planeta nieco mniejsza niż, znaczy ma nieco mniejszą masę niż Saturn, więc tak naprawdę jest Saturnopodobną planetą.

Tak jak już wspominałam, ten obiekt ma masę 0,22 masy Jowisza, czyli około 70 mas Ziemi, co zbliża go rozmiarami do Saturna.

czarne dziury w szczególności, albo takie małe planetki o masach od Jowisza przez masę Słońca, aż do stu mas Słońca, ten przedział mas jesteśmy w stanie wykluczyć jako główny komponent ciemnej materii.

Ostatnie odcinki