Mentionsy
Tworzenie pieniędzy | Co mi to da
Skąd banki biorą pieniądze na kredyty? Ile z nich realnie "tworzą"? Czy rezerwy to coś więcej niż tylko pozycje w Excelu? I na czym zarabiają banki komercyjne?
W piątym odcinku "Co mi to da" Miłosz Wiatrowski-Bujacz odpowiada na pytanie, kto naprawdę tworzy pieniądze i co to oznacza dla nas wszystkich.
Szukaj w treści odcinka
To banki komercyjne tworzą zdecydowaną większość pieniędzy w obiegu.
Tak, wasz bank, wasz zwykły bank może po prostu sobie stworzyć pieniądze i nie tylko może, ale to robi.
Mówiąc konkretniej, około 95% pieniędzy w obiegu, pieniędzy, które są na naszych kontach plus gotówki, zostało stworzone z niczego przez banki komercyjne.
Jak banki komercyjne to robią?
Otóż banki komercyjne tworzą pieniądze przez ich pożyczanie.
Tak, banki pożyczają pieniądze, których nie mają i które dostaną dzięki temu, że dłużnicy te pieniądze spłacą.
Europa ma europejski bank centralny, który wytwarza pieniądze z niczego i po ostatnim kredycie powinien pan to wiedzieć.
Powinien pan wiedzieć, że w 2008 roku... Czyli banki wytwarzają pieniądze z niczego.
Dokładnie tak działa system bankowy.
To nie jest tak, że bank jest taką kasą kredytową, znaczy... Nie, bank centralny pełni inne funkcje niż normalny bank, to wiem.
Ale nawet zwykły bank.
Nawet zwykły bank tworzy pieniądze z niczego.
To nie jest tak, że pan idzie do banku, zostawia swoje pieniążki i te pieniążki są mnie wypożyczone.
Idziecie do banku, bo chcecie wziąć kredyt hipoteczny na mieszkanie.
Bank wam go przyznaje i wpisuje wtedy w komputerze na waszym koncie 160.
I w ten sposób bank właśnie stworzył milion złotych swoich zobowiązań na waszym koncie i milion złotych swoich aktywów, czyli to, co macie mu oddać.
Jeśli sprzedający mieszkanie ma konto w tym samym banku, to sprawa jest zamknięta.
Jeśli w innym, to twój bank musi przelać środki na konto tego drugiego banku.
Ale znowu, to przelanie środków to są po prostu tabelki w Excelu w banku centralnym.
Każdy bank handlowy, komercyjny ma swoje rezerwy, czyli pieniądze banku centralnego.
To się nazywa pieniędzmi banku centralnego.
I to jest na ich subkoncie w banku centralnym.
I wtedy z tego subkonta bank centralny usuwa milion i przesuwa na subkonto innego banku komercyjnego, który również ma swoje rezerwy w banku centralnym.
Ale to bank komercyjny decyduje o tym, ile ma pieniędzy banku centralnego albo rezerw.
To nie jest tak, że bank centralny stwierdza, my będziemy mieli tyle pieniędzy w obiegu tym bankowym i to będzie decydowało o tym, ile banki będą pożyczać i w związku z tym tak de facto to my kontrolujemy, ile jest pieniędzy
W obiegu i bank znowu jest tylko pośrednikiem.
Nie, bank centralny ustala cenę tych rezerw, to znaczy to jakie wypłaca oprocentowanie, zatrzymanie tych rezerw.
To ile bank komercyjny zarabia na tym, że ma te rezerwy w banku centralnym.
Jeśli bank komercyjny stwierdza, że chce lub potrzebuje więcej rezerw,
To idzie do banku centralnego i mówi, poproszę tyle i tyle rezerw, chciałbym kupić tyle i tyle rezerw.
W zamian za to daje bankowi centralnemu aktywa finansowe o takiej samej wartości, na przykład obligacje skarbu państwa.
I bank centralny da bankom komercyjnym tyle rezerw, ile tylko sobie zażyczą, więc to nie jest tak, że bank centralny decyduje o tym, ile jest pieniędzy na tym obiegu tych pieniędzy banku centralnego.
Daje je po prostu do wyboru, do koloru, ile tylko wola, ile tylko banki zapragną.
Ale to, ile pieniędzy banki komercyjne stworzą z niczego, zależy od tego, ile kredytów, ile pożyczek będzie im się opłacało udzielić.
