Mentionsy

W tym odcinku porozmawiamy o muzyce Żydów polskich w XIX wieku. Czym różni się muzyka synagogalna od chasydzkiej? Czy Adam Mickiewicz miał szansę posłuchać prawdziwej klezmerskiej kapeli? Czy w muzyce Chopina znajdziemy jakieś wpływy muzyki żydowskiej? Powiemy także o krotochwilach, majufesach, nigunach i wyjaśnimy, w jaki sposób dumka Jontka z „Halki” Moniuszki weszła do tradycji żydowskiej.

Historyczny rys kultury żydowskiej na ziemiach polskich kreśli badacz tego tematu, dr Michał Jaczyński. Ukończył z wyróżnieniem studia w Instytucie Muzykologii UJ w 2015 roku. Jego zainteresowania naukowe koncentrują się wokół historii kultury muzycznej końca XIX i pierwszych dekad XX wieku, a także zagadnień z zakresu społecznej psychologii muzyki. Dysertację doktorską, przygotowaną pod kierunkiem prof. dr hab. Magdaleny Dziadek (2023), poświęcił problemowi obecności muzyki żydowskiej w powszechnej kulturze wybranych ośrodków Europy Środkowej w okresie międzywojennym. W Instytucie Muzykologii zatrudniony od 2017 roku; obecnie na stanowisku asystenta w Ośrodku Dokumentacji Muzyki Polskiej XIX i XX w. im. I.J. Paderewskiego.

Rozmawia Mateusz Borkowski.

Spis treści

(▶00:00) Wprowadzenie

(▶01:07) Początek rozmowy. Badania Kolberga

(▶03:55) Joel Engel i Menachem Kipnis

(▶06:02) Ost und West

(▶09:15) Muzyka żydowska - czyli jaka?

(▶12:26) Muzyka religijna

(▶15:31) Instrumentarium i kapele

(▶18:29) Było kapelistów wielu...

(▶19:52) Muzyka chasydzka i pieśni w jidysz

(▶23:37) Inspiracje muzyką żydowską

(▶28:35) Teatr żydowski

(▶32:23) Obraz Żyda w kulturze polskiej

(▶35:13) Majufes

(▶38:38) Majufes w krotochwilach i farsach

(▶41:58) Jontek (wersja żydowska)

(▶46:06) Antysemityzm w środowisku muzycznym

(▶50:44) Na uczelni i w prasie

Zrealizowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach projektu „Dziedzictwo Muzyki Polskiej”.

Więcej: dnamuzykipolskiej.castos.com