Elektryfikacja po polsku | Czyste technologie

Czyste technologie to audycja, w której rozmawiamy o przyszłości polskiego przemysłu. W czterech podcastach przyglądamy się produkcji, wykorzystaniu i skalowaniu technologii służących redukcji emisji i zapotrzebowania na paliwa kopalne. Z moimi gośćmi i gościniami zastanawiamy się, jak kształtować politykę przemysłową, mądrze wspierać dalszy rozwój czystych technologii w Polsce, budować polskie przewagi na arenie międzynarodowej. Seria powstała we współpracy z Forum Energii, a jej inspiracją jest raport Czyste technologie. Konkurencyjna Polska. Link do tej publikacji znajdziecie w opisie odcinka. Julia Cydejko, zapraszam. W serię Czyste technologie kończymy strategiczną rozmową o przyszłości tego sektora w Polsce. W poprzednich odcinkach zastanawialiśmy się, które technologie rokują najlepiej, jak wygląda ich dostęp do finansowania i jak umacniać pozycję Polski na arenie międzynarodowej.

Dziś spróbujemy odpowiedzieć na pytanie, jak połączyć wszystkie elementy układanki w strategię, która wytrzyma próbę czasu. Moimi gośćmi są prezeska Forum Energii Joanna Maćkowiak-Pandera i prezes Instytutu Zrównoważonej Gospodarki, były minister środowiska Marcin Korolec. Julia Cudejko, zapraszam. Witam Was serdecznie w tym kończącym odcinku naszej serii. Chciałabym zacząć od takiego pytania, które trochę połączy naszą rozmowę z poprzednim odcinkiem dotyczącym właśnie pozycji Polski na arenie międzynarodowej. Zastanawialiśmy się tam między innymi, czy powinniśmy postrzegać Polskę jako kraj silny czy słaby. Wówczas rozmawialiśmy o sprawach międzynarodowych, ale teraz chciałabym, żebyśmy porozmawiali o strategii przemysłowej i zastanawiam się, czy te prace, które już jakoś tam się toczą,

Po ataku Rosji na Ukrainę i teraz widzimy, że to co nas ciągnie naprawdę w dół to jest ogromne uzależnienie od importu paliw. My na ten cel wydajemy ponad 100 miliardów złotych w 23 roku średniorocznie, a w 23 roku ponad 200 miliardów. Ceny paliw to jest na rynku globalnym i też w tej sytuacji, która się zmieniła. To znaczy, że po prostu następuje wrogie wykorzystywanie zależności paliwowej do wywierania presji wzajemnej, bo tu już widzimy Rosja, Stany Zjednoczone, właśnie Iran, Chiny, że to się stał element strategicznej walki, konkurencji i my do tego powinniśmy podejść naprawdę poważnie. Został przyjęty w zeszłym tygodniu wreszcie Krajowy Plan na Rzecz Energii i Klimatu, który przewiduje pewne procesy i już nie dyskutując z tym, czy on jest bardzo dobry, czy średnio dobry, dobrze, że jest i na pewno to jest jakaś jakościowa zmiana.

Znaczy w każdym razie one nie są na wiecach wywoływane, a precz z modernizacją przemysłu czy inwestycjami w przemyśle. Więc tak chciałbym odpowiedzieć na twoje pierwsze pytanie. Czyli innymi słowy, ty rekomendowałbyś formułowanie czy kształtowanie strategii przemysłowej na bazie tych wspólnych mianowników, które mamy niezależnie od podziałów politycznych? To jest ważna decyzja, nie? Możemy iść w ambitną, trochę taka decyzja jak między scenariuszem ambitnym i scenariuszem bazowym w kapejku. Mamy scenariusz tzw. zrównoważonej transformacji i mamy scenariusz ambitny, który tak naprawdę jest scenariuszem domyślnym, no bo jego założenia są takie, W krajowym planie na rzecz energii i klimatu, że wdrażamy dodatkowe działania, które i tak musimy wdrożyć, bo one w większości wynikają z przepisów unijnych, nie?

Popytu, stabilnego popytu jako element, w którym konkurencyjny przemysł może się rozwijać. I tutaj nawet warto podać ten przykład polityki energetycznej Polski czy Krajowego Planu na Rzecz Energii i Klimatu, który zawsze był traktowany jako coś, czego w ogóle lepiej nie mieć. Nie pokazywać. Jak już się pokazywała polityka energetyczna, to ona była zdezaktualizowana, w związku z tym niczego nie napędzała. Co najwyżej uspokajała grupy górników i tego konserwatywnego biznesu, obiecując im, że wszystko będzie tak, jak było, nic nie musicie robić, my wam kasy dorzucamy. Jak mówimy o kryzysie fiskalnym w tej chwili, no to naprawdę spójrzmy na to, jak podchodzimy do górnictwa w tej chwili, gdzie coraz większe tak naprawdę Dotacje do górnictwa płyną, nie dając nic w zamian, to jest tylko po prostu odwlekanie decyzji w czasie, więc mówiąc o tym, jak to wsparcie powinno wyglądać, to myślę, że po pierwsze są to koszty capexowe, czyli inwestycyjne, ale też to są koszty operacyjne.