Po pierwsze od koniunktury gospodarczej, to znaczy jeśli bank będzie oceniał, że jest bardzo wiele inwestycji, na które warto udzielić kredytów, to będzie to robił, bo będzie wychodził z założenia, że na tym zarobi.
Od konkurencji z innymi bankami.
To nie jest tak, że jest tylko jeden bank, który przyznaje kredyty i jeśli, jak wszyscy, którzy kiedykolwiek brali kredyt hipoteczny albo pożyczkę wiedzą, banki ze sobą konkurują oprocentowaniem, więc to też stawia jakiś limit tego, co może być opłacalne.
Tak każdy bank w oparciu o to, jaką ma sytuację finansową, jaką ma ocenę ryzyka, decyduje, stara się udzielić kredytów z jak najniższym
Bank im więcej udziela pożyczek, im więcej udziela kredytów, tym udziela je osobom bądź firmom, które stanowią większe ryzyko, bo wszystkim tym, którzy są mniej ryzykowni już te kredyty przyznała i w momencie, w którym
I wreszcie od stóp procentowych banku centralnego, czyli od tej ceny pieniądza.
Otóż działa to tak, że bank centralny ustala stopy procentowe, które płaci bankom komercyjnym za to, że one trzymają u niego rezerwy.
I to jest najbezpieczniejsza forma zarobienia dla banku komercyjnego, bo bank centralny w oczywisty sposób ten procent wypłaci, te odsetki wypłaci.
Bank centralny zawsze będzie miał te pieniądze.
Bank centralny nie jest żadnym ryzykiem, że te pieniądze nie zostaną wypłacone.
Oczywiście w tej całej kalkulacji tego, czy opłaca się bankom komercyjnym udzielać więcej kredytów, czyli tworzyć więcej pieniędzy, wpuszczać więcej pieniędzy w obieg, bo przypominam, to banki komercyjne tworzą ogromną większość pieniędzy, które są w obiegu.
Bank Centralny ma wpływ na te decyzje.
Reguluje to, czy udzielanie kredytów jest bardziej lub mniej opłacalne, poprzez te swoje stopy procentowe, które ustala, czyli odsetki, stopy procentowe, które wypłaca bankom komercyjnym za te rezerwy, które przechowują w Banku Centralnym.
W skrócie polega to na tym, że w momencie, w którym stopy procentowe banku centralnego rosną, no to w oczywisty sposób banki komercyjne zarabiają więcej na odsetkach na tych rezerwach.
Muszą podnieść stopy procentowe, muszą podnieść oprocentowanie tychże kredytów, bo nie ma bezpieczniejszej inwestycji niż trzymanie pieniędzy na, jeśli jest się bankiem, na koncie banku centralnego, więc żeby opłacało się udzielać kredytów komercyjnych, czy to hipotecznych, czy to dla firm.
Ich oprocentowanie musi być wyższe, więc pod tym względem bank centralny oczywiście ma bardzo duży wpływ na te decyzje o tym jak dużą akcję kredytową, jak wiele pieniędzy chcą tworzyć banki komercyjne.
Ale koniec końców, jest to zawsze decyzja banków komercyjnych i ten mechanizm, w ramach którego bank centralny może na nie wpływać, jest nieprzypadkowo uważany za bardzo odłożony w czasie i niekoniecznie działający w sposób jeden do jednego, tak jak bardzo wielu osobom się wydaje.
Natomiast mam nadzieję, że to, co z niego wyniesiecie, to, że banki komercyjne tworzą pieniądze.
Ponieważ w momencie, w którym zapłaciliście za produkt kartą kredytową, to wzięliście pożyczkę od banku i bank te pieniądze właśnie stworzył.
Ostatnie odcinki
-
Razem, a jednak osobno. Co to będzie z randkowa...
16.04.2026 18:00
-
Bardzo Bliski Wschód. USA w krajach arabskich
09.04.2026 18:00
-
Iran i Trump: zawieszenie broni
08.04.2026 13:00
-
Donald i Donald. Iran - Kuba - Polska
02.04.2026 16:00
-
OZE są piękne, dobre i tanie
26.03.2026 19:00
-
Amerykańskie delulu. Trump, Iran, Izrael
19.03.2026 19:00
-
Woke | Co to ma znaczyć
16.03.2026 17:00
-
Przerywamy ciąże w Polsce
12.03.2026 19:00
-
Iran vs. Trump. Najgłupsza inwazja świata
05.03.2026 19:00
-
Tworzenie pieniędzy | Co mi to da
02.03.2026 17:00