Czechy pod wpływem Rosji - czy podzielą los Słowacji i Węgier?
W miniony weekend Czechy przeżyły największą demonstrację od upadku komunizmu - ok. 250 tys. osób wyszło na ulice przeciwko rządowi Andrzeja Babisza. Powód? Cięcia w obronności i próby przejęcia kontroli nad mediami publicznymi. Rozmawiamy o znaczeniu czeskiego modelu mediów publicznych, legendzie telewizji Wacławie Morawcu, spornym budżecie wojskowym i roli Czech w dostawach artylerii dla Ukrainy. Poruszamy też kwestie bezpieczeństwa, fałszywych operacji i zmieniających się nastrojów społecznych wobec wojny i uchodźców.
Podcast Polskiego Radia. Co tak bardzo oburzyło Czechów, że zorganizowano demonstrację, o której się mówi, że ona była największa od czasów upadku komunizmu? Wpuszcza w swoje otoczenie osoby ewidentnie powiązane z Kremlem. Jak my możemy być zmęczeni wojną, skoro my jesteśmy zmęczeni wojną, to są ci, co im bomby na głowę spadają. Dla mnie coś w rodzaju asekuracji, walizeczki z przyciskiem atomowym. Jak mi ktoś będzie chciał zrobić krzywdę, to ja tu mam odpowiednie narzędzia, bo jak nie będą robić tego, co chcemy, to je zagłodzimy. Po prostu Wschód. Magazyn Piotra Pogorzelskiego. Około 250 tysięcy Czechów protestowało w miniony weekend przeciwko rządom Andrzeja Babisza.
Największa stacja telewizyjna, nowa, prywatna, to jest PPF, czyli Renata Kelnerowa. Do niedawna, kiedy rozmawialiśmy ostatnio, jeszcze najbogatsza Czeszka, teraz najbogatszym Czechem jest młody strnat od koncernu zbrojeniowego. Tam doszło do zmian na czele rankingu, ale dalej mówimy o jednej z najbogatszych kobiet Nie tylko w Czechach, ale i w Europie i tak naprawdę chyba w setce najbogatszych osób na świecie. Do niej należy stacja. Premier Andrzej Babisz, zanim przepisy tego zakazały, bo przepisy czynnym politykom nie pozwalają na posiadanie mediów czynnym politykom, ale zanim te przepisy weszły w życie, miał koncern medialny Mafra, opiniotwórcze gazety, największą sieć stacji regionalnych.
Że dziennikarze nie są stojakami pod mikrofony i że bezstronność mediów nie polega na tym, że to był taki często powtarzany przez niego przykład bardzo obrazowy, że przy jednym mikrofonie posadzimy 5 minut dla Żydów, 5 minut dla nazistów, wyjdzie nam średnia, mamy bezstronne media, jest super. Tylko, że jednak na nim ciąży jakaś odpowiedzialność i że on Okamury zapraszać nie będzie. Długo się trzymał. Już po przejęciu władzy przez Andrzeja Babisza, po zaprzysiężeniu rządu jeszcze chyba w grudniu ubiegłego roku, telewizja rozstała się z jego wieloletnią wydawczynią z tego powodu, bo stwierdzono, że to jest jej wina.
Zresztą w tej telewizji też doszło w ostatnim czasie do różnych zmian na poziomie zarządzania, zmian niezwiązanych jeszcze z rządem Andrzeja Babisza, tylko tam rzeczywiście W zarządzie tej telewizji pojawiły się osoby, które mówiąc delikatnie, nie mają ochoty konfrontować się z władzami, więc jakby był to jakiś taki ukłon. Najpierw zwolniono jego wydawczynię, po czym trzy tygodnie temu na zakończenie swojego programu wyjął kartkę i przeczytał oświadczenie, że dalej w takich warunkach To nie widzi sensu, że dla niego najistotniejszą kwestią jest bezstronność, rzetelność i że w tych warunkach, jakie tu panują i wszystko wskazuje na to, że to będzie dalej szło w tym kierunku, on tutaj misji nie jest w stanie spełniać, dlatego z wielkim, ciężkim sercem, ale się z Państwem żegnam, do widzenia.
One miały rosnąć, miały rosnąć do wysokości 3%, a teraz zostały przycięte do mniej niż 2%, 1,73%. Premier twierdzi, że do dwóch i więcej nie będzie, ale realnie jak się zaczęto tam temu przyglądać, to jest tam niespełna 1,75. No to jest zgodne zresztą z zapowiedziami Babisza z kampanii wyborczej. To była jedna z rzeczy, które on obiecywał w programie wyborczym, że nie będą rosły wydatki na zbrojenia. I on obiecywał też, że będzie próbował rewidować największe zakupy zbrojeniowe poprzedniego rządu, przede wszystkim kontrakt z Lockheedem na zakup Ponad 20 myśliwców F-35. Oczywiście już wtedy eksperci mówili, że tego akurat nie zrobi i oczywiście tego nie zrobił.
