Mentionsy

Przeobrażenia zagościły w Innym Świecie. Zapraszamy do odsłuchu 6 odcinków - nagrań audio z wykładów w ramach cyklu ⁠⁠Przeobrażenia. Nienaturalna historia kryzysów środowiskowych⁠⁠.

Prowadzący i pomysłodawca cyklu to Przemysław Wielgosz: dziennikarz, wydawca i kurator. Redaktor naczelny polskiej edycji „Le Monde diplomatique”
#####

🌍🌎🌏🌍
W 1969 roku Sekretarz generalny ONZ U Thant zaprezentował raport, otwierający się słowami: “po raz pierwszy w historii ludzkości mamy do czynienia z kryzysem w skali światowej – kryzysem środowiska życia człowieka”. Przełom lat 60. i 70. to czas rosnącej świadomości, że problemy ekologiczne, wywołane działalnością człowieka mają charakter globalny, zagrażający ziemskim ekosystemom i w rezultacie – gatunkowi ludzkiemu. Publikacje takie jak 𝘚𝘪𝘭𝘦𝘯𝘵 𝘴𝘱𝘳𝘪𝘯𝘨 czy 𝘎𝘳𝘢𝘯𝘪𝘤𝘦 𝘸𝘻𝘳𝘰𝘴𝘵𝘶 ukazywały, jak produkcja przemysłowa, czy coraz bardziej uprzemysłowione rolnictwo obciążają środowisko, prowadząc do nieodwracalnych często zniszczeń i wyczerpywania nieodnawialnych zasobów. Był to też okres tworzenia pierwszych masowych ruchów ekologicznych, a kwestie związane z ochroną środowiska zaczęto postrzegać w coraz większym stopniu jako wyzwanie polityczne. W 1972 Konferencję ONZ w Sztokholmie zorganizowano pod znamiennym hasłem “mamy tylko jedną ziemię”.

Wiele problemów ekologicznych postrzegano jako bezpośrednią konsekwencję systemu kapitalistycznego, opartego o stale rosnącą produkcję i konsumpcję, korzystającego w sposób marnotrawny z surowców nieodnawialnych i innych zasobów Ziemi i wytwarzającego przy tym ogromne ilości odpadów. Jak wskazują niemieccy badacze Ulrich Brand i Markus Wissen, kryzys początku lat 70.. “otworzył okienko możliwości”, by dokonać radykalnej zmiany hegemonicznego systemu polityczno-ekonomicznego. 

Z perspektywy wielu przedstawicieli lewicy kryzys ten był postrzegany jako szansa upowszechnienia na skalę światową socjalizmu. W czasie wykładu przyjrzymy się propozycjom takiego modelu socjalizmu, który łączyłby w sobie walkę o sprawiedliwość społeczną z postulatami ekologicznymi. Wysłuchamy głosów formułowanych w państwach socjalistycznych Europy Środkowej i Wschodniej, jak również przez lewicowych myślicieli i polityków z Europy Zachodniej a także przez działaczy i naukowców z państw Globalnego Południa. Porozmawiamy też o kryzysie ekologicznym doświadczanym przez państwa socjalistyczne i powodach, dla których “okienko możliwości”, o którym wspominają Brand i Wissen, zamknęło się tak szybko. Poszukamy też tych wątków myśli socjalistycznej lat 70., które wciąż są aktualne i stanowić mogą źródło inspiracji do walki z współczesnym kryzysem społecznym i ekologicznym. 

​​dr Weronika Parfianowicz – członkini Zakładu Historii Kultury IKP UW, Pracowni Studiów Miejskich i Zespołu badań nad teoriami oraz praktykami socjalizmu i komunizmu. Zajmuje się mieszkalnictwem, historią nowoczesnej kultury czeskiej i problematyką środkowoeuropejską, a także ideą postwzrostu i ekologicznymi wątkami myśli socjalistycznej.
🌍🌎🌏🌍
Spotkania oraz podcasty z cyklu „Przeobrażenia. Nienaturalna historia kryzysów środowiskowych” zostały sfinansowane przez Unię Europejską NextGenerationEU.
🌍🌎🌏🌍
Spotkania odbywają się w ramach projektu ⁠⁠RE-THINK THE CHALLENGE ⁠⁠finansowanego przez Allianz Foundation.