Mentionsy

Ilość danych jakie są przetwarzane jest tak ogromna, że bez dobrze działającej sieci, to zarówno tej sieci rozległej, czyli sieci WANowej,

Plus, coraz częściej te sieci są budowane tak, żeby budować przewagę konkurencyjną.

I to to cyberbezpieczeństwo, no bo żyjemy obecnie w takich, a nie innych uwarunkowaniach geopolitycznych.

No a później w każdy nasz oddział, każdy nasz magazyn to już są sieci LAN, czyli sieci lokalne, które albo są budowane tradycyjnie po kablu, albo są budowane z wykorzystaniem rozwiązań Wi-Fi, no albo, jak sobie weźmiemy przykładowy magazyn, wchodzimy w świat IoT.

No bo jeszcze do niedawna ta sieć WANowska i sieć LANowska były ze sobą rozdzielone.

Czyli mieliśmy zespół, który zajmował się siecią WAN.

No bo właśnie też te rozwiązania Software Defined pomagają, czyli budowanie takich dużych sieci na wielu kontynentach.

Czyli mamy zunifikowaną konfigurację.

Tamta implementacja rozwiązań zlewanowych była dużo szybsza, ale to też wynika z tego, że tam rachunek ekonomiczny był zupełnie inny, bo jednak w Stanach różnica pomiędzy ceną MPLS-a, rozwiązań MPLS-owych, czyli tej technologii legacy, a internetu była ogromna.

No więc tam nie dość, że technologia była o wiele ciekawsza i dawała więcej funkcjonalności, no to jeszcze rachunek ekonomiczny pozwalał tak zdecydowanie szybciej podejmować decyzję o migracji do SD-WAN-a.

Czyli też biznesy są w stanie zdecydowanie szybciej reagować na swoje potrzeby.

Nowe usługi mogą wprowadzać jakieś nowe urządzenia, które zdecydowanie szybciej jesteśmy w stanie do tej naszej sieci podłączyć.

No i zrobił to bardzo szybko, bo tam w ciągu pięciu lat praktycznie wszystkie nowe sieci były budowane już technologią MPS-owej, a nie frame relayowej.

Teraz pewnie to potrwa trochę dłużej, ale to wynika z tego, że ten MPLS jednak był dużo lepszy od Frame Relay, a więc jeszcze ma swoje zastosowanie.

Plus SD-WAN, który faktycznie natywnie lubi internet, czyli lubi, żeby jako łącza podkładowe było łącze z dostępem do internetu, ale potrafi też korzystać z MPLSA.

Natomiast zostanie sprowadzony do tak zwanego underleya, do technologii SD-WAN-owej.

Czyli nie będziemy już zarządzać naszymi sieciami na poziomie technologii MPLS-owej, tylko technologii SD-WAN-owej.

No bo te sieci, które obecnie klienci posiadają, one były budowane w różnych czasach.

To nie jest tak, że my jak rozmawiamy o SD-WANie, to przychodzimy do klienta, a on mówi, no ja nic nie mam.

I to też jest właśnie bardzo fajna funkcjonalność tych rozwiązań SD-WANowych, że de facto możemy przez jakiś czas żyć w dwóch światach.

W części lokalizacji już jesteśmy na SD-WANie, ale możemy sobie połączyć te dwa światy.

W 99,9% zawsze wypadnie na korzyść SD-WAN.

Są oczywiście case, gdzie ten MPLS należy wykorzystywać, bo MPLS jest technologią dedykowaną i nie dotyka internetu.

I teraz oczywiście we zdewanie mamy cały szereg mechanizmów bezpieczeństwa.

No i zrobiliśmy też jakieś tam testy na poziomie Europy, ale jak już spotkaliśmy się tam z osobami odpowiedzialnymi za całą sieć globalną, no to okazało się, że ich konfiguracja jest tak zbudowana, budowana przez wiele lat, że gdybyśmy im wdrożyli tego SD-WAN-a w Europie, no to generalnie odcielibyśmy całą tą Europę od reszty świata.

Znaczy generalnie oczywiście SD-WAN ma wiele funkcjonalności i każda branża korzysta z czegoś innego, no bo jest pewna specyfika działania tych branż.

Więc te rozwiązania SD-WAN-owe, to one już są i już pozostaną.

No to tak, to mamy dwa elementy, no bo bezpieczeństwo, tak jak wspomniałaś, ciągłość działania i tutaj w przypadku tych rozwiązań SD-WAN-owych mamy, to się tak ładnie nazywa, demokracja dostępu, czyli możemy sobie wykorzystywać różne technologie dostępowe, możemy budować sobie wielodostęp, czyli kilka łączy do jednej lokalizacji i to, co jest najważniejsze i to, co różni to rozwiązanie np.

Czyli one działają... Tak, one wszystkie działają, wszystkie są monitorowane.

To wbrew pozorom zdecydowanie lepiej kiedy robi to jeden operator, bo on dokładnie wie jak te ścieżki, czy to kabli światłowodowych, czy np.

No i wtedy dzięki właśnie tym rozwiązaniom SD-WANowym możemy wykorzystywać różne technologie.

