Mentionsy

Portal o historie.eu zaprasza do obejrzenia i wysłuchania debaty: Komunistyczne pomniki w przestrzeni publicznej. Dylematy trudnego dziedzictwa

W sierpniu 2022 roku na jednym z portali PAP opublikowano wypowiedź dra Karola Nawrockiego, w której prezes IPN stwierdził: 

„W ciągu ostatnich trzech miesięcy usunęliśmy 20 sowieckich pomników, ale na naszej liście jest ich 60. To bardzo szybkie tempo, ale chciałbym być tym prezesem IPN, który dokończy proces dekomunizacji w Polsce.” 

W spotach publikowanych w internecie prezes IPN nawołuje do usuwania pomników powstałych w czasach Polski Ludowej. W wielu miejscowościach odbywa się demontaż monumentów. Czy podobny los spotka pomnik Wyzwolenia Ziemi Warmińskiej i Mazurskiej w Olsztynie autorstwa Xawerego Dunikowskiego? O olsztyńskim monumencie Nawrocki mówi następująco: 

„Pomnik ten jest przede wszystkim  ahistoryczny, bo dotyka wydarzenia,  którego nie było. Rok ’45 nie był wyzwoleniem.  Pomnik ten nie powinien stać w przestrzeni  wolnego, pięknego polskiego miasta (...) dlatego,  że jest pomnikiem oddającym cześć i honor tym,  którzy mordowali, którzy gwałcili, którzy palili. [...] Instytut Pamięci Narodowej będzie w zdecydowany  sposób dążył do tego, aby ten pomnik z przestrzeni  publicznej wolnego miasta Olszyna zniknął”.

W obronie olsztyńskiego pomnika stanął historyk i kulturoznawca prof. Robert Traba, który w liście otwartym do dra Karola Nawrockiego wyłuszczył i poddał krytyce błędy w argumentacji prezesa IPN. List został opublikowany na łamach portalu ohistorie.eu 

-- 

Konflikt wokół Pomnika Wyzwolenia Ziemi Warmińskiej i Mazurskiej autorstwa Xawerego Dunikowskiego w Olsztynie jest pretekstem do rozmowy o tym: (1) czym są i jakie funkcje pełnią pomniki w przestrzeni publicznej: (2) co rozumiemy pod pojęciem trudnego dziedzictwa, oraz (3) na czym powinien polegać proces dekomunizacji przestrzeni publicznej w przypadku uznanych dzieł sztuki. 

W dyskusji biorą udział: 

Prof. Robert Traba, ISP PAN 

Prof. Tadeusz J. Żuchowski, IHS UAM 

Prof. Jacek Friedrich, Muzeum Narodowe w Gdańsku 

Rozmowę prowadzi: Prof. Anna Ziębińska-Witek, Katedra Humanistyki Cyfrowej i Metodologii Historii UMCS w Lublinie  

Debata odbyła się na portalu ohistorie.eu w środę 16 listopada 2022 r. o godz. 17.00.

--

Realizacja wideo i podcastu: dr hab. Piotr Witek, prof. UMCS 

-- 

Wykorzystane w wideo zdjęcia pomnika Wyzwolenia Ziemi Warmińskiej i Mazurskiej autorstwa Xawerego Dunikowskiego w Olsztynie pochodzą ze stron IPN, Muzeum Warmii i Mazur. W materiale wykorzystano także zdjęcie pomnika wykonane przez Tomasza Waszczuka /PAP/, Igora Hrywnę, PhotoKrzysztof.blogspot.com.