Mentionsy
#241 Marcin Wilk o biograficznej przygodzie z "Jedyną" Karoliną Lanckorońską
Odcinek #241, w którym z Marcinem Wilkiem w Krakowie rozmawiamy o jego książce "Jedyna. Biografia Karoliny Lanckorońskiej".
Zaczynamy od C jak celu: czego autor chciał się o Karli dowiedzieć i czego się finalnie dowiedział? Rozmawiamy o pisaniu B jak biografii postaci, które biografowi uciekają.
Pytam o E jak emancypację bohaterki, przyglądamy się jej życiowym wyborom, patrzymy z podziwem na to jak wieloma sprawami się zajmowała.
Pojawia się wątek W jak wspomnień Lanckorońskiej z czasu II Wojny Światowej, pytam o to, dlaczego jej zapiski czekały na publikację kilkadziesiąt lat.
Cały czas śledzimy kobietę na pierwszy rzut oka S jak silną i S jak surową ii próbujemy odpowiedzieć na pytanie, czy Karla była wśród ludzi S jak samotna. Pojawia się wątek C jak czułości i P jak przyjaciela.
A wszystko kręci się wokół K jak kolekcji oraz Polskiego Instytutu Historycznego.
W końcu wychodzi na to, ze biografia autorstwa Marcina jest kolejnym krokiem P jak przywracania nam pamięci o Karolinie Lanckorońskiej.
Szukaj w treści odcinka
Biografia Karoliny Lanckorońskiej w najnowszym odcinku Alfabetu Wojtusika, który powstaje dzięki wsparciu patronek i patronów na patronite.pl.
Czego ty się chciałeś dowiedzieć o Lanckorońskiej?
Jakie pytanie mi od razu zadał, a ja siadłem sekundę temu i czego chciałeś się dowiedzieć o Lanckorońskiej?
W przypadku Lanckorońskiej też tak trochę jest, że ona się poświęciła pracy społecznej, pracy naukowej na różnych etapach swojego życia i trochę z tej biografii mało wychodzi nam, o czym sam piszesz, takich elementów, czy ona kogoś kochała, czy była z kimś bardzo blisko, poza relacjami czysto rodzinnymi czy przyjacielskimi.
To jest o tyle ciekawe, że równocześnie ona sama budowała bardzo świadomie swój wizerunek też takiego życia codziennego i życia prywatnego, czego dowodem są te wspomnienia wojenne, które, gdy się czyta, masz takie poczucie, że one dają dostęp do takiej w miarę bliskiej Karoliny Lanckorońskiej i to jest o tyle cenne, dlatego że ona pokazuje nam się w kontekście wojennym.
Dotknijmy tego wątku wspomnień wojennych, bo on się przewija przez książkę, także już po wojnie, ponieważ po wojnie nie zostają one opublikowane, te wspomnienia, chociaż są już spisane i tak naprawdę musimy czekać jeszcze kilka dekad, żeby do tego doszło, co stoi za powodem tak późnej publikacji, bo mam wrażenie, że to też trochę opowiada o samej Lanckorońskiej.
Trochę o Lanckorońskiej, trochę o czasach, no bo te wspomnienia, Lanckorońska bardzo związana z Polską, z kontekstem też polskim, ląduje za granicą, to nie jest jej wybór tak do końca, zostaje w Rzymie i zmienia się trochę jej perspektywa, ta perspektywa jest jeszcze szczególna.
Bo to jest, myślę, ważne w kontekście w ogóle patrzenia na, dobra użyję tego słowa, spuściznę po Karolinie Lanckorońskiej w jej znacznej części tak naprawdę, tej działalności naukowej.
londyński, czy właśnie ta kultura paryska, czy podparyska, a Rzym Lanckorońskiej był znowu takim miejscem, które znano, o którym wiedzieli wszyscy, którzy byli
Ja na przykład znalazłem w trakcie pracy nad biografią Lanckorońskiej taką korespondencję obejmującą wiele dekad pomiędzy
Więc ona bardzo dużo miała też takich, mówię o Lanckorońskiej, bardzo dużo miała nieformalnych relacji, które tworzyły sieć właśnie znajomości, też później pomocy, bo ten Polski Instytut Historyczny, on się też rozwinął w taką, w takie miejsce, które było kojarzone właśnie też z takim budowaniem
To zdanie jeszcze z samej Lanckorońskiej, moją ziemską boginią jest nauka polska, ale jest formalnie po historii sztuki.