No i dzięki temu, że kierujemy ten ruch do wszystkich aktywnych, do wszystkich monitorowanych łączy, no to jesteśmy pewni,

I to jest ten element zachowania ciągłości działania.

SD-WAN, który, tak jak wspomniałem, lubi wykorzystywać internet.

Ale z racji tego właśnie, że często ten internet jest wykorzystywany, no to wszystkie połączenia w SD-WANie są szyfrowane.

Wszystko jest szyfrowane, a dodatkowo w rozwiązaniach SD-WANowych możemy implementować rozwiązania, takie typowe rozwiązania security typu Next-Gen, Firewall, UTM, IPS.

Ten ruch, który wychodzi nam z lokalizacji, takimi typowymi zabezpieczeniami bezpieczeństwa i też SD-WAN trochę zmienia postrzeganie, bo do tej pory jak sobie większość firm w Polsce budowała sieć, to miała jedno centralne wyjście do internetu.

A właśnie to, że SD-WAN pozwala nam wyjść z tym bezpieczeństwem na brzeg sieci, jesteśmy w stanie w tej lokalizacji w Gdańsku już zbudować w pełni zarządzane rozwiązanie bezpieczeństwa, no to ten ruch idzie bezpośrednio.

Czyli jesteśmy w stanie działać na tych aplikacjach chmurowych, które są coraz częściej wykorzystywane, zdecydowanie w łatwiejszy sposób.

Dobra, taki wątek jeszcze monitorowania tej sieci i połączenia tego z Security Operations Center.

Monitorowanie sieci w SD-WAN-ie jest o wiele bardziej rozbudowane niż w MPLS-ie, bo de facto analizujemy tysiące danych.

Po pierwsze w samym SD-WANie te dane są analizowane.

Elementy bezpieczeństwa, no to już sam system SD-WANowy je weryfikuje, ale oczywiście możemy je wysłać do SOKU, który przede wszystkim sprawdzi też te dane i on jest specjalizowany w tych rozwiązaniach, więc on spojrzy na nie tylko pod kątem cyberbezpieczeństwa.

Czyli taka integracja rozwiązań sdewanowych na przykład z sokiem, no to jest kolejny taki element, który

Natomiast już sam SD-WAN też analizuje te dane.

Czyli on też jest przygotowany na to, żeby zmieniać polityki bezpieczeństwa w odpowiedni sposób.

Ok, to teraz nasuwa mi się takie pytanie, czy masz jakiś przykład takiego wdrożenia na podstawie, z tego co wiem, to ponad 200 wdrożeń różnych sieciowych masz, tych SD-WANowych od niedawna, też już całkiem spore portfolio.

Przede wszystkim zanim w ogóle pomyślimy o wdrożeniu takiej sieci SD-WANowej, to musimy ją odpowiednio zaprojektować.

Czyli bardzo ważny jest ten etap jeszcze przed rozpoczęciem prac na zbudowanie odpowiedniej architektury.

Mamy takich klientów, którzy wiedzą czego chcą, czyli przychodzą już z informacją, że oni chcą SD-Vana, dla nich kluczowe są takie i takie funkcjonalności, no i później jest bardziej kwestia doprecyzowania pewnej rzeczy.

I wtedy ten proces po naszej stronie zaczyna się od zbudowania rozwiązania.

Przekonania klienta do tego, że faktycznie ta architektura spełni jego oczekiwania.

No bo klient wdrażając ze zdewana też pewne prace po stronie swojej infrastruktury musi wykonać.

Zaplanowania sieci za sobą i on jest bardzo ważny.

No a później też jeżeli to są skomplikowane konfiguracje no bo mamy takie takie wdrożenia gdzie z jednej strony ważne jest jak zabezpieczyć ten ruch w danej lokalizacji ale z drugiej strony ważne jest gdzie ten ruch idzie bo np.

Czyli mówimy sobie tak, mamy architekturę, ona powinna tak wyglądać, bierzemy 3-4 lokalizacje, budujemy to rozwiązanie i sprawdzamy czy faktycznie to co wszystko mamy tam zaplanowane działa.

Jeżeli ten proof of concept potwierdza te wszystkie dane, to później już samo wdrożenie jest proste, bo mamy konfigurację, każda kolejna lokalizacja jest budowana tak samo.

No i tutaj znowu w SD-WANie przychodzi z pomocą bardzo fajna funkcjonalność, czyli tak zwany Zero Touch Provisioning.

Oddziaływania na awarię, bo de facto wystarczy wysłać urządzenie, zakładając, że jest problem właśnie z urządzeniem i tam już nie zastanawiamy się jakie to jest urządzenie, tylko ono po prostu będzie wpięte w tą sieć, samo sobie zweryfikuje czy ma odpowiednie oprogramowanie, odpowiednią konfigurację, no i później z platformy centralnej dostaje odpowiednie dane i działa nam cały czas w naszej sieci.

Oni dzięki temu, że w tym modelu usługowym to my tym się zajmujemy, to my dbamy o to, żeby to było odpowiednie oprogramowanie, żeby ono było update'owane.

