Mentionsy

Ameryka dla Zaawansowanych
Ameryka dla Zaawansowanych
19.11.2025 06:27

Amerykański mit i prawda o Ameryce, czyli jak wyjątkowość ukształtowała politykę i społeczeństwo USA

Mit może być drogowskazem albo zasłoną. Amerykański mit od początku działał jak jedno i drugie. W tym odcinku zaglądam pod powierzchnię opowieści, którą Stany Zjednoczone stworzyły na własny temat. To opowieść o kraju pewnym swojej misji, ale także o społeczeństwie, które przez dziesięciolecia uczyło się patrzeć na siebie jak na wzorzec i przestawało dostrzegać, że wzorce zawsze mają pęknięcia. I że te pęknięcia mówią często więcej niż deklaracje o wielkości.


Zastanawiam się, skąd bierze się przekonanie, że amerykański sen jest potwierdzeniem dziejowego przeznaczenia. Skąd ten odruch, który każe widzieć osobisty sukces jako dowód moralnej przewagi państwa. I dlaczego amerykański mit potrafi przetrwać każdą epokę, choć każda z nich dostarcza powodów, żeby go zanegować. W tle pojawia się prawda o Ameryce, ta mniej wygodna, związana z konkretnymi wyborami politycznymi, z wojną o symbole, z niechęcią do porównań z innymi demokracjami. To nie teoria akademicka, ale coś, co realnie wpływa na politykę w USA, na język debat, na rytuały życia publicznego.


Przyglądam się temu, jak elity amerykańskie używają wyjątkowości jako narzędzia. Widać to w dyskusjach o wolności słowa w USA, gdzie idea symbolicznej świętości ściera się z prawną ochroną najmocniejszych form protestu. Widać w polityce amerykańskiej, która dzięki mitowi buduje poczucie niepodważalnej racji, nawet gdy statystyki i porównania podważają pewne narracje. Widać w kulturze USA, która eksportuje amerykański styl życia jako obietnicę, choć sama zmaga się z konsekwencjami własnej historii.


To odcinek o tym, jak opowieści tworzą rzeczywistość. O tym, dlaczego amerykański mit jest tak odporny na fakty. O tym, co daje ludziom, ale też co im odbiera. I o tym, że wyjątkowość nie jest cechą, którą można odziedziczyć. To projekt wymagający czegoś znacznie trudniejszego niż wiara w narodową misję. Wymaga odwagi, żeby patrzeć na siebie bez iluzji.


Jeśli chcesz lepiej zrozumieć współczesną Amerykę i jej społeczeństwo, zapraszam do śledzenia kolejnych odcinków „Ameryki dla Zaawansowanych”. W każdym tygodniu analizuję zjawiska, które kształtują politykę w USA, kulturę USA i historię USA, łącząc dane, źródła i kontekst. Jeśli chcesz wesprzeć projekt lub dołączyć do społeczności, odwiedź mój profil na Patronite: patronite.pl/adz Dziękuję za słuchanie!


Hosted on Ausha. See ausha.co/privacy-policy for more information.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 2 wyniki dla "Donald Trump"

Zwolennicy Donalda Trumpa wołają Make America Great Again, zaś ich oponenci kontrują America is already great.

Dziś mogłoby się wydawać, że Donald Trump jest największym orędownikiem koncepcji amerykańskiej wyjątkowości.