Bo jeżeli przemysł inwestuje na przykład w elektryfikację, zrobiliśmy super analizę o elektryfikacji przemysłu ciepła przemysłowego właściwie, która pokazuje ogromny potencjał zmniejszenia importu gazu o 3 miliardy metrów sześciennych, stabilizowania też inwestycji w modernizację i wiele korzyści, które z tego wynikają. I tam nawet nie koszty capexowe są problemem. Technologie już wszystkie są, nic nie trzeba wynajdować. Problemem są koszty energii też, bo po tym jak już ten przemysł się zelektryfikuje, to nie wie jak będą wyglądały ceny energii, więc wsparcie na przykład elektryfikacji przemysłu energochłonnego powinien być też bardzo ważną metodą realizacji strategii przemysłowej. Ale oczywiście to są też zamówienia publiczne, to co się w tej chwili dzieje, tak zwany komponent krajowy local content, to co Ministerstwo Aktywów Państwowych prowadziło, to jest jakiś krok, aczkolwiek bardzo słaby, no bo KPI jest prezesów spółek Skarbu Państwa oceniające to, czy oni dbali o local content czy nie, no to powiedzmy sobie szczerze, że to jest dosyć lekki element polityki.

Oczywiście są też zalety takiego położenia, ale wracam tutaj do raportu, który Forum Energii opublikowało już kilka tygodni temu o tym selektywnym wspieraniu strategicznych sektorów, więc może to jest właśnie ta historia, Z jednej strony korzystania, z drugiej strony takiego uświadamiania sobie sytuacji, w której jesteśmy, żeby strategicznie dobierać te branże, które wymagają wsparcia. I powiedziałaś bardzo ważną rzecz, to znaczy, że właśnie nie jesteśmy w najgorszej sytuacji. Ja uważam, że ogólnie my jesteśmy w bardzo dobrej sytuacji. To znaczy mamy sytuację, w której Notujemy duże wzrosty gospodarcze, jednocześnie jeszcze mamy pieniądze, chociaż widzimy, że napięcie fiskalne będzie tylko rosło. To jest taki moment właśnie bardzo racjonalizowania wydatków. Jak pytasz po stronie państwa, co jest potrzebne, to moim zdaniem brakuje koordynacji właśnie.

Spójrzmy może w zasłony miłosierdzia nad tymi Excelami Komisji Europejskiej, która musiała udowodnić, że w 50 roku będziemy neutralni klimatycznie i tym instrumentem, który sztukował resztki, których brakowało był pomysł na to, że zwodorozujemy ten czy inny sektor, ale ja myślę, że ten Raport, który Forum Energii przygotowało, identyfikujący polskie silne strony w obszarach czystych technologii, nie mógł się ukazać w lepszym momencie, bo na początku marca komisja zaproponowała taki akt prawny, rozporządzenie, Industrial Accelerator Act.

Do tego właśnie wykorzystać te czyste technologie. O których mówimy i właśnie ta świadomość tego, jakie mamy strategiczne specjalizacje, dlaczego plany i powaga taka rządu jest potrzebna i w ogóle polityków, bo też po drugiej stronie, żeby nie straszyć transformacją energetyczną, tylko zrozumieć, że to jest nasz cel strategiczny w tej chwili. Jeżeli my nie zmniejszymy zależności od importu paliw kopalnych, to po prostu następna Władza, która przyjdzie, też będzie miała te problemy, których mamy, a my tych surowców też nie mamy. Ale to, co jest bardzo ważne i gdzieś umyka, że my naprawdę musimy odważnie reformować rynek i dbać o niskie ceny energii, o przynajmniej utrzymujące się na stałym poziomie ceny energii elektrycznej, bo w tej chwili to jest tak, że wszyscy właśnie wołają o wsparcie, wszyscy domagają się wsparcia, a nasze państwo nie ma odwagi w cięciu tych wydatków i optymalizacji ich i głębokich reformach, które są potrzebne, żeby zintegrować

System energetyczny, dostarczyć tanią energię systemowi, który działa na bazie zmiennych źródeł odnawialnych, które po prostu pracują inaczej niż konwencjonalne źródła i jednocześnie właśnie rozwijać elastyczność, wspierać tych odbiorców, którzy mają potencjał elektryfikacji, Na przykład w przemyśle, w gospodarstwach domowych, po stronie pomp ciepła. I to jest duża rewolucja, która nas czeka, ale moim zdaniem elektryfikacja stanie się hasłem przewodnim na następne wiele lat. I to będzie nasz mega trend. Właśnie o tym jest ta nasza analiza, jak spowodować, żeby jak najwięcej pieniędzy, potencjału przemysłowego, miejsc pracy pozostało w Polsce. I myślę, że to jest refleksja, z którą naszych słuchaczy i nasze słuchaczki możemy zostawić.

Ja też mam nadzieję, że to pojęcie elektryfikacji w ogóle wejdzie pod strzechy i elektryfikacja przestanie oznaczać to, co robiliśmy 100 lat temu, kiedy doprowadzaliśmy energię elektryczną do wsi. To nawet było nie tak 100 lat temu, to było chyba trochę później nawet. No i tak, i tak. Zależy, gdzie te wsie były położone. A zamieni się pojęcie elektryfikacji właśnie w domenę czystych technologii i nowoczesności i rozwoju. Bez której elektryfikacji nie będzie. Jak mieć, mieć. A moimi gośćmi była prezeska Forum Energii Joanna Maćkowiak-Pandera i prezes Instytutu Zrównoważonej Gospodarki i były minister środowiska Marcin Korolec. Dziękuję bardzo. Dziękujemy. To już wszystko w serii Czyste technologie, którą przygotowaliśmy we współpracy z Forum Energii.

Zapraszam do odsłuchania poprzednich odcinków. Zastanawiamy się, które technologie warto wspierać, jak finansować ich rozwój i jakie przewagi Polska i Europa mają w tym obszarze na arenie międzynarodowej. Zachęcam też do lektury raportu Czyste technologie. Konkurencyjna Polska, w którym Forum Energii analizuje kierunki rozwoju krajowego przemysłu do 2030 roku. A wszystkie podcasty Polityki Insight znajdziecie na większości platform streamingowych. Julia Cudejko, do usłyszenia.