Mentionsy
Czy wolność ma płeć? KŁIRÓWY. TE, KTÓRE ZŁAMAŁY ZASADY | Sylwia Chutnik i Justyna Bilik w Big Book Cafe MDM | Literatura na żywo!!
W tym nagraniu usłyszą Państwo spotkanie, w którym SYLWIA CHUTNIK i JUSTYNA BILIK opowiadały o swojej nowej książce "KŁIRÓWY. TE, KTÓRE ZŁAMAŁY ZASADY". Z autorkami książki rozmawiała PAULINA WILK.To retransmisja jednego z wielu wydarzeń, które odbywają się na scenach Big Book Cafe.Chcesz mieć dostęp do wszystkich i oglądać o dowolnej porze?Dołącz do Patronek i Patronów Fundacji "Kultura nie boli" i korzystaj ze wszystkiego, co robimy z miłości do czytania.Spróbuj! https://patronite.pl/bigbookcafePisarka Sylwia Chutnik i scenarzystka Justyna Bilik wyruszyły w przeszłość i w dosłowną podróż tropami kobiet, które przekraczały linie podziałów, wyłaziły z szufladek i żyły, jak chciały. Płaciły wysoką cenę. W osobistych esejach o Marii Komornickiej czy Chantal Akerman autorki szukają wzorów i inspiracji, z życiowych i artystycznych zmagań Deborah Vogel, Tove Jansson i Fridy Kahlo czerpią siłę i wynajdują nowe, palące dziś znaczenia.Partner wydarzenia: Wydawnictwo Osnova.Spotkanie odbyło się 13 marca, czwartek, o godzinie w Big Book Cafe MDM na ulicy Koszykowej 34/50. O KSIĄŻCETo hołd wobec osób, które łamały zasady i żyły pomiędzy oczekiwaniami, szufladkami i stereotypami. Ukazująca się w Dzień Kobiet książka Sylwii Chutnik i Justyny Bilik Kłirówy. Te, które złamały zasady jest efektem zainteresowań historią odważnych kobiet i ich dziedzictwem.„Dopóki kultura wokół nas ciągle gnębi tych, którzy nie naginają się do większości, to każdy gest niezgody jest odsłonięciem się. Jak coming out” - piszą autorki. Wybrały 15 kobiet, które miały odwagę się odsłonić. Wśród nich są i te znane, jak Frida Kahlo, Virginia Woolf, Maria Komornicka/Piotr Włast, Tove Jansson czy Susan Sontag, i te których nazwiska nie są powszechnie rozpoznawane: urodzona w 1900 roku w Bursztynie na terenie dzisiejszej Ukrainy, tworząca w jidysz i po polsku pisarka Debora Vogel czy zmarła 10 lat temu belgijska awangardowa reżyserka i aktorka Chantal Akerman.– Kłirowe głosy odzyskują dziś swoją historię – mówi Justyna Bilik. I wspomina, że gdy była w podstawówce, to jedyną dostępną jej popkulturową reprezentacją takich kobiet był zespół t.A.T.u. Sylwia Chutnik dodaje, że wszystkie opisane przez nią postaci stanowiły wyzwanie. Przede wszystkim jednak te sławne. Co bowiem nowego można o nich napisać? Chutnik najbardziej obawiała się zmierzenia z Marią Komornicką/Piotrem Włastem. – Przy konstruowaniu opowieści o tej postaci poczułam, jak bardzo dualizm płciowy jest sztuczny i ograniczający – mówi. Łamanie zasad okazało się kwestią kłirowego przetrwania. Bo, jak komentuje Bilik, „biografie tych, które były przed nami, pozwalają czuć się mniej samotnie w świecie, który dalej przykłada do nas binarne, normatywne miary”.O AUTORKACH:Sylwia Chutnik. Pisarka, publicystka i doktorka kulturoznawstwa. Autorka powieści, opowiadań i sztuk teatralnych. Laureatka Paszportu „Polityki”, Społecznego Nobla Ashoki oraz Nagrody Miasta Warszawy za działalność społeczną. Nominowana do wielu nagród kulturalnych i społecznych. Jej książki i teksty są tłumaczone na ponad 12 języków. Zajmuje się również literaturą, prowadząc programy telewizyjne i radiowe, oraz herstorią. Wykładowczyni akademicka.Justyna Bilik. Absolwentka Szkoły Filmowej w Łodzi, scenarzystka filmów społecznie zaangażowanych. Nominowana do Norweskiej Nagrody Filmowej Amanda w kategorii najlepszy scenariusz oryginalny za film Norwegian Dream w reżyserii Leiva Igora Devolda. Współscenarzystka spektaklu Piękna Zośka w reżyserii Marcina Wierzchowskiego w Teatrze Wybrzeże. Finalistka konkursu scenariuszowego SCRIPT PRO. Jedna z tłumaczek tomu "Pomiędzy światami" Ireny Klepfisz.
