Mentionsy
Nowe imperium? | Rozmowa z Siergiejem Miedwiediewem w Big Book Cafe | Jesteśmy przeciw. Pytania o inną Rosję. | Literatura na żywo!
JESTEŚMY PRZECIW. PYTANIA O INNĄ ROSJĘ
Książki. Rozmowy. Spektakl
26 – 28 września 2025
Big Book Cafe MDM I Warszawa
Weekend inspirowany książkami i opowieściami o sprzeciwie będzie próbą zrozumienia przyczyn, dla których Rosja jest współcześnie wrogiem Ukrainy, Europy i wolności.
Oraz okazją do zadania pytań o scenariusze przyszłości, o nieuchronność kursu wyznaczonego przez Putina, a także o los tych, którzy znaleźli się w potrzasku władzy i wielkiej historii.
--------------------------------------------------------------------
NOWE IMPERIUM?
Rozmowa z SIERGIEJEM MIEDWIEDIEWEM
Z autorem rozmawiał BARTOSZ KAMIŃSKI
Tłumaczyła z języka angielskiego ANNA ROSIAK.
Wydarzenie odbyło się 27 września, sobota, o godzinie w Big Book Cafe na ulicy Koszykowej 34/50.
TEMATY: ROSJA, IMPERIUM, MENTALNOŚĆ, POLITYKA, AMBICJE, KOMPLEKSY, PUTIN, LĘKI
Czy obrany przez Kreml kurs kolizyjny ze światem zachodnich wartości jest wynikiem rosyjskiej mentalności? Czy to jedynie efekt skutecznej polityki reżimu o imperialnych ambicjach? A może wyraz marzeń, lęków i kompleksów Rosjan?
O tym, jak Putinowi udało się ożywić hasła z przeszłości i co o kryje się za decyzjami – jego i rosyjskiej elity - wyjaśnia Siergiej Miedwiediew, żyjący na emigracji rosyjski historyk i politolog, autor książek „Powrót rosyjskiego Lewiatana” i „Wojna made in Russia”.
SIERGIEJ MIEDWIEDIEW (UR. 1966)
Jest rosyjskim naukowcem i publicystą, specjalizuje się w politologii, historii, socjologii i studiach kulturowych. W ciągu ostatnich trzydziestu lat prowadził badania i wykładał w Niemczech, Włoszech i Finlandii, od 2004 do 2020 roku był również profesorem i dziekanem w Wyższej Szkole Ekonomicznej w Moskwie. W ostatnich latach pracuje na emigracji, m.in. jako profesor nadzwyczajny na Uniwersytecie Karola w Pradze. Jego głośna książka „Powrót rosyjskiego Lewiatana” (Wydawnictwo Czarne), nominowana była do Literackiej Nagrody Europy Środkowej Angelus. Nowa książka autora „Wojna made in Russia” (Wydawnictwo Krytyki Politycznej) to jedno z najbardziej wnikliwych i fascynujących studiów nad rosyjskim państwem i społeczeństwem, które pojawiło się od czasu pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę.
Szukaj w treści odcinka
Oczywiście kardynalnym faktem, że nadal Rosja ma potencjał nuklearny.
Rosja wraca do Asii.
Rosja wraca do swojego mongolskiego tradycji.
Rosja wraca do wielkiej hordy.
Widzimy to w powstaniu Putina do Chin i całej reorientacji wschodniej Rosji, że Rosja odniosła nowe tradycje hordy.
To jest to, gdzie Rosja w tej chwili szuka tego i do czego dąży.
Ja chciałbym skupić się na tych ostatnich 35 latach, bo na początku tego czasu, po rozpadzie tego, co nazywaliśmy imperium albo Związkiem Radzieckim, nastąpił krótki czas, kiedy Rosjanie mogli się
Co z tamtego okresu Rosjanie zapamiętali?
Więc Rosja, powtarzam to, nie zmieniła się w 1991, ani nie zmieniła się w 1917.
Rosjanie są tylko przedmiotami stanu.
Tak jak wspomniałem, Rosja nie zmieniła się ani w 1991 roku, ani w 1917 roku.
I mój kolega, dość kontrowersyjny czasem w swoich poglądach, Gleb Pawłowski, mówił zawsze o Rosjanach jako o, nie o indywidualnych obywatelach, tylko o ludności, o populacji.
Tak jak większość Rosjan czuła się w latach 1990-tych.
To jest tak, że Rosjanie są naprawdę niczym takie dzieci, które są bardzo zależne od rodziców.
Bo Putin niby był wyczekiwany, ale pytanie moje jest takie, czy to co zrobił przerosło to zapotrzebowanie, to oczekiwanie, tę głęboką wewnętrzną potrzebę Rosjan?
To nie jest Rosja Putina.
Wszystkie dane, wszystkie socjologi pokazują, że Rosjanie chcieli mocnego człowieka, a przede wszystkim siłownika, a przede wszystkim służbowego, bez piłki, rozluźnionego.
