Kryzys w Czarnogórze, wybory w Serbii | Studio wschodnie

Oczywiście tutaj, jeżeli się pojawia temat Unii Europejskiej, który nie jest mimo wszystko w czasie tej kampanii aż tak ważny, no to obecni złożący mówią, że tak jak najbardziej celem Serbii jest przystąpienie do Unii Europejskiej, ale w międzyczasie, zanim to się Wydarzy dla rządu, dla rządzącej partii najważniejsze jest odbanie o interesy Serbów, odbanie o ich godność, dumę, ponieważ tego nie jest w stanie w żaden sposób zagwarantować ruch studencki. Jak przejrzymy okładki różnych czasopism propagandowych mediów kontrolowanych przez obecną władzę, no to dowiemy się, że ten ruch studencki to jest tak naprawdę takie ciało obce, sterowane, wspierane przez wrogów Serbii, więc gdzieś tutaj ten czynnik zewnętrzny cały czas się

Co wynika między innymi właśnie z faktu, że ta rywalizacja jest naprawdę ostra i ona będzie jak to się mówi na żyletki później wynik i ruch studencki dobrze wie, że jest Znacząca grupa Serbów, która chce utrzymania bardzo dobrych relacji z Rosją, utrzymania relacji z Chinami, jest w pewien sposób sceptyczna wobec Unii Europejskiej, jak najbardziej chce tutaj zachowania, uznawania, nie doprowadzenia do tego, że Serbia uzna Kosowo za niepodległe państwo. I głosy tej części elektoratu dla ruchu studenckiego też są ważne, więc nie może ruch studencki wypowiadać się na te tematy, nawet jeżeli są tam inne opinie w ramach ruchu studenckiego, aby nie zrazić do siebie części tego elektoratu, który mógłby zostać w domu, nie zagłosować albo pójść i zagłosować na obecnie rządzących, bo to obecnie ruch studencki w czasie tej kampanii wyborczej ma największe szanse do tego, aby

Trudno jest przesądzać właśnie z tych wielu powodów. Wiele znaków zapytania, jak słyszymy, ale jeszcze na koniec tego wątku chciałem zapytać panią profesor o też jakby kwestie międzynarodowe, to znaczy jak wynik tych wyborów może wpłynąć na proces integracji europejskiej Serbii, Chyba niespecjalnie biegnący szybko dzisiaj, tak bym powiedział i na kształtowanie czy budowanie relacji Serbii z sąsiadami i z Unią Europejską w związku z procesem integracji.

Tak naprawdę od kilku lat, gdy mówimy o relacjach Serbii z Unią Europejską i ocenimy negocjacje, które się cały czas toczą, możemy powiedzieć, że mamy do czynienia ze stagnacją. Serbia nie jest w stanie otworzyć żadnych kolejnych rozdziałów, pomimo tutaj ciągłych deklaracji, że jak najbardziej dla Serbii kierunek jest jeden, czyli członkostwo uzyskanie członkostwa w Unii Europejskiej, to tak naprawdę te negocjacje w ogóle nie posuwają się do przodu. Te ostatnie dwa lata widać, że władze są Tak praktycznie skoncentrowane na tym, co się dzieje w państwie i musiały sobie też jakoś radzić z protestami studenckimi.

To ostatnie lata, właśnie stagnacja w negocjacjach akcesyjnych, I też stanowisko Unii w wielu kwestiach wpłynęły na to, że społeczeństwo, poparcie dla wstąpienia Serbii do Unii Europejskiej jednak spada. No i widzieliśmy też nawet postawę przywódców europejskich, którzy do samego końca nie byli w stanie wprost krytycznie podejść do działań Serbii do tego w jaki sposób władza traktuje protestujących. Dopiero w ostatnim czasie te głosy bardziej krytyczne się pojawiają. No ale z drugiej strony Unia Europejska też prowadząc te rozmowy chciałaby mieć jakiegoś partnera.

A tak jak powiedzieliśmy ten ruch studencki jest takim konglomeratem. Tam nie ma jednego lidera, który byłby w stanie byłby właśnie tym Partnerem do rozmowy. Więc to jest ciekawe, jak po wyborach, kto taką rolę będzie pełnił. Może to nie będzie jedna osoba, może to też będzie więcej osób. Ale tak, tutaj kwestia przyszłości, kwestia relacji z Unią Europejską też stoi pod znakiem zapytania. Ale na pewno jest to moment, Od którego może zacząć się poprawa tych relacji i może nastąpić jakieś przyspieszenie, ponieważ tak jak mówię jest obecnie stagnacja.

No ale nie ukrywajmy tutaj z punktu widzenia Serbii, ale też Unii Europejskiej, Ważnym elementem procesu akcesyjnego są rozmowy z Kosowem, z władzami w Prysztynie, czyli kwestia normalizacji relacji i ten dialog z władzami w Prysztynie także jest zamrożony i trudno jest przewidywać teraz, na ile nowe władze, jeżeli dojdzie do zmiany, będą bardziej otwarte na dialog i chęć osiągnięcia jakiegoś porozumienia w tej kwestii. No i w takim razie jak słyszymy, różne scenariusze leżą na stole, dużo niewiadomych w związku z przedterminowymi wyborami parlamentarnymi w Serbii, które odbędą się 25 października.

Jego dalszy przebieg będzie istotnym testem zdolności czarnogórskiej klasy politycznej do osiągania kompromisów, zwłaszcza w kontekście reform związanych z procesem akcesyjnym do Unii Europejskiej. O co właściwie chodzi pani profesor? Tak, tutaj jesteśmy po uzyskaniu informacji, że faktycznie Czarnogóra po twierdzeniu, że Czarnogóra jest liderem, jeżeli chodzi o negocjacje egzcesyjne i wciąż ten cel, aby stać się kolejnym członkiem Unii Europejskiej w 2028 roku jest możliwy. Ostatnio udało się zamknąć kolejne rozdziały trzy. Więc Czarnogóra ma zamkniętych tych rozdziałów 21 z 33, które są objęte negocjacjami.

