Mentionsy

To słowo, które dostałam, to było Gemeinschaftgefühl, czyli poczucie wspólnoty.

A jestem przekonana, że sprawa jest bardzo ważna, ponieważ bez wspólnoty nie damy rady.

No i oczywiście tutaj od razu rysuje się bardzo duże niebezpieczeństwo, no bo pytanie, które sobie możecie teraz zadać, to jest pytanie o to, czy taka wspólnota silna musi być zawsze wspólnotą przeciwko komuś, no bo takie wspólnoty mają tendencję do tego, żeby się w sobie zamykać.

Wspólnoty, które zawiązują się na drodze pokojowych przemian są o wiele trwalsze niż te, które wyrastają z krwawych rewolucji.

No i na koniec nasza wspólnota ulegnie rozwiązaniu po tych trzech wykładach i każdy pójdzie w swoją stronę, żeby budować nowe tego typu wspólnoty, które mogą być dość efemeryczne, mogą być dość ulotne, ale zawsze łączy tym, co je spaja, jest jakiś wspólny cel.

I tutaj dla mnie takim bardzo ciekawym i ważnym przykładem tego rodzaju wspólnot są wspólnoty estetyczne.

Wtedy wytwarza się bardzo szczególny rodzaj wspólnoty, która jest wspólnotą doświadczenia, które jeżeli rzeczywiście wydarzy się pewnego rodzaju przemiana, może być doświadczeniem bardzo głęboko zmieniającym każdego, kto bierze w nim udział.

I znowu, te wspólnoty są ulotne.

Nie zostajemy w tej wspólnocie taką dalej jedną zwartą grupą ludzi, chociaż pewnie byśmy mogli, ale znowu, te wspólnoty estetyczne też mają do siebie to, że są dość efemeryczne.

Pytanie o wspólnotę nieco bardziej trwałą, czyli taką, która będzie albo ten cel miała bardziej dalekosiężny, albo to doświadczenie bycia w niej będzie bardziej długotrwałe, albo i to jest ten rodzaj wspólnoty, o którym chciałabym dzisiaj opowiedzieć, będzie zbudowana na jakiejś wspólnej opowieści,

Jak mamy funkcjonować w sposób, który umożliwi nam realizację celu, którym jest dodawanie do tej wspólnoty tego, co możemy od siebie dać i wykonywanie naszych obowiązków, które uznamy, że mamy wobec tej wspólnoty.

To myślenie o micie jako o fundamencie wspólnoty jakoś tak z całą mocą dotarło do mnie, kiedy czytałam po raz pierwszy Narodzinę tragedii z ducha muzyki Fryderyka Nietzschego, kiedy Nietzsche ubolewa nad współczesnością swoją, czyli jesteśmy w XIX-wiecznych Niemczech, Prusach.

Czyli to będzie mocniejsze niż te wspólnoty, o których wcześniej mówiłam.

Zakończenie równocześnie było nowym początkiem, w który razem wejdziemy i który otworzy nam jakąś nową perspektywę i pozwoli odnaleźć się w przestrzeni tego doświadczenia, które znowu będzie dla naszej wspólnoty konstytutywne.

Wspólnoty opartej na tym właśnie micie.

Umowa społeczna prowadzi do powstania dość zamkniętej wspólnoty, czyli to jest wspólnota tych, którzy się ze sobą umówią.

No i pytanie podstawowe, które się już w oświeceniu pojawia, to jest pytanie o to, co z tymi innymi, którzy do naszej wspólnoty akurat nie należą, bo nie zawarli z nami tego kontraktu,

Będę chciała Państwu bardzo opowiedzieć o poszerzaniu tej wspólnoty również takim, które wychodzi poza ramy tego, co ludzkie.

Bergson pisał, że wspólnoty powinny dążyć do otwierania się, no bo to jest właśnie warunek ich przetrwania.

Jest na pewno krokiem w kierunku takiej wspólnoty, ale pytanie, dokąd się posunie, dokąd pójdzie dalej.

Czy nie ma Pani wrażenia, że dzisiaj to właśnie ideologie polityczne tak naprawdę burzą te mity założycielskie i one są największym zagrożeniem dla wspólnoty, o której przetrwanie Pani na początku wyraziła abawę?

Jakby w makroskali będzie mniej straszne, ale to, co robi polityka, wykorzystując tę naszą skłonność do myślenia mitycznego, no bo chcemy być razem w czymś, potrzebujemy wspólnoty, to może mieć dużo gorsze konsekwencje i ma, jeżeli popatrzymy na to, co się dzieje w wielu miejscach dookoła nas.

Do Boga albo do wspólnoty, do solidarności.

I teraz jak kwestie mitów i kwestie tej podstawowej wspólnoty, o którą się Pani tak na samym początku martwiła, chciałaby Pani połączyć z procesami ewolucyjnymi, bo one nadal trwają.