To jest rzeczywiście osoba, na którą Rosjanie czekali.
Rosjanie oczekiwali, ponieważ... To było siedemnaście mgnień wiosny.
Nie tylko Rosjanie.
I tak naprawdę rzekłbym, że nie tylko Rosjanie czekali na taką osobę, ale w tej erze, w tym okresie, która wtedy miała miejsce, myślę, że tak naprawdę to była niejako osoba wyczekiwana przez cały świat.
I tak naprawdę nie tylko Rosja stworzyła Putina, ale niejako też wykreował go wtedy, przynajmniej cały świat.
Na przykład jest zdjęcie, że Rosjanie mają opinię, a jest lider, który ułatwia czy nie ułatwia ich oczekiwań.
I znowu reakcja populacji, reakcja Rosjan była, dobrze, to już jest nasze zwycięstwo, wystarczy, tak to zróbmy.
Opinie Rosjan naprawdę tak naprawdę są produktem państwowej propagandy i to co naprawdę oni myślą to jakby pokrywa się właściwie w stu procentach z tym co właśnie jest efektem propagandy.
Czy Rosjanie, mówiąc krótko, w dalszym ciągu wykazują bardzo dużą podatność na symbole?
Rosja naprawdę nie ma imunitę do nazizmu.
Rosja nie ma imunitę do fascyzmu.
Także być może to jest tak, że po prostu Rosjanie nie są odporni na taką retorykę nazistowską.
To jest naprawdę odwzorowanie estetyki nazistowskiej, więc to się cały czas dzieje i tak jak mówię, być może Rosjanie po prostu są nieodporni na tego typu działania i estetykę.
Myślę, że to połączenie do tego, co powiedziałem wcześniej, że Rosja nie zmieniła się dużo w ciągu wieków.
Wiem, że to brzmi strasznie, bo wiedzieliśmy, że było Rosja, a potem była Unia Sowiecka, a potem był rozstrzygnięcie w Stanach Zjednoczonych, a potem była Rosja post-sowieckie-demokratyczna, a teraz jest Rosja post-sowieckie-faszystyczna.
Są tym, co sprawia, że Rosja jest inna od całego świata.
Myślę, że tutaj mogę się odnieść do już tego, co powiedziałem wcześniej, czyli że Rosja tak naprawdę przez wieki prawie się nie zmieniła.
Najważniejsze jest to, żeby przesuwać rosyjskie granice, żeby dbać o to, żeby Rosja była wspaniałym krajem, który jednocześnie może upokarzać swoich własnych obywateli, oczywiście ludność krajów sąsiednich i generalnie zamieniać wszystko w zasób.
Ta wielka Rosja, która trzyma za twarz własnych obywateli i jest zagrożeniem dla świata, a przede wszystkim dla najbliższych sąsiadów.
Choć mentalnie zrozumiałem, że to przygotowanie, ale nie mogłem wierzyć, że Rosja zakończyłby taki oczywistą sprawę.
Ale Rosja Pytania idzie do końca.
Rosja będzie się zakończyła.
Wciąż myślałem, że Rosja była rządzona przez kalkulacje ekonomiczne, przez jakąś rodzaj racjonalności.
Myślałem wtedy i akurat nadal tak myślę, że jednak wtedy miałem takie przekonanie, że Rosja nie odważy się na ten, no mimo wszystko samobójczy dla siebie krok.
Ponieważ Rosja jest jak dinozaur, jak gatunek zwierzęcia na wyginięciu, albo który prawie wyginął.
To znaczy my cały czas jednak myślimy, że Rosja jest właśnie takim kolosem na glinianych nogach, że to wszystko jest jakąś propagandą, jakąś retoryką wojenną.
Kiedy wojna się zaczęła, kiedy Rosja dążyła głębiej w ziemię ukraińską, stałem się bardziej sceptyczny.
Siergiej Miedwiediew, Bartosz Kamieński, Anna Rosiak, Big Book Cafe, Rosja, Ukraina.
Myślę, że tak naprawdę Rosja ma zasoby na kolejne 5, a nawet 10 lat toczenia tej wojny.
Niespodziewane i mam tutaj na myśli samych Rosjan, którzy są chętni umierać za jakieś wynagrodzenie, po prostu za pieniądze.
Trzeba wiedzieć, że Rosjanie nie szanują życia, łącznie z ich własnym życiem.
Mimo tego, że Rosja straciła około 1,5 miliona ludzi w tej wojnie.
Rosja ma jeszcze 120 milionów innych ludzi, którzy są w zasadzie zadowoleni z tego, co się dzieje.
Drugi zasób to powiedziałbym, że ludność, po prostu populacja Rosjan jako taka, z których bardzo wiele osób jest absolutnie okej z wojną.
Okej, może rzeczywiście jest tak, że jest trudniej podróżować, niektórzy nie mogą, ale ja widzę Rosjan podróżujących.