...żeby te wszystkie kwestie związane z bezpieczeństwem były zaadresowane, były odpowiednio też zaupdatowane, no bo tutaj najważniejsze jest to, żeby te rozwiązania były odpowiednio nowe, no bo te zagrożenia jeżeli chodzi o bezpieczeństwo, no tak codziennie jakieś...

Trochę wspomniałeś o tym, że złe przygotowanie i ta kluczowa jest ten etap przygotowawczy, kluczowy jest

Zanim zostanie to zaadoptowane na całą infrastrukturę, na całą sieć.

Kwestia jest zbudowania tylko takiej architektury, żeby ona była odporna na to.

No bo oczywiście bez dywania też możemy budować środowiska takiej wysokiej dostępności.

Bo jeżeli mamy jakiś mały oddział, gdzie pracuje 10 osób, to budowanie takiego środowiska nie ma sensu.

Natomiast kluczowa jest zaplanowanie.

Implementujemy rozwiązanie SD-WAN-owe, konfigurujemy.

Bo już faktycznie mamy to wszystko zoptymalizowane, wiemy jak wszystkie polityki działają i później to już jest naprawdę albo klient wprowadza jakieś nowe rozwiązania u siebie, no i wtedy musimy to przekonfigurować,

Pojawiają się nowe elementy, które można do tej sieci w prosty już sposób zgodnie z tymi zdefiniowanymi politykami wpiąć.

No bo wiemy dokładnie jak typowy oddział jest skonfigurowany.

Czyli też mamy taką swobodę w budowaniu tego naszego biznesu.

Mówisz o tej technologii, mówisz o tym plug and play, ale zdecydowanie na końcowym etapie, bo ten pierwszy etap, o którym opowiadasz, to jest to technologia, która wymaga bardzo dużo jednak takiej samoświadomości i zdefiniowania potrzeb biznesu, tak żeby odpowiednio dopasować i skonfigurować.

Znaczy to zdecydowanie ten okres budowania tej architektury jest kluczowy.

Przygotowanie tej architektury jest konieczne.

Żeby samemu wdrożyć takie rozwijanie SD-WANowe, to musimy mieć odpowiednie zasoby.

No bo to jest też taka podstawa modelu operatorskiego, że my wdrażając usługę oddajemy klientowi tak zwane SLA, czyli Service Level Regulament, gdzie mówimy mu

No i dochodzą oczywiście przy takim modelu, kiedy klient sam to wdraża, takie już kwestie czysto operacyjno-logistyczne, no bo te łącza dostępowe trzeba kupić, no bo sam SD-WAN... To jest chyba bardzo ważny element tej współpracy operatorskiej, że jakby nie było, no to jako operator jednej z największej sieci jesteśmy w stanie, no jesteśmy właścicielem tych łącz.

No tak, my dostarczamy zintegrowaną usługę, która obejmuje zarówno łącza dostępowe, jak i...

2 łącza, no bo chce mieć rozwiązanie bezpieczne, no to już jest kwestia kilkunastu umów, później rozliczania SLA z tymi operatorami, pilnowania, zgłaszania awarii.

Oczywiście na bardzo różnym poziomie wykorzystywania.

Jeżeli chodzi o te sieci SD-WANowe, to głównie wykorzystywana jest do automatyzacji procesów.

Są rozwiązania, które wykorzystują sztuczne inteligencje do jakiegoś monitoringu, czyli takiego wczesnego wykrywania pewnych rzeczy, które patrzą na trendy, czyli mówią, że przykładowo łącze podkładowe co jakiś czas mają jakieś problemy.

Ona nawet częściej wykorzystywana jest w tych sieciach LAN-owskich, czyli w sieciach WiFi-owych, niż w sieciach rozległych.

Natomiast, no tak, można powiedzieć, że ten SD-WAN już jest.

No i teraz te wszystkie dane muszą wchodzić do naszej sieci i to jest taki kierunek, który mocno się rozwija, żeby w odpowiedni sposób zabezpieczyć cały ruch, który niekoniecznie jest generowany z takiej tradycyjnej sieci, czyli z naszej lokalizacji.

I oczywiście jeżeli mamy SD-WAN-a w tej sieci podłączonych lokalizacji, no to nam dużo ułatwia.

Bo wykorzystujemy zarówno te mechanizmy właśnie z tych rozwiązań SASE, które mamy już też zaimplementowane w SD-WAN-ie.

Ja myślę, że patrząc z perspektywy pewnie pięciu lat, to będą podobne, będą bardzo przyspieszać, jeżeli chodzi o wykorzystywanie danych.

Wtedy faktycznie wykorzystywanie tych rozwiązań Software Defined, ale w takim pojęciu, że nie ma znaczenia co się do tej sieci dostaje, nie ma znaczenia zupełnie skąd.

I wtedy wszystko będzie w tym SD-WAN-em.

I to pewnie będą elementy, które one będą się komunikować z tym SD-WANem, z tą naszą siecią korporacyjną, a nie jakiś tam router w oddziale.

Jeżeli zainteresował was temat podcastu Biznes na Fali Technologii, to zachęcam do lajkowania, subskrybowania i śledzenia na bieżąco.