No i celem jest, aby wkrótce zamknąć wszystkie. Ale też, żeby ten proces jednak negocjacyjny został zamknięty, niezbędne jest dokonanie zmian w konstytucji w tym państwie. I aby zmienić konstytucję, wymagana jest większość dwóch trzecich. No i obecnie rządzący, obecnie obecna koalicja rządząca składająca się z kilku ugrupowań nie posiada takiej większości, więc niezbędne jest porozumienie się z opozycją i takie porozumienie co do kwestii zmiany konstytucji, które następnie umożliwią zakończenie negocjacji no i przystąpienie Czarnogóry do Unii Europejskiej zostało już wcześniej osiągnięte latem Tego roku opozycja powiedziała, że będzie wspierać te wysiłki rządu, aby ten proces jak najszybciej się zakończył i też będzie głosować nad ustawami, nad zmianami w samej Konstytucji.

Takie osoby znalazły się w rządzie dopiero W obecnym rządzie, czyli od 2006 roku, kiedy Czarnogóra ogłosiła niepodległość. Zresztą, zdaje się, był przeciwny tej... W ogóle był przeciwny niepodległości. Czarnogóry uważał, że powinna ona być, pozostać częścią w ramach wspólnego państwa z Serbią. Był przeciwko członkostwu Czarnogóry w NATO. Opowiada się za członkostwem w Unii Europejskiej. I on wystartował w ostatnich też wyborach prezydenckich i to było ciekawe, ponieważ on w czasie swojej kampanii wyborczej zmienił się może nie o 180 stopni, ale w znaczący sposób, ponieważ zaczął kreować siebie jako polityka koncyliacyjnego, gotowego, aby osiągnąć porozumienie, aby jednak te podziały silne w społeczeństwie czarnogórskim łagodzić, czyli te podziały głównie między czarnogórcami i Serbami, czyli też osobami, które były za niepodległością Czarnogóry, a tymi, które były przeciw.

Pozycji w państwie i nie może z takim przewodniczącym parlamentu Czarnogóra przystąpić do Unii Europejskiej. Zresztą to nie był pierwszy wniosek opozycji o jego odwołanie, już trzeci. Więc tutaj widzimy znowu tę rywalizację w tym bloku pro-czarnogórskim pomiędzy blokiem pro-czarnogórskim a pro-serbskim w kontekście odwołania przewodniczącego parlamentu Andrija Mandića. Ostatecznie 13 października Zgromadzenie Czarnogóry odrzuciło w tajnym głosowaniu wniosek o odwołanie Mandlicza. Tak gwoli informacji tylko przypomnę, że za jego odwołaniem opowiedziało się 37 deputowanych, a 41 było przeciw.

Jednocześnie pokazuje, że przecież kiedy jest przewodniczącym, parlament przegłosował wiele ustaw, które umożliwiły przyspieszenie procesu integracyjnego Czarnogóry z Unią Europejską. Wobec tego opozycja dąży do tego, aby tylko Wzmacniać napięcia w państwie i przez to zablokować ten proces i potem obarczyć winą właśnie niego samego. No więc on tutaj jest bardzo taki powściągliwy i to jest fakt. Nigdzie nie powiedział, że tutaj wychwala to, co robił zbrodniarz Radko Mladic, ale wiemy, jak zachowywał się w przeszłości, jak blisko był jednak z tym nurtem serbskich nacjonalistów.

Bardziej umiarkowany elektorat ten serbski, czyli Andrija Mandić i ten taki radykalny elektorat serbski Milan Kneziewicz. To też jest ciekawe. Na ile Andrija Mandić w tej swojej zmianie jest wiarygodny, a na ile nie? Bez wątpienia jest to ciekawe, a jeszcze na koniec chciałem Panią Profesor zapytać o, właściwie pytanie już padło w tej rozmowie wcześniej w kontekście serbskim, to znaczy i chciałbym je zadać w kontekście czarnogórskim, to znaczy jak ta sytuacja w Czarnogórze, czy ona może wpłynąć na proces integracji Czarnogóry z Unią Europejską? Może wpłynąć, ponieważ jeżeli nie dojdzie do zmian konstytucyjnych teraz, to znaczy większość zagłosuje przeciwko wprowadzonym zmianom, to zgodnie z prawem kolejne głosowanie w parlamencie może nastąpić

Po upływie roku, więc w sposób znaczący może opóźnić ten proces akcesyjny, a wiemy, że czas jest teraz, który Czarnogóra musi wykorzystać, aby faktycznie stać się tym kolejnym członkiem, więc te napięcia realnie mogą opóźnić proces, ale cały czas jest jeszcze troszeczkę czasu na to, aby to porozumienie faktycznie zostało osiągnięte i tutaj nie da się ukryć, że bez roli Unii Europejskiej, przedstawicieli Unii Europejskiej w Czarnogórze będzie to trudne, ale Kwestie wewnętrzne to jest jedna sprawa, a druga to też kwestie relacji z Chorwacją. Tutaj Czarnogóra też jest, byśmy otworzyli kolejną przestrzeń problemów, ponieważ Chorwacja wciąż blokuje zamknięcie dwóch rozdziałów negocjacyjnych i tutaj Czarnogóra jednocześnie, starając się uporać z problemami wewnętrznymi, musi w jakiś sposób osiągnąć porozumienie także