I też przebijanie czegoś, co dzisiaj nazywamy szklanym sufitem na przykład, bo to w przypadku Krainy Lanckorońskiej jest szczególnie istotne, bo to jest jedna z pierwszych docentek.
Karolina Lanckorońskiej i ona zrobiła habilitację jako jedna z licznych Polek przed 1939 rokiem w środowisku, no nie do końca tak przychylnym też kobietom, robiącym kariery na wyższym poziomie, bo to też należy powiedzieć, bo my mówimy o
No i dobrze, i mogą sobie robić magisterium, no ale doktorat to już jest jeszcze coś więcej, a kolejne etapy, profesora, no to w ogóle to już jest prawie, że temat tabu i to przełamuje ta kariera akademicka Karoliny Lanckorońskiej, która...
Jak to się wpisuje w biografii Lanckorońskiej, która z jednej strony właśnie jest wychowana w tym takim tradycyjnym etosie arystokratycznym.
Syn Antoni jest przyrodnim bratem Karoliny Lanckorońskiej, bo jest z innego małżeństwa.
I jest z małżeństwa z taką ukochaną Franciszką, ukochaną Karoliną Lanckorońskiego, najbardziej ukochaną, bo związek z tą matką Lanckorońskiej już nie był tak bardzo udany jak z Franciszką, która rodząc Antoniego zmarła.
I Karol, ojciec Karoliny Lanckorońskiej, ojciec Antoniego, w zasadzie przez całe życie, do końca swoich dni, prawie na łożu śmierci, jak mówi, jak głosi historia,
I teraz wracając do Karoliny Lanckorońskiej, mi się wydaje, że ta rodzina, te relacje rodzinne, to co się działo we wczesnych latach Lanckorońskiej, poza tym oczywiście poukładanym, zrytualizowanym dniem i tym właśnie takim laboratorium tych emocji, nie zawsze powiedzielibyśmy zdrowych, to bardzo mocno ukształtowało i też
Odpowiedzi na pytania, które wyrastają z nas dzisiaj, ale które dla Karoliny Lanckorońskiej w ogóle miałyby, albo byłyby unieważnione, albo miałyby zupełnie inny kształt, bo ona po prostu z innego materiału została stworzona.
Taka, którą możemy sobie jeszcze dopisać i być może znajdą się też różne źródła i dokumenty, które pokażą nam te relacje Karoliny Lanckorońskiej z różnymi postaciami albo jej stosunek do rzeczy, które działy się historycznie i kulturowo w Europie.
Państwo sobie możecie, czytając jedyną, stworzyć własny obraz Karoliny Lanckorońskiej i to jest chyba najfajniejsze w ogóle w biografiach.
Marcin Wilk, jedyna biografia Karoliny Lanckorońskiej.
Tymczasem książkę, jedyna biografia Karoliny Lanckorońskiej odkładam na półkę.
Ostatnie odcinki
-
#243 Bernard Gromek i czas "Revolterium"
16.04.2026 22:05
-
#242 Igor Brejdygant i jego "Zemsta"
09.04.2026 22:05
-
#241 Marcin Wilk o biograficznej przygodzie z "...
26.03.2026 23:05
-
#240 W co gra z nami Ewa Karwan-Jastrzębska w p...
19.03.2026 23:05
-
#239 Magdalena Parys. "Floren" i bezcenna wolność
12.03.2026 23:05
-
#238 Anna Arno. "Do Pana kieruję moje milczenie...
05.03.2026 23:05
-
#237 Hanna Jankowska o prozie Iljasa Churiego n...
26.02.2026 23:05
-
#236 Maciej Siembieda i "Gołoborze" - opowieść ...
19.02.2026 23:05
-
#235 Marcin Oskar Czarnik i "Trzy dni, trzy noc...
05.02.2026 23:05
-
#234 Joanna Karasek. "Przylądek Trafalgar" i ...
29.01.2026 23:05