Tam zaczął opowiadać, że no to już się z tym nie da nic zrobić. Z tego co wiem, to ten kontrakt z Rimentalem na kilkadziesiąt najnowszych Leopardów też nie został zrewidowany, więc to jakby... Tego nie rusza, natomiast rzeczywiście zablokował ten wzrost wydatków zgodnie z tym planem rządu, gdzie to docelowo miało dojść do tych 3%. To jest o tyle ciekawa historia i do tego trochę pił złośliwie w ostatnich dniach prezydent Peter Pawel po tym, jak się okazało, że premier nie chce, żeby to prezydent reprezentował Czechy na czerwcowym szczycie NATO. Dlatego, że Babisz chce sam wytłumaczyć. Przywódca NATO, dlaczego on obciął. Prezydent mu powiedział wprost, że w sumie to on tam powinien być, ale może lepiej, że go tam nie będzie, bo pan premier na pewno zdecydowanie lepiej wyjaśni sojusznikom, dlaczego nie wywiązuje się z zobowiązań sojuszniczych.
I to jest problem dla Babisza trochę, ponieważ Babisz... Trochę tańczy jednak na linię, gdzie po jednej stronie ma elektorat własny i politykę wewnętrzną, a po drugiej stronie ma to otoczenie zewnętrzne, z którym jednak chce żyć dobrze. To nie jest Robert Fico, który jest gotowy na konfrontację, na stanie się outsiderem. On raczej... Chce być akceptowany lubiany znajdować się mniej więcej powiedzmy w mainstreamie. Nie wiem ja sam jestem bardzo ciekaw jak to będzie tłumaczył jak to będzie tłumaczył np. Donaldowi Trumpowi gdzie on się też bardzo często Odwołuje się do Donalda Trumpa, odwołuje się do ruchu MAGA, a on to jeszcze pół biedy.
I widać było, jak Hillary Clinton siedzi taki... Ale kto to jest, nie? Natomiast telewizja Fox to od razu jakby pokazała, że zobaczcie, tutaj mamy ministra środkowoeuropejskiego kraju, który tak jak my uważa, że gender jest nasz człowiek. No i też takie złośliwe komentarze w ubiegłym tygodniu widziałem, bo Macynka się jakoś w najbliższym czasie wybiera do Waszyngtonu, że To będzie bardzo interesujące, jak wytłumaczy Donaldowi Trumpowi, dlaczego nawet, że już by ciężko było wytłumaczyć trzy, skoro Donald Trump mówi o pięciu, a my tutaj 1,75. No dobrze, ale poczekaj, bo ty mówisz, że generalnie Babisz chce być w tym mainstreamie. Z drugiej strony, no to on jest założycielem ruchu Patrioci dla Europy, którego zjazd się odbył w Budapeszcie, gdzie była między innymi Marie Le Pen.
Zauważyłem, że Babisza tam nie było. Ale Babisza, ale miał być. No on tłumaczył, że nie mógł dotrzeć ze względów bezpieczeństwa, bo w tym czasie doszło do podpalenia, to za chwilę w Pardubicach. Znaczy bo ty sugerujesz, że jakby on szukał wykrętu, tak? To tak wygląda. Moim zdaniem to tak dokładnie wygląda. Ale on sam to zakładał, sam zakładał ten ruch razem z Orbanem. Ale to jest Babisz. To jest Babisz, no. To nie jest pierwszy raz, kiedy on wykonuje najpierw jakieś bardzo gwałtowne ruchy, a potem jednak woli się cofnąć, schować trochę, gdzieś robić tło. Zobacz, że on z jednej strony rzeczywiście jest jednym z twórców patriotów dla Europy, ale z drugiej strony, po tym jak wrócił do rządu, bardzo usilnie pracuje na to, żeby odbudować swoje relacje z Emanuelem Macronem.
Premier Babisz ma problem, ponieważ konsekwentnie Ogranicza środki na obronność, również bezpieczeństwo wewnętrzne. Wpuszcza w swoje otoczenie osoby ewidentnie powiązane z Kremlem, na przykład taką prokremlowską działaczkę, która teraz mu będzie doradzać w sprawie wolności słowa. To typowo rosyjskie działanie. No więc ma trochę problem, ale wybrnął z tego problemu, muszę powiedzieć, w sposób, który mi zaimponował, ale znów nie osobiście, tylko ustami swojego zastępcy, wicepremiera Karla Hawliczka we wtorek.
