Mentionsy
Maciej Pępek o detalu żywieckim
W tym odcinku rozmawiałam z Maciejem Pępkiem - kulturoznawcą z Żywca, społecznikiem i założycielem społeczności Detal żywiecki. To grupa, która patrzy na miasto inaczej: przez detale, ornamenty, witraże, mapy, stare fotografie, historie rodzinne i mikroopowieści ukryte w murach. 💚
Rozmawialiśmy o tym skąd bierze się pasja do architektury i secesyjnych drzwi, jak z małej facebookowej inicjatywy powstała społeczność, która realnie wpływa na świadomość mieszkańców, ale też o marzeniach i o tym, jak można kochać swoje miasto.
Dziękuję Maćku za tę rozmowę i Twoją uważność, dzięki niej patrzę na Żywiec trochę inaczej.
Podcast: Beskidy. To nas łączy.
Prowadzi: Aleksandra Skórzak-Kaźmierczak
Szukaj w treści odcinka
Cześć, dzień dobry, z tej strony Ola, a dzisiaj moim gościem jest Maciej Pępek, kulturoznawca, przewodnik po Norwegii, założyciel i administrator nieformalnej grupy Detal Żywiecki.
Więc stwierdziłem, że będę to robił dalej i tak sobie stopniowo ten żywiec odkrywałem, ale nie chcę tutaj wyprzedzać.
Też już o tym powiedziałeś, że żywiec ma dużo pięknych budynków na swojej mapie, ale są one w dużej mierze zniszczone albo są przykryte banerami i innymi niespecjalnie korespondującymi z architekturą elementami.
Właśnie z tej kolekcji żywieckich Habsburgów.
Wiesz, że to nie jest takie czarno-białe, że mamy Habsburgów i to w ogóle jest super, bo dzięki niej mają pałac, ale jakby koszt ten ludzki i społeczny, który poniosła żywiecczyzna, no też był spory.
To o Detalu Żywieckim, o samą grupę teraz chcę zapytać i pójść tym tropem.
Od początku, skąd się wziął pomysł stworzenia Detalu Żywieckiego i takiej formy jak właśnie grupa na Facebooku?
Jeżeli chodzi o Detal Żywiecki, to jest bezpośrednio, tutaj się przyznaję bez bicia, kopia pomysłu z Krakowa, czyli Detalu Krakowskiego.
Że dotarł i poszukuje cegły z cegielni żywieckiej w Farcu.
Co do twojego pytania jeszcze wcześniej, to wydaje mi się, że faktycznie trochę Detal Żywiecki w tym momencie mógłby pełnić trochę rolę takiego przewodnika.
Ale umówmy się, że niektórzy też traktują Żywiec jako Śląsk, więc mnie też boli ta granica.
Natomiast no bardzo ten żywiec to ceniam i wydaje mi się, że to moje podejście do tego, czym dla mnie jest być żywca, też jest już czymś innym.
Ja ciągle podkreślam wszędzie, że jestem z żywca i że żywiec jest dla mnie bardzo ważny.
Ja trochę mnie zatrzymuje to, jak mówisz o tym, że stąd jesteś, że ten żywiec jest dla Cię ważny i jest Twoim domem, ale też ja trochę o tej tożsamości myślę w kontekście, bo z jednej strony mamy tych
To jest pieśń też tak naprawdę współczesna, tego, że Żywiec przyjął tych górali do siebie, czy ich wpuścił za most.
Jestem jak najbardziej za i też miałem okazję współtworzyć, nie wiem czy pamiętasz ten projekt Smart Żywiec, to tam w ramach tego jedną z rzeczy był przewodnik.
Związany z żywieckimi, z obłockimi Żydami.
To ciekawostka, którą ja też często opowiadam moim gościom, że Żywiec jest jednym z niewielu miast.
To kto dziś tworzy ten Detal Żywiecki?
Więc pierwszą grupą Detalu Żywieckiego to tworzyłem ja razem z Izabelą Szymańską, z Pawłem Wiśniowskim, z Magdaleną Molendą, z Pawłem Głazowskim, z Agatą Tomiczek-Szuran.
Tak jak Fundacja Górom tworzy swoje archiwum ludowe, tak właśnie myślę, że Żywiec też zasługuje na swoje archiwum miejskie.
Pierwszym projektem z zeszłego roku w ramach Działaj Lokalnie staraliśmy się rozpocząć takie działanie, to znaczy skupiliśmy się tam na kolekcji jednej osoby, już wspomnianego Irenę Szaseneckiego, więc zbieraliśmy i pocztówki, i zdjęcia przedstawiające dawny Żywiec, zeskanowaliśmy je i mamy gdzieś na dysku.
Bo gdybyśmy chcieli zrobić na przykład szlak architektury drewnianej w żywcu, to musielibyśmy spędzić na tym cały dzień i przejść przez cały Żywiec, bo tych obiektów jest tak mało i są tak rozrzucone, że trzeba by było przejść całe miasto tak naprawdę.
To było jeszcze przed tymi wycieczkami, które się odbywały w ramach 5 razy Żywiec.
Na pewno dobrze też wspominam spacer, który prowadziłem, to chyba było w zeszłym roku lub dwa lata temu, prowadziłem spacer szlakiem secesyjnych drzwi żywieckich z kolei.
Mam nadzieję, że uda się już w przyszłym roku zrobić coś takiego, co również nie jest pomysłem oryginalnym, również jest skopiowanym z innych inicjatyw odbywających się nie tylko w Polsce, czyli Żywieckie Dni Otwartych Drzwi.
Żywiec chyba łatwiej się docenia wtedy, kiedy się z niego wyjedzie i później się do niego wróci.
Tak, Detal Żywiecki jest grupą otwartą.
Na pewno wspierające byłyby też remonty poszczególnych obiektów, a wiem, że to też jest skomplikowana kwestia, wymagająca jednak funduszy, wsparcia niejednokrotnie, więc na pewno chciałbym, żeby żywiec takie wsparcie otrzymał.
Ja mam takie marzenie o tym, że Żywiec staje się na tyle bogatym miastem albo po prostu znajduje się inwestor, który...
Ostatnie odcinki
-
Maciej „Kamer” Szymonowicz — Beskidzki artysta ...
10.12.2025 09:53
-
Maciej Pępek o detalu żywieckim
23.11.2025 12:12
-
dr hab. Kazimierz Sikora profesor UJ - o gwarze...
29.10.2025 09:54
-
Ewelina Kliś - Przewodnicząca Rady Gminy Łodygo...
01.10.2025 19:54
-
Anna Jafernik z Żywieckiej Fundacji Rozwoju o a...
13.09.2025 06:34
-
Tomasz Habdas - W Szczytowej Formie o Himalajac...
28.08.2025 18:21
-
Magdalena Kidoń-Staszek z kina Janosik w Żywcu
14.08.2025 07:23
-
Basia Matusiak, Dawid Broda ze Stowarzyszenia P...
31.07.2025 10:36
-
Rafał Bałaś z Fundacji Górom – o łączeniu trady...
17.07.2025 10:25
-
Gabriela Gibas-Psuturi z Żywieckiej Fundacji Ro...
02.07.2025 19:41