Jest rzeczywiście tak, że Rosja straciła około półtora miliona ludzi na wojnie, ale to nie szkodzi, bo jest jeszcze 120 milionów innych osób, a poza tym ci, którzy
Są to hordy obronnych Rosjan.
Zachód nie jest gotowy na upadek, na całkowity upadek Putina, na koniec reżimu rosyjskiego, bo to generalnie wydarzyłoby się w momencie, kiedy właśnie upadłaby Moskwa, skończyłyby się rządy Moskwy i Zachód nie jest gotowy, bo przecież Rosja ma broń jądrową.
I Rosja bardzo szczęśliwie przejeżdża w tej globalizacji z tą wojną.
Także Rosja jest nadal częścią globalnego świata i jest w tym jej bardzo dobrze.
Ja jestem ex-rosjaninem, można by powiedzieć.
Mam nowe obywatelstwo, mieszkam w innym kraju niż Rosja.
Nie sądzę, że jest jedyny ruch, czy nawet solidarność między Rosjami.
Siergiej Miedwiediew, Bartosz Kamieński, Anna Rosiak, Big Book Cafe, Rosja, Ukraina.
Ale nie będzie to już Rosja, jak ją znamy, jak Polska ją znamy w tradycyjnej historii przeszłości, 2,5-250 lat.
To już jest kwestia względna, ale to imperium, ta Rosja, jaką znamy, jaką też tutaj Polacy znają na przestrzeni lat, ona musi się zmienić.
Rosja przekroczyła Wolgę i zaczęła się rozprzestrzeniać.
Ale zamiast tego, wiesz, żołnierze Ivan the Terrible zniknęli, a Rosja zaczęła się rozwijać i kolonizować.
Europa kolonizowała się pod ziemią, a Rosja kolonizowała się pod ziemią.
Kiedy to się skończy, to pewnie zobaczymy inną Rosję, lub wiele Rosjan, albo przynajmniej jedną entytę, która mogłaby być niezależna od świata na zewnątrz, ponieważ dzisiejsza Rosja nie jest niezależna od świata na zewnątrz.
Zaczęła się Rosja, zaczęło się imperium, które zaczęło kolonizować tereny wokół siebie i to robi do teraz.
Ameryka, także państwa europejskie kolonizowały tereny zamorskie, Rosja skupiła się na terenach wokół siebie.
I potem nastąpił XX wiek, kiedy nastąpił koniec imperiów, tylko że jedno z tych imperiów wcale się nie skończyło, a mianowicie Rosja.
To jest Rosja, która ma ten kształt od XV-XVI wieku i kiedy się skończy być może nastąpi odrodzenie innej Rosji, innej niż znamy my tutaj Polacy, innej niż zna cały świat, ale przede wszystkim Rosji, która jest kompatybilna z resztą świata, bo w tej chwili Rosja absolutnie ze światem kompatybilna nie jest.
Dlaczego Rosja to robi?
Ktoś, kto wydarzy się nie być Rosjaninem.
Może się zdarzyć, że nagle granice zaczną przekraczać osoby, które nie są Rosjanami, ale w jakiś dziwny sposób
Być może w ogóle go już nie ma teraz, kiedy USA się właściwie z tego Zachodu wypisały i ponieważ mówi pan, że Rosja jako imperium
Rosja jest południem Chin.
Rosja jest bardzo zależna od Chin w swoich technologiach, logistyce, sprzętach i możliwej opuszczalności.
Jak już powiedziałem, Rosja wróciła do swojego starego historycznego patternu.
Pierwsza część jest taka, że oczywiście Rosja ma związki z Chinami.
W tej chwili Rosja jest takim wasylem Chin.
Natomiast tak jak mówiłem, Rosja w tej chwili wraca do takiego swojego historycznego miejsca, gdzie jest wasylem jakiegoś swojego wschodniego dużego sąsiada.
Ostatnie odcinki
-
Literatura czy film? Big Book Podcast o książkach
12.04.2026 08:00
-
Książki Mojego Życia: JOANNA FLIS | Z psycholoż...
11.04.2026 08:00
-
Jakie książki wspierają rozwój wewnętrzny? Ania...
04.04.2026 08:20
-
Fenomen klubów czytelniczych. Big Book Podcast ...
21.03.2026 16:45
-
Wielka siła nagrody Bookera. Big Book Podcast o...
07.03.2026 21:44
-
Z natury jestem solistką. Wolska na Young Music...
28.02.2026 15:18
-
Jestem na swojej ścieżce. Oysterboy na Young Mu...
28.02.2026 14:44
-
Zawsze wiedziałam, że będę piosenkarką. Anna Sz...
28.02.2026 14:10
-
Na scenie muzycznej chcę być sobą. Pola Błasik ...
28.02.2026 13:53
-
Daleko od mainstreamu. Pola Chobot i Adam Baran...
28.02.2026 11:54