Otóż na pytania w sprawie tego, że widzimy, że jest zagrożenie dla bezpieczeństwa i czy w tej sytuacji ograniczanie środków również np. na ochronę kontrwywiadowczą, czy ogólnie na bezpieczeństwo wewnętrzne, czy to jest najlepszy pomysł już niezależnie od tego, czy mamy do czynienia tutaj z działalnością terrorystyczną propalestyńską, czy mamy do czynienia z jakąś Wysublimowano operacją rosyjski służb, dodajmy nie pierwszą w historii Czech, bo przecież Rosjanie odpowiadają za wysadzenie magazynów amunicyjnych w Rybiecicach. I to, że poprzedni rząd Babisza de facto zerwał z Rosją wszelkie kontakty dyplomatyczne i został jako pierwszy europejski kraj, a drugi na świecie po Stanach Zjednoczonych wpisany na listę wrogów Federacji Rosyjskiej. Dzisiaj bycie na tej liście to już jakby...
To już nie jest żadna nobilitacja, są na niej praktycznie biorąc połowa świata. Natomiast w momencie, w którym ta lista powstawała, to Czesi dumnie mogli powiedzieć, i działo się to za czasów poprzedniego rządu Babisza, że trafiliśmy tutaj właśnie po tym, jak udowodnili, że Magazyny amunicyjne, magazyny, w których była składowana broń, sprzedawana Ukrainie, czy transportowana do Ukrainy, zostały wysadzone przez agentów GRU. Nomen omen tych samych agentów, którzy później próbowali zabić Nowiczokiem Siergieja Skripala i jego córkę w Londynie, bo to był taki moment, kiedy Czeska ambasada z racji dość liberalnego podejścia do Rosji ze strony Milosa Zemana i wcześniejszych rządów tak naprawdę mówiło się o tym, że Czechy są główną europejską rezydenturą operacji rosyjskiego wywiadu wojskowego i właściwie wszystko co się w Europie działo
Rząd mówi, że nie i że są mu niezbędnie potrzebne. Spór o to trwał dość długo i skończył się w ten sposób, że ostatnie słowo w tej sprawie ma rząd, że te samoloty nie trafią do ukraińskich sił zbrojnych. Natomiast tak naprawdę ja dalej nie wiem, czy one są potrzebne, czy nie. Czy nie trafią, bo Andrzej Babisz tanim kosztem chce pokazać tej części elektoratu, dla której jest istotne To, żeby nie wspierać Ukrainy, no a zaliczył tu już sporą wpadkę na samym starcie. Wpadkę też zresztą oczywistą dla ekspertów. Wcześniej obiecywał, że Czechy przestaną koordynować swój sztandarowy pomysł, inicjatywę amunicyjną, czyli inicjatywę, która zapewnia w tej chwili ukraińskiej armii ponad połowę amunicji artyleryjskiej w kalibrach, no tych podstawowych dla artylerii.
Babisz obiecywał, że jak wygra to będzie koniec za moją inicjatywę. Oczywiście jak wygrał, to inicjatywa trwa dalej. Tyle, że Czechy niczego do niej nie wkładają finansowo. Tyle, że Czechy do niej nigdy niczego nie wkładały finansowo, ale wkładały marginalnie, bo wkład Czech nie polegał na wrzucaniu pieniędzy, tylko na tym, że one jedyne potrafiły coś takiego zorganizować. Potrafiły Kupować tę amunicję z magazynów państw, które na przykład nigdy by tej amunicji nie sprzedały Stanom Zjednoczonym. Więc jakby kluczowe znaczenie Czech w ich inicjatywie amunicyjnej nie polegało na tym, że ono dorzuciło pół procenta, bo dosłownie dorzuciło pół procenta do tej zebranej kwoty tych... Obecnie już nie znamy dokładnych kwot, to jest wszystko tajne, ale mówi się o kilku miliardach euro do tej pory, o wartości kilku miliardów euro, tylko polegało na tym, że to mogą zorganizować i dalej to organizują pod Babiszem, również tyle, że nie wkładają do tego pół procenta nakładów.
Chociaż tej narracji akurat w Czechach nie słyszę. To jest polska narracja. No ale ona krótko u nas działała, ale była tak. Więc jest dość spora grupa społeczeństwa, w której ta niechęć rośnie. I to jest kanalizowane nie tylko przez SPD, ale delikatnie na antyukraińskich nutach grał również Babisz i Ano. Z tym, że nie na antyukraińskich nutach w sensie wspierania Kijowa. Tylko na antyukraińskich nutach w sensie takim antyuchodzczym, że no to trzeba przejrzeć, trzeba zobaczyć czy aby na pewno, czy wszyscy są uchodźcami, a czy powinniśmy im płacić tyle ile im płacimy, a płacimy im tak jak w Polsce znacznie mniej niż oni wnoszą do gospodarki, ale To tam było.
Pokazano wszystkie 15 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.