Szukaj w treści odcinka
Myślałam też dużo o Rich, o której pisze Sylwia.
Tutaj pomyślałam o Adrienne Rich, którą już Justyna wspomniała, bo to jest bohaterka chyba nie jedyna, ale może jedyna, która się pojawia, ona tak jakby wędruje pomiędzy waszymi esejami.
Powiedzcie trochę o Rich jako, no nie wiem, bo ona jest taką pomostową między
Ty przede wszystkim pisząc o niej, zresztą oczywiście eseje Rich, jak i Virginia Woolf, jak i Nochlin mamy tutaj na półkach, to z tego się cieszę.
Ty się zajmujesz w swoim eseju Sylwia Rich i jej pojęciem, innym przełamywaniem klasycznego pojęcia macierzyństwo.
Pamiętam, że dla mnie niebywałe było to, że Rich jest lesbijką, ma trójkę synów, ma tak bardzo mocno też idące w kontrze do tamtych jej czasów wtedy, kiedy pisała ten
Jest mnóstwo myśli, które są kontynuowane, między innymi od Rich, że do niej wrócę i myślę, że nasza Fundacja Mama też bardzo dużo czerpała właśnie z takiego poczucia, że przestańmy mówić takim typowym dualizmem matka Polka w tym wypadku albo matka znój i zacznijmy jakby szukać zupełnie innych dróg, ich jest więcej niż jedna i więcej niż ta pośrodku.
A u Rich oczywiście to, co dla mnie też jest bardzo ważne, to ta złożoność tożsamości.
I to było, dlatego się bałam, ponieważ wydawało mi się, że ja kompletnie nie będę rozumiała świata męskiego i byłam tak zanurzona i w feminizmie i w koleżankach i w ogóle w tym swoim świecie, że i Adriana Rich była dla mnie bardzo tutaj pomocna na takim
No i tutaj dodałabym jeszcze u Richy to, że była poetką i była twórczynią.
Moja ścieżka do Richy, akurat się odwołałaś do tego eseju, do którego zresztą, o którym ja też wcześniej już wspominałam, czyli do tego eseju o tożsamości żydowskiej, bo to jest dla mnie klucz też patrzenia na twórczość Chantal Ackerman, która jest przecież dzieckiem ocalałych z Holokaustu.
Ostatnie odcinki
-
Literatura czy film? Big Book Podcast o książkach
12.04.2026 08:00
-
Książki Mojego Życia: JOANNA FLIS | Z psycholoż...
11.04.2026 08:00
-
Jakie książki wspierają rozwój wewnętrzny? Ania...
04.04.2026 08:20
-
Fenomen klubów czytelniczych. Big Book Podcast ...
21.03.2026 16:45
-
Wielka siła nagrody Bookera. Big Book Podcast o...
07.03.2026 21:44
-
Z natury jestem solistką. Wolska na Young Music...
28.02.2026 15:18
-
Jestem na swojej ścieżce. Oysterboy na Young Mu...
28.02.2026 14:44
-
Zawsze wiedziałam, że będę piosenkarką. Anna Sz...
28.02.2026 14:10
-
Na scenie muzycznej chcę być sobą. Pola Błasik ...
28.02.2026 13:53
-
Daleko od mainstreamu. Pola Chobot i Adam Baran...
28.02.2026 11:54